artykuły

ucho pływaka

Ucho pływaka – co to jest, przyczyny, objawy, leczenie

Długotrwały kontakt ucha z wodą lub wilgocią stwarza warunki do rozwoju infekcji bakteryjnej, rzadziej grzybiczej i wirusowej. Toczący się stan zapalny ucha zewnętrznego określa się wówczas jako ucho pływaka. Wyjaśniamy, jakie są przyczyny i objawy tego schorzenia. Poznaj również leczenie za pomocą domowych sposobów i kropli do uszu!

Spis treści:

  1. Ucho pływaka – czym jest to schorzenie?
  2. Ucho pływaka – jakie są przyczyny?
  3. Objawy zapalenia ucha zewnętrznego
  4. Ucho pływaka – leczenie
  5. Domowe sposoby na ucho pływaka

Ucho pływaka – czym jest to schorzenie?

Schorzenie określane jako ucho pływaka to zapalenie ucha zewnętrznego, najczęściej bakteryjne. Choroba ta dotyczy osób w różnym wieku, niekoniecznie tych, którzy często pływają. Niemniej jednak zapalenie przewodu słuchowego obserwuje się kilkakrotnie częściej u pływaków i nurków, dlatego też nazywa się je uchem pływaka.

Jakie są przyczyny ucha pływaka?

Ucho zewnętrzne jest stale narażone na kontakt z drobnoustrojami. Przed infekcją chroni m.in. nabłonek wyścielający przewód słuchowy i woskowina uszna. Bardzo ważne jest natomiast zachowanie ucha w czystości i ochrona przed nadmierną wilgocią. Długotrwałe narażenie ucha na kontakt z wodą stwarza korzystne warunki dla rozwoju drobnoustrojów. To one, zwłaszcza bakterie (głównie pałeczka ropy błękitnej) są odpowiedzialne za ucho pływaka. Inne przyczyny to wirusy i grzyby.

Warto pamiętać, że nadmiar wosku zwiększa wilgotność w uchu, a tym samym może prowadzić do zapalenia przewodu słuchowego.

Kolejnym czynnikiem zwiększającym ryzyko ucha pływaka są wszelkie urazy narządu słuchu. Uszkodzenie nabłonka wyścielającego ucho może nastąpić np. pod wpływem zadrapania lub nadmiernego czyszczenia patyczkami higienicznymi. Wówczas woda w uchu, zwłaszcza jeśli jest brudna, staje się źródłem drobnoustrojów, które łatwiej wnikają przez uszkodzoną skórę.

Na ucho pływaka narażeni są nie tylko pływacy i nurkowie. Rozwojowi stanu zapalnego sprzyja przebywanie w pomieszczeniach o zwiększonej wilgotności, np. w saunie. Noszenie aparatu słuchowego, używanie dousznych słuchawek, czy wady anatomiczne ucha również należy wymienić jako przyczyny zwiększające ryzyko ucha pływaka.

Obserwując spuchnięte ucho u dziecka także nie można wykluczyć, że przyczyną jest ucho pływaka. Jeśli do przewodu słuchowego przedostanie się woda, np. podczas niewłaściwego mycia głowy, także najmłodsi są narażeni na rozwój infekcji, choć zwykle sprzyjają temu także inne czynniki ryzyka.

Objawy zapalenia ucha zewnętrznego

Osoby uskarżające się na ucho pływaka dotkliwie odczuwają objawy w przewodzie słuchowym. Należy do nich m.in. ból ucha zewnętrznego, ale schorzenie to zwykle rozwija się stopniowo. Ból ucha po basenie może świadczyć o infekcji, jednak dopiero przy zaawansowanej chorobie. Uczucie rozpierania i ból częściej są wynikiem spęcznienia wydzieliny usznej.

Zapalenie ucha zewnętrznego w pierwszej kolejności wywołuje objawy, takie jak:

  • świąd,
  • zaczerwienienie przewodu słuchowego,
  • dyskomfort i tkliwość ucha przy dotyku.

