artykuły

Czym jest mizofonia?

Mizofonia, inaczej SSSS (selective sound sensitivity syndrome), to ciekawa i nieco tajemnicza dolegliwość, która objawia się obniżoną tolerancją na dźwięki. Wpływa negatywnie na jakość codziennego funkcjonowania chorego i przyczynia się do dużego dyskomfortu. Sprawdź, jakie są główne przyczyny mizofonii i jak radzić sobie z tą przypadłością.

Co to jest mizofonia? Gdy każdy dźwięk jest uciążliwy…

Jak już wspomnieliśmy we wstępie, mizofonia (gr. mizein znaczy ‘nienawidzić’, a phone – ‘dźwięk’) to zmniejszona tolerancja na dźwięki. Dotyka ona zarówno dzieci, jak i dorosłych. Po raz pierwszy mizofonia została opisana ponad 20 lat temu przez specjalistę zajmującego się szumami usznymi – Pawła Jastreboffa z Katedry Otolaryngologii na Emory University School of Medicine w Atlancie. Osoba ze zdiagnozowaną mizofonią odczuwa dyskomfort, słysząc dźwięki neutralne dla przeciętnego człowieka. Jakie dźwięki mogą wywoływać mizofonię? Na przykład:

  • tykanie zegara,
  • siorbanie,
  • odgłos pocałunku,
  • pociąganie nosem,
  • sapanie,
  • zgrzytanie zębami,
  • pisanie kredą po tablicy,
  • strzelanie palcami,
  • szybkie przewracanie stron książki,
  • pisanie na klawiaturze,
  • płacz niemowlęcia,
  • chrupanie,
  • pisanie piórem po kartce papieru.

Istotą mizofonii jest nadwrażliwość na najdrobniejsze bodźce dźwiękowe. Niestety trudno jednoznacznie stwierdzić, jaki procent populacji jest dotknięty mizofonią, wciąż wiemy o niej zbyt mało (choć eksperci uważają, że nie jest zjawiskiem marginalnym).

Przyczyny mizofonii – skąd się bierze nadwrażliwość na dźwięki?

Jak podkreślają badacze, czynnikiem sprawczym mizofonii z pewnością nie jest zaburzenie pracy narządu słuchu. Przyczyn tej dysfunkcji upatruje się w zaburzonej czynności ośrodków słuchowych mózgu, które odpowiadają za odbieranie dźwięków z otoczenia. Część specjalistów uważa, że niska tolerancja na dźwięki ma związek z uwarunkowaniami genetycznymi. Należy podkreślić, że mechanizm rozwoju mizofonii nie jest jeszcze do końca znany.

Mizofonia może współistnieć z innymi chorobami i dolegliwościami, takimi jak:

  • szumy uszne,
  • migreny,
  • zespół stresu pourazowego,
  • urazy głowy,
  • neuroborelioza,
  • zaburzenia ze spektrum autyzmu,
  • zapalenie opon rdzeniowo-mózgowych.

Jak mizofonia wpływa na życie codzienne?

Osoba z tą przypadłością może mieć problemy z wykonywaniem obowiązków w pracy, braniem udziału w zajęciach i różnych aktywnościach czy interakcjach z innymi ludźmi. Może próbować za wszelką cenę opuścić miejsce, w którym słyszy denerwujący ją dźwięk lub w jakiś sposób zniszczyć jego źródło (np. zegar). Mimo że brzmi to nieprawdopodobnie, znane są przypadki, gdy mizofonia doprowadziła do rozstań i rozwodów.

Co ciekawe, pacjenci cierpiący na mizofonię mają świadomość, że ich reakcje na dźwięki są nieadekwatne do sytuacji i nadmierne, jednocześnie nie mogą zapanować nad sobą. Mizofonia niszczy ich życie i rujnuje relacje. Chorzy bardzo często zmagają się z niezrozumieniem ze strony członków rodziny i przyjaciół (bagatelizowaniem, szydzeniem).

Jakie są typowe objawy mizofonii?

Ta specyficzna nietolerancja pewnych dźwięków może objawiać się na różne sposoby. U większości osób po usłyszeniu danego dźwięku pojawiają się nieprzyjemne, silne i niekontrolowane emocje, m.in.:

  • irytacja,
  • złość,
  • agresja,
  • wstręt.

Mizofonia obniża nastrój i prowadzi do przesadnej drażliwości. Jeśli chodzi o reakcje somatyczne, część pacjentów doświadcza:

  • ucisku w klatce piersiowej lub całym ciele,
  • skurczów mięśni,
  • bólu fizycznego i problemów z oddychaniem,
  • szybkiego bicia serca.

Warto zwrócić uwagę, że stopień nasilenia i rodzaj objawów mogą być bardzo różne, w zależności od indywidualnego przypadku. U niektórych osób pojawiają się nawet myśli samobójcze, co najlepiej obrazuje, jak ogromny wpływ na życie ma ta nietypowa przypadłość.

W przeciwieństwie do fonofobii mizofonia nie objawia się lękiem przed konkretnymi dźwiękami. Objawy nadwrażliwości na dźwięki określane są jako denerwujące, a nie wzbudzające lęk. Jak diagnozuje się mizofonię? Jak do tej pory nie opracowano standardów diagnostycznych, które pozwoliłyby w szybki i prosty sposób rozpoznać chorobę. Dla rozpoznania zwykle należy zaangażować kilku specjalistów (audiologa, otolaryngologa, psychiatrę). Bez wątpienia mizofonia jest dużym wyzwaniem dla lekarzy. Musi być różnicowana ze schorzeniami, takimi jak:

  • choroba afektywna dwubiegunowa,
  • onofobia,
  • zaburzenia obsesyjno-kompulsywne,
  • hiperakuzja

Jak sobie radzić z mizofonią?

Zastanawiasz się, jak leczyć mizofonię? Zwykle nie stosuje się farmakoterapii. Niestety, na chwilę obecną nie opracowano żadnej potwierdzonej naukowo metody terapii. Nie oznacza to jednak, że nie warto próbować różnych rozwiązań, by przynieść sobie ulgę w codziennym życiu. Pomocna może być psychoterapia integratywna lub terapia w nurcie poznawczo-behawioralnym. Przydatne może być stosowanie różnych technik relaksacyjnych. Z pewnością leczenie mizofonii jest długotrwałym procesem, który wymaga ze strony pacjenta dużego zaangażowania i wytrwałości.

Lek. Michał Dąbrowski

Źródła:
http://psychiatriapolska.pl/uploads/images/PP_2_2019/447Siepsiak_PsychiatrPol2019v53i2.pdf
https://www.termedia.pl/f/journals/FMPCR%202005%20vol.%207%20no.%203.pdf

Zobacz podobne artykuły

Serwis wykorzystuje pliki cookies. Brak zmiany ustawień oznacza, że będą one zamieszczane na urządzeniu końcowym użytkownika. Możesz zrezygnować ze zbierania informacji, zmieniając ustawienia Twojej przeglądarki. Więcej szczegółów w naszej Polityce cookies.