artykuły

Kataralne zapalenie ucha – przyczyny, objawy, leczenie

Nieżyt ucha, który najczęściej jest powikłaniem po infekcji górnych dróg oddechowych, określa się jako kataralne zapalenie ucha, czy też potocznie „ucho kataralne”. Z medycznego punktu widzenia jest to zapalenie trąbki słuchowej, która stanowi łącznik między gardłem, a uchem środkowym. Przyczyny tej choroby to wirusy, rzadziej bakterie. Schorzeniu zwykle towarzyszy ból ucha i objawy przeziębienia, takie jak katar, kaszel, podwyższona temperatura ciała i ogólnie złe samopoczucie. Dowiedz się więcej o przyczynach, objawach i sposobach leczenia kataralnego zapalenia ucha!

 

  1. Co to jest kataralne zapalenie ucha?
  2. Kataralne zapalenie ucha – przyczyny
  3. Jakie objawy wskazują na kataralne zapalenie ucha?
  4. Kataralne zapalenie ucha – leczenie

 

Co to jest kataralne zapalenie ucha?

Jako powikłanie po infekcji górnych dróg oddechowych często wymienia się „kataralne zapalenie ucha”. Schorzenie wywołuje obrzęk ucha, a dokładniej trąbki słuchowej sąsiadującej z gardłem. Z kolei „zatykające się ucho” jest powodem dokuczliwych objawów, takich jak ból, niedosłuch i szumy uszne.

Na kataralne zapalenie ucha cierpią najczęściej dzieci. Dlaczego? Ponieważ patogeny chorobotwórcze przedostają się do ucha środkowego z innych części, takich jak nos, zatoki i gardło. W przypadku najmłodszych pacjentów droga między nosem i gardłem, a strukturami ucha środkowego jest skrócona ze względu na niedojrzałą budowę anatomiczną. Podatność na nieżytowe zapalenie ucha wzrasta również u osób z osłabionym układem immunologicznym, który nie zwalcza należycie patogenów chorobotwórczych.

Kataralne zapalenie ucha – przyczyny

Infekcja kataralna, to choroba wywoływana przez namnażanie się w uchu środkowym chorobotwórczych patogenów. Te przedostają się najczęściej z nosa i gardła, dlatego też jednoczesny katar i ból ucha u dziecka, czy osoby dorosłej to częsta przypadłość. Przyczyny infekcji to w większości przypadków drobnoustroje wirusowe, np. rhinowirusy, wirusy paragrypy, koronawirusy. Wyróżnia się przeszło 200 patogenów wirusowych, które mogą wywoływać kataralne zapalenie ucha.

Zakażenie bakteryjne rzadko jest pierwotną przyczyną kataralnego zapalenia ucha. Do nadkażenia bakteriami może jednak dochodzić w przebiegu choroby wirusowej, która upośledza układ odpornościowy i wywołuje podrażnienia, co zwiększa ryzyko rozwoju infekcji.

Często mówi się, że ucho jest zatkane przy przeziębieniu. W części przypadków objaw taki nie jest związany z infekcją kataralną, a wynika jedynie ze zmiany ciśnienia w uchu pod wpływem zwiększonej produkcji kataru. Jeśli jednak dojdzie namnożenia drobnoustrojów w uchu środkowym, mowa już o kataralnym zapaleniu ucha.

Jakie objawy wskazują na kataralne zapalenie ucha?

Układ immunologiczny przy kontakcie z zagrożeniem uruchamia mechanizm obronny, zwiększa się wydzielanie przeciwciał przez błony śluzowe i najczęściej wzrasta temperatura ciała. W konsekwencji pojawia się nieżyt ucha poprzedzony stopniowym rozwojem obrzęku. Z tego powodu osoba przeziębiona lub po niedawno przebytej infekcji może odczuwać ból ucha.

Kataralne zapalenie ucha powoduje objawy dotyczące narządu słuchu, jak również ogólnoustrojowe, uznawane za typowe symptomy przeziębienia. Są to m.in.:

  • ból ucha;
  • swędzenie uszu;
  • szumy uszne, zaburzenia słuchu;
  • gorączka;
  • osłabienie;
  • katar;
  • kaszel.

Kataralne zapalenie ucha – leczenie

Podstawą leczenia jest opanowanie źródła choroby, którym w przypadku kataralnego zapalenia ucha jest pierwotne przeziębienie. Ucho kataralne w większości przypadków wynika z zakażenia wirusowego, dlatego też leczenie ogranicza się do redukowania objawów.

Zaleca się odpoczynek, a w razie potrzeby przyjmowanie doustnych preparatów o działaniu obniżającym gorączkę. Obrzęk błon śluzowych nosa i gardła redukuje się poprzez stosowanie leków o działaniu miejscowym, które obkurczają śluzówkę i łagodzą podrażnienia.

Ból ucha przy katarze zwykle ustępuje po opanowaniu nadprodukcji wydzieliny, która podrażnia błony śluzowe i zwiększa obrzęk. Niemniej jednak w większości przypadków zaczerwienienie i obrzęk trąbki słuchowej są na tyle dokuczliwe, że konieczne okazuje się stosowanie także preparatów miejscowo do ucha, takich jak np. krople LIX. Preparat ten wykazuje działanie osmotyczne, czyli wspomaga usuwanie wilgoci z tkanek i zmniejsza obrzęk będący przyczyną bólu ucha. Dodatek chlorowodorku lidokainy o właściwościach znieczulających umożliwia szybką redukcję bólu1.

Kataralne zapalenie ucha zwykle ustępuje po ok. 7-10 dniach. Jeśli tak się nie stanie, należy udać się do lekarza. W niektórych przypadkach źle leczona infekcja może przerodzić się w ostre, przewlekłe lub wysiękowe zapalenie ucha środkowego. Z wizytą u specjalisty nie należy czekać również w przypadku, gdy pojawiają się niepokojące objawy, takie jak wyciek z ucha, zawroty głowy, silny ból.

Lek. Michał Dąbrowski

Źródła:
Jurkiewicz D., Zielnik-Jurkiewicz B.: Lidokaina w zapaleniach uszu – działanie, bezpieczeństwo, zastosowanie. Terapia, nr specjalny, sierpień 2019.
Kuczkowski J.: Aktualne problemy w rozpoznawaniu i leczeniu ostrego i wysiękowego zapalenia ucha środkowego. https://journals.viamedica.pl/forum_medycyny_rodzinnej/article/view/17972/14173 (data odczytu: 07.12.2020).

 

1Jurkiewicz D., Zielnik-Jurkiewicz B.: Lidokaina w zapaleniach uszu – działanie, bezpieczeństwo, zastosowanie. Terapia, nr specjalny, sierpień 2019.

Zobacz podobne artykuły

Serwis wykorzystuje pliki cookies. Brak zmiany ustawień oznacza, że będą one zamieszczane na urządzeniu końcowym użytkownika. Możesz zrezygnować ze zbierania informacji, zmieniając ustawienia Twojej przeglądarki. Więcej szczegółów w naszej Polityce cookies.