artykuły

Grzybica ucha – przyczyny, objawy, leczenie

Mikroklimat panujący w uszach sprzyja rozwojowi infekcji o różnym podłożu. Za chorobę często odpowiada grzyb, który rozwija się w uchu zewnętrznym. Grzybica ucha zwykle początkowo wywołuje uporczywe swędzenie, ból i zmiany skórne. Schorzenia nie należy lekceważyć ze względu na możliwe powikłania, takie jak grzybicze zapalenie ucha środkowego i wewnętrznego. Sprawdź, co zwiększa ryzyko rozwoju tej choroby i jakie są objawy. Wyjaśniamy również, na czym polega leczenie grzybicy ucha i dlaczego również domowe sposoby są ważne.

 

  1. Co to jest grzybica ucha?
  2. Przyczyny grzybicy ucha
  3. Czynniki zwiększające ryzyko infekcji grzybiczej uszu
  4. Grzybicze zapalenie ucha zewnętrznego – objawy
  5. Możliwe powikłania po grzybicy ucha
  6. Grzybica ucha – na czym polega leczenie?
  7. Domowe sposoby na grzybicę ucha

 

Co to jest grzybica ucha?

Grzybica ucha to nic innego, jak infekcja o podłożu grzybiczym. Za jej rozwój odpowiada grzyb, który namnaża się w uchu, najczęściej w jego zewnętrznej części, czyli w obrębie małżowiny usznej i kanału słuchowego.

Choroba wywołuje dokuczliwe objawy, może trwać nawet przez kilka miesięcy, a także nawracać. Najczęściej diagnozowana jest grzybica ucha zewnętrznego, która w rzadkich przypadkach zajmuje również ucho środkowe i wewnętrzne.

Przyczyny grzybicy ucha

Zwykle grzybica oznacza rozwój drobnoustrojów w uchu, takich jak:

  • candida albicans,
  • candida parapsilosis,
  • candida glabrata,
  • candida tropicalis,
  • oraz inne.

Czynniki zwiększające ryzyko infekcji grzybiczej uszu

Drożdżaki odpowiedzialne za większość przypadków grzybicy ucha naturalnie bytują na skórze. Znajdują się nie tylko w uszach, ale także w gardle, czy nosie. Zwykle nie stanowią zagrożenia, a układ immunologiczny zapobiega ich nadmiernemu namnażaniu. Jeśli jednak odporność jest osłabiona lub gdy dojdzie do naruszenia ciągłości skóry, grzyb obecny w uchu może przedostawać się do tkanek i namnażać, wywołując infekcję.

Na grzybicze zapalenie ucha najbardziej narażone są dzieci, u których układ odpornościowy nie jest jeszcze w pełni rozwinięty, a także osoby starsze. Ze względu na budowę anatomiczną i panujący w uszach mikroklimat, cechujący się wilgotnością i ciepłem, jest to schorzenie występujące również u osób, które często pływają lub korzystają z sauny.

Grzybica ucha może rozwinąć się również u pacjentów cierpiących na choroby dermatologiczne. Schorzenia, takie jak np. łuszczyca wywołująca objawy w uchu, naruszają naturalne bariery ochronne naskórka, co sprzyja rozwojowi chorób uszu. Wszelkie pasożyty w uchu, grzyby, bakterie, czy wirusy mają wówczas ułatwiony dostęp do tkanek.

Zwiększone ryzyko zachorowania na grzybicę uszu dotyczy także osób chorujących na cukrzycę. Schorzenie to przyczynia się do zmian w organizmie, które stanowią pożywkę dla grzybów. Inne choroby, które wiąże się z grzybicą, to np. zaburzenia funkcjonowania tarczycy i niewydolność nadnerczy. Ponadto, grzybica może rozwijać się w towarzystwie czynników, jak np.:

  • niedożywienie, głównie niedobory żelaza i witamin z grupy B;
  • choroby wymagające przyjmowania leków immunosupresyjnych;
  • przyjmowanie leków sterydowych i antybiotyków;
  • choroby nowotworowe.

Do uszkodzenia naskórka dochodzi również przy nieprawidłowej pielęgnacji narządu słuchu. Zadrapania, otarcia, czy wysuszenie środkami myjącymi to często wymieniane przyczyny prowadzące do nadkażenia delikatnych tkanek wyściełających małżowinę i przewód słuchowy.

Grzybicze zapalenie ucha zewnętrznego – objawy

Wyróżnia się ostrą i przewlekłą postać zapalenia grzybiczego uszu. Pierwsza z nich zwykle rozwija się nagle, druga może trwać nawet przez wiele miesięcy.

Choroba zwykle rozwija się jednostronnie. Suche ucho, a dokładniej skóra, swędzenie i ból w większości przypadków dotyczą jednego ucha. Rzadziej w wyniku rozwoju grzybicy obserwuje się łuszczące i suche uszy z obu stron. W takich przypadkach zwykle podejrzewa się inne schorzenia dermatologiczne, choć oczywiście grzyb w uchu może zostać przeniesiony do tkanek równoległych.

