artykuły

Przewód słuchowy – jak o niego dbać?

Przewód słuchowy – jak o niego dbać?

Ważnym elementem narządu słuchu jest przewód słuchowy zewnętrzny. Aby fale dźwiękowe były prawidłowo odbierane i przetwarzane, przewód słuchowy musi być odpowiednio pielęgnowany. Sprawdź, jak dbać o tę część ucha i co zrobić, gdy przewód słuchowy jest spuchnięty lub zatkany nadmiarem woskowiny!

  1. Przewód słuchowy zewnętrzny – budowa
  2. Dlaczego należy dbać uszy? Podstawowe funkcje przewodu słuchowego
  3. Które części ucha należy czyścić?
  4. Prawidłowa pielęgnacja przewodu słuchowego
  5. Zatkany przewód słuchowy – jak usunąć woskowinę?
  6. Spuchnięty przewód słuchowy – co zrobić?

Przewód słuchowy zewnętrzny – budowa

Ucho człowieka dzieli się na zewnętrzne, środkowe i wewnętrzne. Do części zewnętrznej zalicza się małżowinę uszną i przewód słuchowy zewnętrzny (kanał słuchowy) o długości ok. 3 cm.

Widoczna część kanału, to otwór słuchowy zewnętrzny zbudowany z tkanki chrzęstnej. W tym miejscu występują włosy, które powstrzymują część zanieczyszczeń przed przedostaniem się do ucha, a także gruczoły woskowinowe.

W dalszej części przewód słuchowy zbudowany jest z tkanki kostnej pozbawionej włosów. Kończy go pierścień włóknisty błony bębenkowej. Zewnętrzny przewód słuchowy jest zagięty, co dodatkowo zabezpiecza delikatną membranę przed bezpośrednim urazem.

Niewidoczna część kanału to wciąż przewód słuchowy zewnętrzny. Z kolei przewód słuchowy wewnętrzny to część znajdująca się wewnątrz kości skroniowej. W tej części o długości ok. 1 cm znajdują się nerwy przechodzące z jamy czaszki do ucha.

Dlaczego należy dbać uszy? Podstawowe funkcje przewodu słuchowego

Przewód słuchowy stanowi zabezpieczenie dla ucha środkowego. Jego ważną funkcją jest przede wszystkim odbieranie fal akustycznych wychwytywanych przez małżowinę. Dźwięk prowadzony przez kanał słuchowy trafia do błony bębenkowej, a kolejno do ucha środkowego, gdzie fale są wzmacniane i przetwarzane w impulsy elektryczne.

Jeśli przewód słuchowy jest patologicznie bardzo mały, zmieniony chorobowo, spuchnięty, zatkany lub uszkodzony, fale dźwiękowe nie mogą prawidłowo przechodzić do dalszych części ucha. W konsekwencji pojawia się niedosłuch przewodzeniowy. Zachowanie zdrowego i czystego przewodu słuchowego jest więc niezbędne do prawidłowego słyszenia.

Które części ucha należy czyścić?

Czyszczona powinna być tylko widoczna część narządu słuchu, czyli małżowina uszna i początek przewodu słuchowego. Nigdy nie należy wprowadzać patyczków higienicznych i innych przedmiotów do kanału słuchowego! Oczyszcza się on samoistnie, dzięki naturalnej migracji komórek woskowiny usznej.

Prawidłowa pielęgnacja przewodu słuchowego

Czyszczenie przewodu słuchowego powinno ograniczać się do usuwania wydzieliny wypływającej do małżowiny usznej. Woskowina znajdująca się w kanale słuchowym zabezpiecza tkanki przed wysuszeniem, pochłania drobnoustroje i zanieczyszczenia, a także zawiera związki o działaniu antybakteryjnym. Nieprawidłowe usuwanie jej za pomocą patyczków higienicznych nie tylko grozi przebiciem błony bębenkowej, ale także zmniejsza naturalne bariery ochronne.

