artykuły

Ciśnienie w uszach – jak powstaje? Czy można mu zapobiec?

Uczucie ucisku, zaburzenia słuchu, a nawet ból głowy wywoływany przez zwiększone ciśnienie w uszach to objawy bardzo dokuczliwe, które mogą pojawiać się nagle i szybko mijać lub trwać przewlekle. Przyczyny wysokiego ciśnienia w uszach są różne – to zarówno wady anatomiczne, jak i infekcje, ale też np. zmiana wysokości lub prędkości. Dowiedz się więcej i sprawdź, jak wyrównać ciśnienie w uszach!

Spis treści: 

  1. Jak powstaje ciśnienie w uszach? Budowa ucha
  2. Nierówne ciśnienie w uszach – objawy
  3. Zaburzone ciśnienie w uszach – przyczyny zapalne
  4. Zaburzone ciśnienie w uszach – przyczyny niezapalne
  5. Jak wyrównać ciśnienie w uszach?

Jak powstaje ciśnienie w uszach? Budowa ucha

Aby zrozumieć, jak wytwarzane jest ciśnienie w uszach, warto przybliżyć budowę anatomiczną ucha. Tuż za błoną bębenkową, która oddziela ucho zewnętrzne od ucha środkowego, znajdują się kosteczki słuchowe, zlokalizowane w jamie bębenkowej, wypełnionej powietrzem.

Błona bębenkowa jest delikatna, ale też elastyczna. To jej drgania umożliwiają przetwarzanie fali akustycznej. Aby błona mogła się swobodnie odkształcać, po obu jej stronach musi panować takie samo ciśnienie. Za wyrównanie ciśnienia tuż za nią, w uchu środkowym odpowiada trąbka Eustachiusza, nazywana też trąbką słuchową.

Trąbka słuchowa stanowi połączenie między uchem środkowym a nosem i gardłem. Dzięki temu, gdy się rozszerza, napływa przez nią powietrze i dochodzi do wyrównania ciśnienia. Można to sprawdzić, wykonując mały eksperyment. Gdy poczujesz, że twoje uszy są zatkane, a dźwięki jakby przytłumione lub pojawi się jakiś szum, spróbuj ziewnąć, wziąć głęboki wdech lub przełknąć ślinę. Wówczas powinno pojawić się nagłe uczucie poprawy, które wynika z rozszerzenia trąbki Eustachiusza i wyrównania ciśnienia.

Nierówne ciśnienie w uszach – objawy

Zaburzone ciśnienie w uszachobjawy temu towarzyszące są nieprzyjemnym doznaniem. Niekiedy nie jest to jedynie dyskomfort, a poważna przypadłość mająca wiele symptomów. Jednocześnie może występować wysokie ciśnienie w uszach, ból głowy, bóle promieniujące do szyi i wrażenie rozpierania w uszach.

Podwyższone lub obniżone ciśnienie w uszach daje o sobie znać, wywołując także:

  • ucisk w uszach;
  • pulsowanie, tętnienie;
  • zaburzenia słuchu, stłumione dźwięki;
  • zaburzenia koncentracji;
  • niekiedy zawroty głowy.

Ciśnienie w uszach – przyczyny zapalne

Zaburzenie ciśnienia w uszach może mieć podłoże zapalne. W przebiegu infekcji górnych dróg oddechowych nadmiar wydzieliny nosowej może zatykać ujście trąbki Eustachiusza. Drobnoustroje, wirusowe lub bakteryjne, mogą również przedostawać się z nosogardzieli do trąbki słuchowej, prowadząc do rozwoju stanu zapalnego, co wywołuje obrzęk trąbki.

Z kolei przekrwienie i opuchlizna trąbki słuchowej zaburzają jej prawidłową funkcjonalność, a tym samym uniemożliwiają wyrównywanie ciśnienia w uszach. W konsekwencji w uchu środkowym gromadzą się płyny i powietrze, a infekcja może objąć także struktury ucha środkowego. Dlatego też jako powikłanie choroby wymienia się nie tylko zaburzone ciśnienie w uszach, lecz także zapalenie ucha środkowego.