Uporczywe swędzenie może dotyczyć płatków usznych, jak również przewodu słuchowego. Często wymusza drapanie, czego nie można robić ze względu na możliwość uszkodzenia delikatnych tkanek. Ponadto w konsekwencji mikrourazów mogą tworzyć się strupy w uchu, które stanowią idealną pożywkę dla innych drobnoustrojów.

W przebiegu schorzenia uszy mogą być swędzące również w środku. Powodem jest łuszcząca się skóra wewnątrz ucha, która wywołuje podrażnienie, często także pieczenie i uczucie ciepła. Grzybicze zapalenie ucha zewnętrznego może wywoływać również obrzęk i zaczerwienienie tkanek, co jest przyczyną zaburzeń słuchu.

Ponadto grzybica ucha może występować wraz z wyciekiem. Barwa wydzieliny zwykle jest żółto-zielona, żółta lub nawet ropna. Jej zapach określany jest jako nieprzyjemny i cuchnący, co jest spowodowane produktami przemiany materii drobnoustrojów. Pomimo, że skóra w uszach może być sucha, chorobie niekiedy towarzyszy uczucie wilgoci i wypełnienia.

Możliwe powikłania po grzybicy ucha

W przebiegu grzybicy łuszczenie skóry w uszach spowodowane jest uszkodzeniem tkanek. To z kolei zwiększa ryzyko nadkażenia bakteryjnego, które jest jednym z możliwych powikłań. Rzadko zdarza się, że drobnoustroje grzybicze migrują do ucha zewnętrznego. Może do tego dojść m.in. przez uszkodzenia błony bębenkowej.

Grzybica ucha jest również jedną z przyczyn tworzenia się perlaka. Do jego rozwoju dochodzi, gdy grzyby gromadzące się w tkankach wywołują niedrożność trąbki słuchowej. W konsekwencji komórki złuszczającego się naskórka gromadzą się w uchu tworząc guzowatą masę, którą określa się jako perlak ucha.

Grzybica ucha – na czym polega leczenie?

Przed podjęciem leczenia specjalista wykonuje wziernikowanie ucha, czyli sprawdza wizualnie stan jego struktur za pomocą otoskopu. Zanim zostaną wprowadzone leki, konieczne jest zdiagnozowanie rodzaju patogenu wywołującego infekcję, a także ewentualnych przyczyn osłabienia odporności.

Lekami pierwszego wyboru zwykle są preparaty o działaniu miejscowym, które niszczą lub hamują rozwój danych patogenów grzybiczych. Lekarz może zalecić także stosowanie preparatów o miejscowym działaniu przeciwbólowym i przeciwobrzękowym, np. wyrobu medycznego LIX w postaci kropli dousznych. W niektórych przypadkach grzybica ucha może wymagać stosowania leków ogólnych, czyli przyjmowanych doustnie.

Należy mieć na uwadze, że grzybica ucha to zwykle choroba wymagająca długotrwałego leczenia. Czas takiej terapii może wynosić od 2 tygodni do nawet kilku miesięcy. Zawsze pomimo ustąpienia objawów należy kontynuować przyjmowanie zalecanych leków, zwykle przez kolejne dwa tygodnie.

Domowe sposoby na grzybicę ucha

Grzybica ucha to schorzenie, które nie mija samoistnie bez podjęcia leczenia farmakologicznego. Niemniej jednak domowe sposoby są bardzo istotne, ponieważ pozwalają na przyspieszenie efektu terapeutycznego.

Co więcej, naturalne sposoby leczenia grzybicy ucha uznaje się za najlepszą profilaktykę. Grzyby w uszach znajdują pożywkę w niektórych składnikach pokarmowych. Leczenie tego schorzenia warto więc wspierać stosując dietę ubogą w węglowodany, czy napoje alkoholowe.

Niezwykle ważne jest także prawidłowe czyszczenie uszu, zwłaszcza usuwanie wydzieliny. Uwagę należy zwracać również na stan odporności. W niektórych przypadkach zaleca się uzupełnianie niedoborów witamin i minerałów.

Lek. Michał Dąbrowski

Źródła:
1. K. Nowak, W. Szyfter: Problematyka zakażeń grzybiczych w obrębie ucha. Otolaryngol. Pol. 2008; LXII (3): 254–260.

Zobacz podobne artykuły

Serwis wykorzystuje pliki cookies. Brak zmiany ustawień oznacza, że będą one zamieszczane na urządzeniu końcowym użytkownika. Możesz zrezygnować ze zbierania informacji, zmieniając ustawienia Twojej przeglądarki. Więcej szczegółów w naszej Polityce cookies.