artykuły

czyszczenie uszu

Czyszczenie uszu – jak poprawnie czyścić uszy?

Prawidłowe czyszczenie uszu obejmuje kilka podstawowych zasad, które należy przestrzegać podczas pielęgnacji i higieny. Niestety nie zawsze wiemy, jak wyczyścić uszy i jednocześnie nie zaszkodzić sobie lub dziecku. Podpowiadamy, jak prawidłowo myć uszy i wyjaśniamy, dlaczego jest to tak ważne!

Spis treści:

  1. Nadmiar woskowiny usznej – objawy
  2. Zatykanie uszu woskowiną – przyczyny
  3. Dlaczego prawidłowe czyszczenie uszu jest tak ważne?
  4. Bezpieczne czyszczenie uszu – najważniejsze zasady
  5. Czy płukanie uszu w domu to dobry pomysł?

Nadmiar woskowiny usznej – objawy

Woskowina (wosk uszny) jest substancją znajdującą się w przewodzie słuchowym zewnętrznym. Jest to mieszanina wydzielin gruczołów potowych, łojowych i komórek naskórka złuszczających się naturalnie w kanale słuchowym.

Podstawowymi funkcjami woskowiny jest działanie ochronne i nawilżające. Woskowina zapewnia także zachowanie prawidłowego pH w przewodzie słuchowym oraz umożliwia czyszczenie uszu biorąc udział w naturalnym procesie migracji komórek nabłonka w kierunku ucha zewnętrznego.

Właściwości woskowiny w połączeniu z mechanizmem samooczyszczania ucha mają na celu zachowanie drożności przewodu słuchowego, a tym samym umożliwiają przewodzenie dźwięku. Zdarza się jednak, że w wyniku nadprodukcji woskowiny tworzy się czop woskowinowy. Zatkanie uszu nadmiarem wosku może wywoływać objawy, takie jak:

  • ból ucha (przy zatkaniu nawet 80% średnicy przewodu);
  • pogorszenie słuchu;
  • szumy uszne;
  • zawroty głowy;
  • uczucie pełności w uchu;
  • swędzenie, kłucie w uchu;
  • kaszel (w wyniku drażnienia kanału słuchowego przez czop woskowinowy)

Zatykanie uszu woskowiną – przyczyny

Najczęściej woskowina wydziela się w uszach w optymalnej ilości i jest przesuwana na zewnątrz kanału samoistnie, dlatego czyszczenie uszu ogranicza się do usuwania wydzieliny wypływającej z ucha zewnętrznego. Istnieją jednak czynniki, które zwiększają ryzyko wytworzenia się czopu woskowego.

Zatykanie uszu dotyczy najczęściej dzieci oraz osób z wąskim przewodem słuchowym. Za gromadzenie się woskowiny może odpowiadać nieprawidłowe czyszczenie ucha. Pomimo, iż mogłoby się wydawać, że doskonale wiemy, jak wyczyścić uszy, wciąż często używamy w tym celu patyczków higienicznych. Jest to najczęściej popełniany błąd, który prowadzi do przesuwania wosku w głąb ucha, gdzie woskowina gromadzi się stopniowo tworząc czop (korek).

Jako kolejną przyczynę zatkanych uszu należy wymienić również zbyt częste czyszczenie uszu. Woskowina jest wydzieliną niezbędną, a częste czyszczenie uszu prowadzi do wysuszania przewodu słuchowego i jej nadprodukcji. Zwiększenie objętości wydzieliny usznej może wynikać także z przedostania się wody do kanału słuchowego. W takim przypadku ból i uczucie pełności w uszach często pojawiają się nagle, np. po umyciu główki dziecku, czy po kąpieli w basenie.

Dlaczego prawidłowe czyszczenie uszu jest tak ważne?

Tworzenie się czopu woskowego i osłabienie słuchu to nie jedyne zagrożenia związane z nieodpowiednim czyszczeniem uszu. Nagminne mycie uszu pozbawia tkanki naturalnej ochrony. W konsekwencji uszy są o wiele bardziej narażone na gromadzenie się w nich drobnoustrojów i zanieczyszczeń.

Z kolei wkładając patyczki higieniczne zbyt głęboko do kanału słuchowego narażamy tkanki wyścielającej ucho na uszkodzenie. Zagrożenie związane z przebiciem błony bębenkowej powinno każdego skłonić do przemyśleń, ponieważ możliwe powikłania jej uszkodzenia to nie tylko utrata słuchu, ale także ostre infekcje, zaburzenia wewnątrzczaszkowe, a w skrajnych przypadkach nawet śmierć w następstwie zakażenia. Już niewielkie otarcie tkanek wyścielających kanał słuchowy zwiększa dostępność dla chorobotwórczych bakterii, wirusów i grzybów.

Bezpieczne czyszczenie uszu – najważniejsze zasady

Czyszczenie uszu to bardzo ważny element codziennej higieny. Codziennie myjemy jednak tylko zewnętrzną część ucha, czyli małżowinę uszną. Widoczną część przewodu słuchowego oczyszczamy tylko w razie potrzeby z wypływającej woskowiny.

Czym czyścić uszy? Najlepiej ciepłą wodą i łagodnym mydłem. Zwykle wystarczające okazuje się delikatne przetarcie ucha za pomocą miękkiego ręcznika lub gąbki. Od czasu do czasu możemy dokładniej oczyścić małżowinę uszną stosując patyczki higieniczne.

W przypadku nadmiaru woskowiny usznej można stosować specjalne preparaty przeznaczone do jej rozmiękczania. Są to krople lub spraye, które upłynniają wosk, a tym samym ułatwiają jego przesuwanie się do zewnętrznej części ucha.

Czy płukanie uszu w domu to dobry pomysł?

Zdarza się, że woskowina w uchu gromadzi się tworząc twardy czop. Możemy spróbować usunąć go samodzielnie za pomocą przeznaczonych do tego preparatów. Jeśli jednak ich stosowanie nie przyniesie pożądanych rezultatów w ciągu 2-3 dni lub gdy pojawią się dokuczliwe objawy, usuwanie woskowiny z uszu przez laryngologa będzie najbezpieczniejszym rozwiązaniem.

Płukanie uszu w domu nie jest dobrym pomysłem. Ucho zewnętrzne oddzielone jest od ucha środkowego delikatną błoną, która podczas płukania może ulec uszkodzeniu. To z kolei niesie ze sobą duże ryzyko dla zdrowia. Co więcej, w niektórych przypadkach również płukanie uszu u laryngologa jest przeciwwskazane, dlatego przy zatkaniu uszu woskowiną warto skorzystać z pomocy lekarza.

Jak wygląda czyszczenie uszu u laryngologa? Zabieg taki jest bezbolesny, jednak może wiązać się z pewnym dyskomfortem, zależnym od wrażliwości pacjenta. Laryngolog może oczyścić ucho na kilka sposobów, wykonując:

  • Płukanie ucha – do przewodu słuchowego wprowadza się wodę o temperaturze 37 stopni Celsjusza pod niewielkim ciśnieniem.
  • Usuwanie woskowiny ssakiem lub haczykiem – gdy istnieją przeciwwskazania do płukania ucha lub gdy lekarza podejrzewa perforację (uszkodzenie) błony bębenkowej

Lek. Michał Dąbrowski

Zobacz podobne artykuły

Serwis wykorzystuje pliki cookies. Brak zmiany ustawień oznacza, że będą one zamieszczane na urządzeniu końcowym użytkownika. Możesz zrezygnować ze zbierania informacji, zmieniając ustawienia Twojej przeglądarki. Więcej szczegółów w naszej Polityce cookies.