artykuły

niedosłuch

Niedosłuch – co to jest, przyczyny, rodzaje, stopnie niedosłuchu

Pogorszenie słuchu zwykle następuje stopniowo, wraz z wiekiem. Zdarza się jednak, że niedosłuch pojawia się również u dzieci. Za ubytki słuchu może odpowiadać nadmierna ekspozycja na hałas i zmiany w strukturze ucha, ale także przebyte infekcje i urazy mechaniczne. Niekiedy przyczyny są prozaiczne, a niedosłuch można cofnąć. Sprawdź rodzaje i stopnie niedosłuchu!

Spis treści:

  1. Co to jest niedosłuch?
  2. Ubytek słuchu w decybelach – stopnie niedosłuchu
  3. Typy i rodzaje niedosłuchu
  4. Niedosłuch przewodzeniowy – przyczyny
  5. Przyczyny niedosłuchu odbiorczego
  6. Czy niedosłuch można cofnąć?

Co to jest niedosłuch?

Zaburzenia funkcji narządu słuchu określa się jako niedosłuch, czy też ubytek słuchu. Pogorszenie słuchu może dotyczyć jednego lub obu uszu. W większości przypadków za niedosłuch odpowiadają zmiany związane z procesem starzenia.

Wraz z upływem lat zanikają komórki słuchowe w ślimaku, co jest główną przyczyną niedosłuchu odbiorczego. Jednak na stopień upośledzonego odbierania dźwięków u osób starszych wpływa również m.in. narażenie na hałas w ciągu całego życia, dlatego też niedosłuch tego typu może dotyczyć osób młodych.

Narząd słuchu rozwija się już w życiu płodowym. Jeśli na tym etapie dojdzie do nieprawidłowości w budowie ucha, pojawiają się nie ubytki w słuchu uwarunkowane genetycznie. Niedosłuch u dzieci może być również następstwem komplikacji okołoporodowych, chorób matki w trakcie ciąży, czy przyjmowania niektórych leków.

Ubytek słuchu w decybelach – stopnie niedosłuchu

Stopień niedosłuchu określa się na podstawie badania audiometrycznego. Pozwala ono na określenie, jak duży jest ubytek słuchu w decybelach. Przyjmując taki podział wyróżnia się 4 stopnie niedosłuchu:

  • niedosłuch lekki (mały) – 20-40 dB,
  • niedosłuch umiarkowany (średni) – 41-70 dB,
  • niedosłuch znaczny (duży) – 71-90 dB,
  • niedosłuch głęboki – powyżej 90 dB.

Typy i rodzaje niedosłuchu

Narząd słuchu składa się z ucha zewnętrznego, środkowego i wewnętrznego. Upośledzenie któregokolwiek z poszczególnych elementów zaburza funkcje ucha i pojawia się niedosłuch. W zależności od tego, której części ucha dotyczy nieprawidłowość, wyróżnia się następujące rodzaje niedosłuchu:

  • niedosłuch przewodzeniowy – jest to pogorszenie słuchu w wyniku zaburzeń w przewodzie ucha zewnętrznego lub w uchu środkowym;
  • niedosłuch odbiorczy – w tym przypadku dźwięki są nieprawidłowo odbierane, co wiąże się z uszkodzeniem nerwu ślimakowego (niedosłuch pozaślimakowy), narządu Cortiego (niedosłuch ślimakowy) lub zwoju spiralnego (niedosłuch ośrodkowy);
  • niedosłuch mieszany – jednocześnie występujące ubytki słuchu typu przewodzeniowego i odbiorczego.