Małżowinę uszną i widoczny przewód słuchowy należy myć codziennie, najlepiej za pomocą wody i łagodnego mydła. Do ucha nie należy wlewać wody pod ciśnieniem. Oczywiście uszy można zanurzać w wodzie, ale po umyciu należy je dokładnie osuszać. Nadmiar wilgoci w połączeniu z ciepłem to idealne warunki dla rozwoju drobnoustrojów. Osoby, które często korzystają z basenów i sauny są więc bardziej narażone na infekcje bakteryjne. Profilaktycznie, w celu osuszenia tkanek i redukcji ewentualnego obrzęku można stosować np. wyrób medyczny LIX na bazie glicerolu i lidokainy.

Zatkany przewód słuchowy – jak usunąć woskowinę?

Zdarza się, że woskowina uszna gromadzi się w nadmiarze. Sprzyjają temu m.in. noszenie słuchawek dousznych i aparatów słuchowych, wady anatomiczne ucha, czy nieprawidłowe, zbyt częste i intensywne czyszczenie uszu i wkładanie do kanału słuchowego patyczków higienicznych. W takich przypadkach przewód słuchowy może być zatkany twardym czopem woskowinowym, co wywołuje objawy, takie jak:

  • ból ucha, zwłaszcza po kąpieli, kiedy czop pęcznieje;
  • świąd, pieczenie, kłucie, drapanie;
  • uczucie pełności;
  • szumy i piski uszne;
  • zaburzenia słuchu, niedosłuch, a nawet utrata słuchu.

Jeśli przewód słuchowy jest zatkany w niewielkim stopniu i nie pojawiają się bardzo dokuczliwe objawy, można spróbować usunąć go samodzielnie. Pod żadnym pozorem nie należy jednak wyciągać woskowiny mechanicznie, przy użyciu jakichkolwiek przedmiotów. Wydzielinę należy zmiękczyć stosując przeznaczone do tego celu krople lub spraye. Po kilku dniach ich regularnego aplikowania woskowina powinna wypłynąć. Jeśli tak się nie stanie, należy zgłosić do lekarza, który oceni stan ucha i zaleci odpowiednie postępowanie.

Spuchnięty przewód słuchowy – co zrobić?

Narząd słuchu narażony jest na infekcje, podrażnienia i urazy, co często objawia się obrzękiem. Jeśli przewód słuchowy jest spuchnięty, przyczyną może być m.in.:

  • otarcie, zadrapanie, drobne rany, spowodowane np. patyczkiem higienicznym, a w przypadku małych dzieci także próbą włożenia ciała obcego do ucha;
  • alergia;
  • choroby skóry, w tym łuszczyca, łojotokowe zapalenie skóry lub egzema;
  • stan zapalny spowodowany infekcją wirusową, bakteryjną lub grzybiczą.

Pomocne przy spuchniętym przewodzie słuchowym jest także wyrób medyczny LIX – krople o działaniu osmotycznym. Obrzęk to nic innego jak nadmiar płynu gromadzącego się w tkankach. Z kolei glicerol zawarty w wymienionych kroplach jest substancją, która pochłania nadmiar wilgoci, a tym samym redukuje opuchliznę przewodu słuchowego. Jeśli jednak nieznana jest przyczyna obrzęku, warto poradzić się lekarza. Schorzenia uszu o podłożu bakteryjnym lub grzybiczym mogą wymagać stosowania leków o działaniu ukierunkowanym na dany patogen.

Lek. Michał Dąbrowski

Zobacz podobne artykuły

Serwis wykorzystuje pliki cookies. Brak zmiany ustawień oznacza, że będą one zamieszczane na urządzeniu końcowym użytkownika. Możesz zrezygnować ze zbierania informacji, zmieniając ustawienia Twojej przeglądarki. Więcej szczegółów w naszej Polityce cookies.