Sposoby na zatkane ucho przy katarze. Jak odetkać zatkane ucho od kataru?
Nieżyt nosa, potocznie zwany katarem, bywa wyjątkowo uciążliwym objawem infekcji. Chociaż jest niezbędny do jej zwalczania, może prowadzić do podrażnienia błon śluzowych, także tych wyściełających połączenie między uchem i gardłem. Wówczas pojawia się uporczywe uczucie zatkania uszu, niekiedy niedosłuch, a nawet ból. Szukasz domowych sposobów łagodzących takie objawy? Podpowiadamy, co może pomóc na zatkane ucho przy katarze.
Ucho zatkane przy katarze – jak powstaje obrzęk?
Katar, a dokładnie nieżyt nosa, to jeden z pierwszych objawów infekcji wirusowej. Objawia się on m.in. wzmożoną produkcją wydzieliny, obrzękiem i przekrwieniem śluzówki nosa i zatok. Chorobę o podłożu wirusowym potocznie określa się jako przeziębienie.
Celem nadprodukcji wydzieliny nosowej jest wychwytywanie i usuwanie drobnoustrojów z górnych dróg oddechowych. Niestety jej nadmiar działa także drażniąco na błony śluzowe, co jest przyczyną pogłębiającego się obrzęku. Reakcja zapalna i wydzielane przeciwciała powodują rozszerzenie naczyń krwionośnych, co dodatkowo zwiększa opuchliznę tkanek.
Pod wpływem obrzęku część kataru nie znajduje ujścia przez jamę nosową. Wydzielina spływa po tylnej ścianie gardła, a wraz z nią drobnoustroje. Z kolei nosogardziel jest połączona z uchem środkowym za pomocą kanału, który nazywamy trąbką Eustachiusza czy też trąbką słuchowa. Podrażnienie i obrzęk tej części sprawiają, że czujemy wrażenie, jakby ucho było zatkane.
Bezpośrednią przyczyną zatkanego ucha przy katarze najczęściej jest więc właśnie brak prawidłowej drożności trąbki słuchowej. Część ta odpowiada za regulację ciśnienia w uchu. Gdy dochodzi do podrażnienia i zapalenia trąbki, jej światło ulega zwężeniu, przez co powietrze nie przepływa swobodnie między środowiskiem zewnętrznym i uchem środkowym. Gdy zmiana ciśnienia nie jest odpowiednio wyrównywana, odczuwamy dyskomfort w postaci zatykania w uszach.
Ostry lub przewlekły nieżyt nosa i zatok przynosowych może skutkować wrażeniem zatykania. Predysponuje też do zapalenia ucha środkowego – wirusy, bakterie czy grzyby przedostają się do ucha głównie z nosogardła.
Jak długo ucho może być zatkane przy katarze?
Ze względu na niedostatecznie rozwiniętą budowę trąbki słuchowej w pierwszych latach życia to właśnie dzieci najczęściej mogą się borykać z problemem zatkania ucha podczas infekcji górnych dróg oddechowych. Niemniej problem ten może występować u osób w każdym wieku, szczególnie przy obniżonej odporności.
Zwykle zatykanie się uszu przy katarze mija po kilku dniach. Jednak to, jak długo utrzymuje się taki stan, zależy głównie od zastosowanego leczenia, rodzaju drobnoustrojów oraz wspomnianej odporności organizmu.
W przypadku wirusów kataralne zapalenie ucha powinno ustąpić po 7–10 dniach. Zdarza się jednak, że pomimo wyleczenia infekcji górnych dróg oddechowych, dyskomfort w uszach pozostaje. Wówczas można podejrzewać stan zapalny ucha środkowego i konieczna jest wizyta u lekarza.
Czy można samodzielnie odetkać zatkane ucho przy katarze?
Wybór odpowiedniej metody zależy od konkretnego przypadku, ale istnieją uniwersalne sposoby na odetkanie ucha zatkanego przez katar. Zwykle pomaga płukanie nosa solą fizjologiczną i wodą morską. Sprawdza się też technika Valsalvy, polegająca na delikatnym wydmuchiwaniu powietrza przy zamkniętych nosie i ustach.