Niedosłuch przewodzeniowy – przyczyny

Niedosłuch przewodzeniowy wynika z zaburzeń w uchu zewnętrznym lub środkowym. Przyczyny tego rodzaju niedosłuchu najczęściej są związane z chorobami uszu, ale także ze schorzeniami ogólnoustrojowymi. Zwykle utrata słuchu następuje w jednym uchu, rzadziej ten rodzaj niedosłuchu pojawia się obustronnie.
Choroby, które przyczyniają się do niedosłuchu przewodzeniowego, to m.in.:

  • mechaniczne uszkodzenie kosteczek słuchowych;
  • otoskleroza (zwyrodnienie kosteczek);
  • choroby zapalne uszu, głównie zapalenie ucha środkowego (ostre, przewlekłe lub wysiękowe), a także zapalenie ucha zewnętrznego;
  • perforacja błony bębenkowej – w następstwie infekcji lub po urazie;
  • nowotwory.

Ubytki słuchu typu przewodzeniowego nie zawsze są konsekwencją schorzeń. Jeśli pojawiają się szumy uszne i niedosłuch, stukanie, uczucie rozpierania lub świąd, przyczyną może być nadmiar woskowiny usznej. Natomiast gdy niedosłuch pojawia się nagle, zwłaszcza u dzieci, być może spowodowany jest obecnością ciała obcego w uchu.

Przyczyny niedosłuchu odbiorczego

Niedosłuch odbiorczy polega na zaburzeniu przetwarzania dźwięków. Oznacza to, że fale dźwiękowe prawidłowo przechodzą do ucha wewnętrznego, jednak nie są należycie przetwarzane i kierowane do mózgu. W konsekwencji dźwięk jest słabo słyszalny, nie dociera do mózgu w ogóle lub jest zniekształcony, co określa się jako niedosłuch centralny.

Najczęściej wymieniane przyczyny niedosłuchu odbiorczego to proces starzenia i częste narażenie na hałas, ale także:

  • wady wrodzone;
  • uraz akustyczny;
  • powikłania po infekcjach;
  • przyjmowanie leków uszkadzających słuch;
  • neuropatia słuchowa;
  • choroby autoimmunologiczne;
  • choroby metaboliczne, np. cukrzyca, niewydolność nerek;
  • nowotwory, w tym mózgu i kości skroniowej;
  • złamania czaszki i kości skroniowej;
  • udar mózgu.

Czy niedosłuch może się cofnąć?

Ubytek słuchu, niezależnie od stopnia, jest sporym dyskomfortem dla osoby dotkniętej tym problemem. Na niedosłuch wrodzony, czy też wynikający z uszkodzenia ślimaka usznego nie mamy wpływu. Niemniej jednak istnieje wiele metod, które mogą poprawić jakość słuchu. Nowoczesne aparaty słuchowe okazują się w takich przypadkach najlepszym rozwiązaniem. Jeśli natomiast pogorszenie słuchu wynika z chorób ogólnoustrojowych, podstawą jest ich opanowanie za pomocą odpowiedniego leczenia, często z zastosowaniem farmakologii.

Niektóre rodzaje niedosłuchu mają charakter trwały, niemniej jednak w wielu przypadkach odpowiednie postępowanie pozwala na zachowanie prawidłowego słyszenia. Często niedosłuch może się cofnąć, zwłaszcza jeśli dysfunkcja ma rodzaj przewodzeniowy. Zaburzenie słuchu przez niedrożność trąbki Eustachiusza w trakcie infekcji uszu, przy odpowiednim leczeniu ma charakter czasowy.

Aktualnie istnieje wiele metod chirurgicznych, dzięki którym możliwe jest odtworzenie struktur ucha, co w wielu przypadkach pozwala na przywrócenie słuchu. Odpowiednie leczenie infekcji i profilaktyka chorób uszu, m.in. poprzez należytą dbałość o higienę, może jednak zapobiec powikłaniom, a tym samym uchronić przed niedosłuchem.

Lek. Michał Dąbrowski

Zobacz podobne artykuły

Serwis wykorzystuje pliki cookies. Brak zmiany ustawień oznacza, że będą one zamieszczane na urządzeniu końcowym użytkownika. Możesz zrezygnować ze zbierania informacji, zmieniając ustawienia Twojej przeglądarki. Więcej szczegółów w naszej Polityce cookies.