artykuły

Otoskopia – na czym polega wziernikowanie ucha?

Badanie otoskopowe (otoskopia) polega na fizykalnej ocenie stanu przewodu słuchowego oraz błony bębenkowej. W trakcie badania lekarz wprowadza wziernik do ucha, po czym dokonuje wizualnej oceny jego wnętrza, niewidocznego gołym okiem. Wyjaśniamy, kiedy wykonuje się wziernikowanie ucha, jakie schorzenia pozwala zdiagnozować oraz na czym polega badanie i jak się do niego przygotować. Dowiedz się więcej!

 

  1. Co to jest otoskopia ucha?
  2. Kiedy wykonuje się badanie wziernikowe? Wskazania
  3. Otoskopia ucha – przygotowanie do badania
  4. Otoskopia – przebieg badania

 

Co to jest otoskopia ucha?

Otoskopia, inaczej wziernikowanie ucha, to najczęściej wykonywane badanie laryngologiczne. Za pomocą otoskopii lekarz laryngolog, a także lekarz pierwszego kontaktu lub pediatra może obejrzeć zewnętrzny przewód słuchowy oraz ocenić stan błony bębenkowej. Wykorzystywany w tym celu otoskop laryngologiczny pozwala na ocenę wymienionych struktur ucha w powiększeniu.

Badanie ucha najczęściej wykonuje się otoskopem wyposażonym w części, takie jak rękojeść, wymienna końcówka, źródło światła i soczewki. W niektórych przypadkach przeprowadzana jest także otoskopia pneumatyczna. Jest to badanie, w przebiegu którego lekarz wykorzystuje specjalistyczny otoskop laryngologiczny, który uszczelnia zewnętrzny przewód słuchowy, dzięki czemu zwiększeniu ulega ciśnienie w uchu. W efekcie błona bębenkowa ulega czasowemu odkształceniu, co pozwala m.in. na ocenę jej ruchomości.

Kiedy wykonuje się badanie wziernikowe? Wskazania

Schorzenia uszu to długa lista różnych chorób, które wywołują rozmaite dolegliwości. Otoskopia przeprowadzana jest głównie, gdy pacjent zgłasza objawy, takie jak:

  • ból ucha,
  • swędzenie,
  • wyciek z ucha,
  • niedosłuch,
  • szumy uszne i piszczenie w uszach.

Otoskopowe badanie uszu pozwala na zdiagnozowanie chorób ucha zewnętrznego i środkowego, wśród których najczęściej wymienia się:

  • ostre zapalenie ucha środkowego,
  • przewlekłe zapalenie ucha środkowego,
  • zapalenie ucha zewnętrznego,
  • wysiękowe zapalenie ucha środkowego,
  • perlakowe zapalenie ucha,
  • zmiany nowotworowe,
  • urazy ucha.

Wziernikowanie ucha wykonuje się także przy podejrzeniu obecności ciała obcego w uchu lub nagromadzenia wydzieliny usznej. Badanie otoskopowe pozwala wówczas na wykluczenie przeciwwskazań do płukania uszu, czy też sprawdzenie obecności ewentualnych uszkodzeń wywołanych przez ciało obce.

Otoskopia ucha – przygotowanie do badania

Wziernikowanie ucha to stosunkowo proste badanie laryngologiczne, dlatego zwykle nie ma potrzeby specjalnego przygotowania. Wziernik wprowadza się do ucha po przyjęciu przez pacjenta pozycji siedzącej, a w przypadku niemowląt w pozycji leżącej. Problematyczne może jednak okazać się badanie otoskopowe uszu u dzieci, dlatego najmłodszych należy wcześniej przygotować.

Dziecku warto wytłumaczyć, że badanie będzie bezbolesne i nie ma powodów do niepokoju. Dobrym pomysłem przed wizytą u lekarza jest zabawa z dzieckiem, która polega na pokazaniu mu, czego może się spodziewać w gabinecie laryngologicznym.

Otoskopia – przebieg badania

Badanie laryngologiczne rozpoczyna się od wizualnej oceny małżowiny usznej. Lekarz najczęściej sprawdza prawidłowość budowy ucha, po czym przystępuje do właściwego badania otoskopowego.

Lekarz wyposaża otoskop laryngologiczny w końcówkę o odpowiednim rozmiarze. Kolejno wprowadza ją do ucha mniej więcej do 2/3 długości przewodu słuchowego. Lekarz często rozpoczyna badanie od oceny zdrowego ucha, tak by mieć odpowiedni punkt odniesienia. W trakcie badania konieczna może okazać się kilkukrotna zmiana kąta obserwacji. U małych dzieci, które mają krótszy i węższy kanał słuchowy, a także jest on wygięty pod innym kątem, niż u osoby dorosłej, lekarz może delikatnie pociągnąć małżowinę uszną w celu uwidocznienia błony bębenkowej.

Wykonując badanie otoskopowe ucha lekarz ustala punkty orientacyjne, czyli w tym przypadku poszczególne charakterystyczne elementy struktury ucha zewnętrznego. W trakcie otoskopii pneumatycznej ucho zostaje uszczelnione za pomocą specjalnego balonika wbudowanego w urządzenie. W każdym przypadku otoskopia ucha trwa zaledwie kilka minut, a wyniki badania uzyskuje się bezpośrednio po wziernikowaniu.

lek. Michał Dąbrowski

Źródła:
1. Yellon R.F., Chi D.H.: Otolaryngologia. W: Zitelli BJ, McIntire SC, Norwalk AJ, eds. Atlas Pediatrycznej Diagnozy Fizycznej Zitelliego i Davisa. 7 ed. Filadelfia, PA: Elsevier; 2018

Zobacz podobne artykuły

Serwis wykorzystuje pliki cookies. Brak zmiany ustawień oznacza, że będą one zamieszczane na urządzeniu końcowym użytkownika. Możesz zrezygnować ze zbierania informacji, zmieniając ustawienia Twojej przeglądarki. Więcej szczegółów w naszej Polityce cookies.