W miarę narastania infekcji ucho staje się spuchnięte w środku, co może zaburzać słuch i wywoływać uczucie zatkania. Następnie zwykle ucho pływaka powoduje silniejsze objawy, w tym:

  • ból ucha zewnętrznego;
  • ból promieniujący w okolice ucha, nawet na szyję i twarz;
  • mogą pojawiać się bóle głowy;
  • wysięk z ucha, niekiedy ropny;
  • zablokowanie przewodu słuchowego;
  • gorączka lub stan podgorączkowy;
  • powiększenie węzłów chłonnych.

Ucho pływaka – leczenie

Ucho pływaka może wywoływać powikłania, dlatego leczenie warto rozpocząć już po zaobserwowaniu pierwszych objawów. Odpowiednie postępowanie zwykle pozwala na całkowity powrót do zdrowia.

W zależności od rodzaju drobnoustrojów i zaawansowania choroby lekarz może zalecić stosowanie miejscowo działających preparatów z antybiotykiem. W razie potrzeby przyjmuje się także antybiotyki doustnie.

Jeśli diagnoza wskazuje na ucho pływaka, pomocne okazują się specjalne krople, np. preparat LIX, które działają osmotycznie i przeciwbólowo. Podwójne działanie okazuje się szczególnie korzystne w przypadku wody w uchu, ponieważ właściwości osmotyczne składnika kropli wspomagają usuwanie nadmiaru wilgoci z tkanek. Działanie takie wspomaga leczenie obrzęku, dzięki czemu ból i uczucie rozpierania ulegają redukcji. Krople te, stosowane m.in. przy uchu pływaka, działają również znieczulająco, co bezpośrednio i bardzo szybko przynosi ulgę w bólu.

Domowe sposoby na ucho pływaka

Leczenie stanu zapalnego warto wesprzeć także stosując domowe sposoby na ucho pływaka. Należy jednak pamiętać, aby nie aplikować do ucha kropli roślinnych, czy specyfików, takich jak olejki rozgrzewające. Jeśli nie mamy pewności, czym spowodowany jest ból, mogłoby to zaszkodzić zdrowiu, a nawet trwale uszkodzić słuch. W wielu przypadkach za dolegliwości odpowiada uraz błony bębenkowej, dlatego tak ważna jest wcześniejsza diagnoza.

Ucho pływaka należy przede wszystkim zabezpieczać przed wilgocią. Nie wolno natomiast stale zatykać uszu wacikami lub zatyczkami, ponieważ utrudnia to osuszenie ucha, a także zwiększa ryzyko rozwoju bakterii beztlenowych i grzybów. Ucho należy więc zabezpieczać tylko podczas kąpieli. W trakcie leczenia konieczna jest natomiast rezygnacja z pływania.
Dopiero po zakończeniu terapii antybiotykiem można wrócić do normalnych czynności. Nie należy jednak przerywać stosowania leków pomimo ustąpienia objawów! Leczenie trzeba dokończyć, ponieważ bakterie mogłyby rozwinąć się ponownie.

Ponadto, osoby narażone na ucho pływaka powinny zwrócić szczególną uwagę na profilaktykę. Przede wszystkim stosuj zatyczki do uszu dla pływaków, dokładnie oczyszczaj uszy z wody i zwróć uwagę na prawidłowe czyszczenie uszu.

Lek. Michał Dąbrowski

Źródła:
1. Bartoszewicz R., Zarębska P., Bruzgielewicz A., Niemczyk K.: Zapalenie ucha zewnętrznego. Polski Przegląd Otorynolaryngologiczny, 2012, 110-116. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S2084530812700199 (data odczytu: 19.10.2020).
2. Hossmann-Poznańska E., Dzierżanowska D., Poznańska M.: Ostre rozlane zapalenie ucha. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S2084530814000495 (data odczytu: 19.10.2020).

Zobacz podobne artykuły

Serwis wykorzystuje pliki cookies. Brak zmiany ustawień oznacza, że będą one zamieszczane na urządzeniu końcowym użytkownika. Możesz zrezygnować ze zbierania informacji, zmieniając ustawienia Twojej przeglądarki. Więcej szczegółów w naszej Polityce cookies.