Uczucie zatkania zwykle nie jest powodem do niepokoju i można zaradzić tej dolegliwości, łagodząc objawy przeziębienia. Sprawdź w dalszej części artykułu, o czym warto pamiętać!
Łagodzenie objawów infekcji a redukcja obrzęku trąbki słuchowej
Suche powietrze i zanieczyszczenia mogą pogłębiać obrzęk błony śluzowej, dlatego przy objawach infekcji górnych dróg oddechowych warto zadbać o przebywanie w czystym i przewietrzonym pomieszczeniu. Jeśli to możliwe, należy zostać w domu i odpoczywać, tak aby organizm miał siłę do walki z drobnoustrojami. Zaleca się unikanie wychłodzenia organizmu – przy osłabionej odporności przewiane ucho (narażone na wiatr i chłód) staje się podatniejsze na zapalenie skóry przewodu słuchowego zewnętrznego.
Warto często sięgać po wodę, ciepłą herbatę z cytryną i ziołowe napary. Ponadto przede wszystkim warto dbać o oczyszczenie górnych dróg oddechowych. Podstawą jest systematyczne usuwanie wydzieliny, czyli częste wydmuchiwanie nosa, tak aby nie doprowadzić do jej zalegania. Pamiętaj jednak, aby unikać intensywnego dmuchania nosem, ponieważ może to prowadzić do podrażnienia śluzówki i naczyń krwionośnych, a tym samym pogłębić uporczywe objawy.
W przypadku małych dzieci, które nie potrafią robić tego samodzielnie, warto stosować specjalne przyrządy przeznaczone do odciągania śluzu. Nos należy także przepłukiwać roztworem soli fizjologicznej lub wodą morską. Jeśli mimo podjętych działań nieżyt nosa nie ustępuje, a przy tym pojawi się ból w okolicy zatok, należy skonsultować się z lekarzem.
Domowe sposoby na zatkane ucho przy katarze – inhalacje
Bardzo dobre efekty przy katarze dają inhalacje, które nawilżają górne drogi oddechowe, a także upłynniają gęstą wydzielinę. Dzięki wdychaniu pary roztworu soli fizjologicznej dochodzi do redukcji obrzęku, co jest głównym celem osób, którym dokucza ucho zatkane katarem.
Małe dzieci najbezpieczniej inhalować specjalnym urządzeniem. Z kolei osoby dorosłe, które chcą wiedzieć, jak odetkać zatkane ucho przy katarze, mogą wdychać parę uwalniającą się z gorącej wody umieszczonej w naczyniu. Dodatek kilku kropli olejków eterycznych, np. eukaliptusowego i tymiankowego, ułatwi udrożnienie dróg oddechowych. Przy takiej domowej inhalacji należy jednak zachować szczególną ostrożność, ponieważ zbyt gorąca para może doprowadzić do poważnego oparzenia górnych dróg oddechowych.
Związek kataru z zalegającą woskowiną w przewodzie słuchowym
Zatkaniu ucha od kataru towarzyszy obrzęk, który zwykle utrudnia samooczyszczanie się ucha z woskowiny. Niedrożność przewodu słuchowego, dodatkowo zatkanego woskowiną, może przyczynić się do namnażania bakterii i rozwoju stanu zapalnego. Z tego względu w trakcie przeziębienia warto zwracać szczególną uwagę na higienę uszu. Jednocześnie również czop woskowinowy często powoduje uczucie zatkania uszu, które może być mylone ze skutkami niekorzystnego działania kataru.
W każdym przypadku należy zadbać o usunięcie nadmiaru woskowiny. Jednak pod żadnym pozorem nie można używać w tym celu patyczków higienicznych. Wkładanie ich do kanału słuchowego powoduje przesuwanie woskowiny w głąb ucha. Może również przyczynić się do uszkodzenia błony bębenkowej.