Ciśnienie w uszach – przyczyny niezapalne

Gdy ciśnienie w uszach ulega nagłej zmianie, błona bębenkowa staje się nadmiernie wybrzuszona, przez co pojawia się uczucie zatkania, niekiedy wrażenie rozpierania od wewnątrz, a nawet silny ból. Do takiej sytuacji może dochodzić także, gdy zmianie ulega ciśnienie na zewnątrz, a to ma miejsce podczas zmiany wysokości lub prędkości.

Ciśnienie w uszach wzrasta np. podczas lotu samolotem, zwłaszcza w momencie startu i lądowania. Do nagłej zmiany ciśnienia w otoczeniu dochodzi także w trakcie nurkowania. Sporty ekstremalne, takie jak np. skoki na bungee czy ze spadochronem, także mogą generować nadmierne ciśnienie w uszach.

Za możliwe przyczyny zaburzeń ciśnienia w uszach uznaje się też schorzenia niezapalne, takie jak np. nadciśnienie tętnicze, miażdżyca czy choroba Meniere’a, związana z zaburzeniami śródchłonki w błędniku błoniastym. Za ten objaw może odpowiadać również przyjmowanie niektórych leków. Nierówne ciśnienie w uszach może mieć etiologię anatomiczną, głównie gdy wady dotyczą budowy trąbki słuchowej.

Jak wyrównać ciśnienie w uszach?

Prawidłowe ciśnienie w uszach powinno być stale utrzymane. Jego nagły wzrost i towarzyszące mu wybrzuszenie błony bębenkowej mogą doprowadzić do jej perforacji (pęknięcia).

Jak wyrównać ciśnienie w uszach naturalnymi metodami? Pomocne jest żucie gumy lub ssanie cukierków. Zwiększa to wydzielanie śliny, a tym samym wymusza częste przełykanie i stymuluje ruchy trąbki słuchowej, która wyrównuje ciśnienie w uszach. Można skorzystać również z tzw. próby Valsalvy, która polega na zatkaniu nosa i próbie wydmuchiwania powietrza, jednak z zamkniętymi ustami. Nie należy jednak dmuchać zbyt intensywnie, żeby nie urazić błony bębenkowej.

Jeśli natomiast za zaburzone ciśnienie w uszach odpowiada przeziębienie, konieczne będzie złagodzenie jego objawów, np. poprzez stosowanie kropli i sprayów do nosa o działaniu przeciwobrzękowym. Opanowanie infekcji powinno jednocześnie zredukować obrzęk trąbki słuchowej i wyrównać ciśnienie w uszach.

Przy objawach wirusowego stanu zapalnego ucha środkowego postępowanie jest podobne. Zwykle jednak chorobie towarzyszy ból. Wówczas można stosować doustne leki przeciwbólowe. Pomocniczo przy objawach stanu zapalnego warto sięgnąć po wyrób medyczny LIX o właściwościach osmotycznych i miejscowo znieczulających.

Z kolei osoby, u których nierówne ciśnienie w uszach ma związek z chorobami ogólnoustrojowymi, powinny przede wszystkim przestrzegać systematycznego przyjmowania leków zalecanych przez lekarza.

Do specjalisty należy udać się bezwzględnie, jeśli wysokie ciśnienie w uszach nie ustępuje lub towarzyszą mu niepokojące objawy, takie jak zawroty głowy czy nudności.

lek. Michał Dąbrowski

 

Zobacz podobne artykuły

Serwis wykorzystuje pliki cookies. Brak zmiany ustawień oznacza, że będą one zamieszczane na urządzeniu końcowym użytkownika. Możesz zrezygnować ze zbierania informacji, zmieniając ustawienia Twojej przeglądarki. Więcej szczegółów w naszej Polityce cookies.