W przypadku zalegającej woskowiny, która naciskając na ściany przewodu słuchowego zewnętrznego, sprawia ból, warto sięgnąć po krople do uszu LIX. Wyrób medyczny LIX, dzięki zawartości glicerolu, zmiękcza woskowinę i umożliwia jej ewakuację. Dodatkowo, dzięki obecności lidokainy, ma właściwości znieczulające, które szybko łagodzą ból w tym obszarze.
O higienę uszu można także zadbać np. podczas codziennej kąpieli, delikatnie przecierając uszy przy użyciu wody i łagodnego mydła. Zawsze należy pamiętać o dokładnym osuszeniu ich ręcznikiem, aby uniknąć pozostawienia wody w uchu. W przypadku zalegającej woskowiny usznej można też sięgnąć po specjalne preparaty do czyszczenia uszu.
Kiedy ucho zatkane katarem warto zgłosić lekarzowi?
W przypadku infekcji wirusowych kataralne zapalenie ucha i towarzyszące mu wrażenie zatkania zwykle ustępuje po 7–10 dniach. Jeśli dyskomfort w uszach utrzymuje się dłużej, mimo wyleczenia infekcji górnych dróg oddechowych, mogło dojść do stanu zapalnego ucha środkowego. W takich przypadkach wskazana jest wizyta u lekarza.
Termin u specjalisty warto ustalić również, jeśli pojawiają się niepokojące objawy, takie jak:
- silny, pulsujący lub kłujący ból ucha;
- pogorszenie słuchu;
- szumy uszne;
- wydzielina z ucha;
- bóle i zawroty głowy;
- wysoka gorączka;
- nudności i / lub wymioty;
- ogólnie złe samopoczucie i osłabienie.
Istnieją różne sposoby na zatkane ucho przy katarze, warto jednak wybierać tylko te, dzięki którym można udrożnić ucho w bezpieczny sposób. Nigdy nie wkładaj niczego do kanału słuchowego. Unikaj też wilgoci i nadmiernego ciepła – sprzyjają one namnażaniu się bakterii.
Przy prawidłowym postępowaniu można pozbyć się dyskomfortu i zmniejszyć ryzyko nadkażenia bakteryjnego. Jeśli jednak uczucie zatkanych uszu nie mija lub towarzyszą mu inne objawy ze strony narządu słuchu, należy udać się do lekarza. Laryngolog oceni stan ucha i w razie konieczności zaleci odpowiednie leczenie.
FAQ
Jak odetkać zatkane uszy od kataru?
Przyczyną ucha zatkanego od kataru jest nadmiar śluzu, który blokuje i drażni trąbkę słuchową. Aby zredukować objawy, należy ograniczyć ilość wydzieliny i złagodzić obrzęk. Pomagają głównie leki obkurczające błonę śluzową nosa, inhalacje i nawilżanie organizmu.
Ile może być zatkane ucho przy katarze?
Najczęściej obrzęk trąbki słuchowej, spowodowany infekcją wirusową, mija wraz z ustąpieniem źródła choroby. Zwykle trwa to maksymalnie 7–10 dni. Jeśli objawy ze strony narządu słuchu utrzymują się dłużej, mogło dojść do nadkażenia bakteryjnego.
Co na zatkane ucho po przeziębieniu?
W celu odetkania zatkanego ucha po przeziębieniu często stosuje się domowe metody. Podstawą jest nawadnianie organizmu oraz stosowanie środków nawilżających śluzówki – inhalatory, płukanie nosa solą fizjologiczną, spray z wodą morską. Również ciepłe okłady, próba Valsalvy czy leki udrażniające nos mogą złagodzić uczucie zatkanego ucha.
Źródła:
- Jurkiewicz D, Jurkiewicz B., Zapalenie ucha środkowego, Medycyna po dyplomie 2012, nr 5, https://podyplomie.pl/medycyna/10674,zapalenie-ucha-srodkowego (dostęp: 12.12.2025).
- Kacprzyk A., Czop woskowinowy – jak prawidłowo dbać o higienę uszu https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/inne-zagadnienia/286540,uszy-woskowina-czop (dostęp: 12.12.2025).
- Szołdra-Seiler A., Uczucie zatkanego ucha, https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/lista/88673,uczucie-zatkanego-ucha (dostęp: 12.12.2025).
