Gdzie kupić

artykuły

Otoskleroza – jakie daje objawy? Jak ją wyleczyć?

Otoskleroza to choroba ucha środkowego, a dokładniej stwardnienie kosteczek słuchowych. W przebiegu schorzenia dochodzi do niewłaściwej przebudowy tkanki kostnej błędnika, stąd też przypadłość bywa określana jako otoskleroza ślimakowa czy też błędnikowa. Objawy choroby to m.in. obustronny niedosłuch, szumy uszne i zawroty głowy. Wyjaśniamy, czym jest otoskleroza i jak wygląda leczenie tego schorzenia.

  1. Czym jest otoskleroza?
  2. Przyczyny otosklerozy
  3. Jakie objawy wywołuje otoskleroza?
  4. Rozpoznanie otosklerozy
  5. Na czym polega leczenie otosklerozy?

Czym jest otoskleroza?

Zanim wyjaśnimy, czym jest otoskleroza błędnikowa, warto wspomnieć o budowie narządu słuchu. Otóż ucho środkowe jest zbudowane m.in. z trzech kosteczek słuchowych – młoteczka, kowadełka i strzemiączka. Mogą one się poruszać w odpowiedzi na fale dźwiękowe. Ich zadaniem jest przekazywanie bodźców akustycznych pochodzących ze świata zewnętrznego do układu nerwowego. Co ciekawe, to jedyne kości w ciele człowieka, które już w momencie narodzin mają pierwotny rozmiar – nie rosną, ich wielkość pozostaje niezmieniona przez całe życie.

Kosteczki wzmacniają drgania przechodzące przez błonę bębenkową, a tym samym nasilają sygnał dźwiękowy, zanim trafi on do ucha wewnętrznego. Ich funkcjonowanie jest więc niezbędne do prawidłowego słyszenia, a każda nieprawidłowość skutkuje pogorszeniem lub utratą słuchu.

Otoskleroza (otosclerosis, otospongiosis) jest schorzeniem dotyczącym wspomnianych kosteczek słuchowych, a dokładniej strzemiączka – najmniejszej kości w ciele człowieka, która ma długość zaledwie 3 mm. Strzemiączko leży między uchem środkowym a wewnętrznym i łączy obie części aparatu słuchowego. Otoskleroza ucha polega na nieprawidłowej przebudowie tkanki kostnej w obrębie błędnika, określanego również jako narząd równowagi. W wyniku niewłaściwego, nadmiernego rozrostu kości dochodzi do unieruchomienia strzemiączka. W konsekwencji sygnał dźwiękowy nie może być odpowiednio przekazywany do wnętrza ucha.

Przyczyny otosklerozy

Otoskleroza jest chorobą stosunkowo rzadką. Szacuje się, że kobiety chorują dwa razy częściej niż mężczyźni, a pierwsze objawy schorzenia pojawiają się pomiędzy 15. a 40. rokiem życia. Niestety wciąż nie są znane przyczyny tej choroby. Wiadomo natomiast, że otoskleroza częściej występuje u osób, które zgłaszają podobne przypadki u członków rodziny, stąd przypuszczenie o jej możliwym dziedziczeniu.

Najbardziej prawdopodobna teoria na temat przyczyn otosklerozy zakłada połączenie czynników genetycznych i środowiskowych. Za czynniki zwiększające ryzyko rozwoju otosklerozy uznaje się m.in.:

  • zmiany hormonalne – kobiety w ciąży lub karmiące piersią prawdopodobnie w wyniku podwyższonego poziomu estrogenu są bardziej narażone na rozwój choroby;
  • wirus odry – przypuszcza się, że wirus odry jest czynnikiem wyzwalającym rozwój otosklerozy, a osoby szczepione przeciwko tej chorobie są mniej skłonne do zachorowania;
  • zaburzenia autoimmunologiczne – jedna z teorii zakłada, że otoskleroza może być objawem nieprawidłowej reakcji układu immunologicznego.

Jakie objawy wywołuje otoskleroza?

Głównym objawem otosklerozy jest postępujący ubytek słuchu. Jak do niego dochodzi? Do prawidłowego przewodzenia fal akustycznych niezbędny jest ruch kosteczek słuchowych. Z kolei otoskleroza powoduje unieruchomienie strzemiączka, przez co rozwija się niedosłuch mający charakter przewodzeniowy, czyli zaburzenie dotyczące przekazywania sygnału akustycznego. W przypadku zaawansowanej otosklerozy, obejmującej dodatkowo elementy ucha wewnętrznego, rozwija się niedosłuch odbiorczy.

W przebiegu otosklerozy zaburzenia słuchu najczęściej dotyczą obu uszu, ale nie zawsze rozwijają się obustronnie. W niektórych przypadkach początkowo niedosłuch rozwija się po jednej stronie, a po jakimś czasie w drugim uchu. Co więcej, problemy ze słuchem bez odpowiedniego leczenia mają charakter narastający.

Otoskleroza może wywoływać również inne objawy takie, jak: szumy uszne, zawroty głowy, zaburzenia równowagi. Co ciekawe, osoby chore na otosklerozę często lepiej rozumieją mowę słyszaną w hałasie niż w ciszy. Jest to typowy objaw dla niedosłuchu przewodzeniowego. Wówczas chory gorzej słyszy niskie dźwięki.

Rozpoznanie otosklerozy

Zazwyczaj otoskleroza jest diagnozowana podczas wywiadu z pacjentem, który zgłasza objawy. Jednak niedosłuch i szumy uszne są symptomami niespecyficznymi, występującymi także w wielu innych schorzeniach, dlatego na podstawie danych z wywiadu zawsze konieczne jest przeprowadzenie dodatkowych badań.

Otoskleroza nie wywołuje zmian w obrębie błony bębenkowej, dlatego wziernikowanie ucha nie pozwala na zdiagnozowanie tego schorzenia. Niemniej w części przypadków obserwuje się tzw. objaw Schwartza, czyli przeświecanie czerwonej błony wzgórka przez błonę bębenkową.

Znacznie precyzyjniejsze przy diagnozie są natomiast badania audiometryczne, które pozwalają na określenie rodzaju niedosłuchu i rozpoznanie patologii w obrębie strzemiączka. Często zalecana jest więc audiometria tonalna i impedancyjna, a także próba Gellé. W badaniach audiometrycznych często można zaobserwować brak odruchu mięśnia strzemiączkowego oraz załamek Carharta, czyli podwyższenie progu słuchowego.

Ważnymi badaniami w diagnostyce otosklerozy są także tomografia komputerowa kości skroniowej i rezonans magnetyczny. Te metody często pozwalają na zobrazowanie zmian w obrębie kosteczek słuchowych.

Na czym polega leczenie otosklerozy?

Otoskleroza to postępująca choroba, której skutki nie ustępują bez odpowiedniego leczenia. Co więcej, zabieg operacyjny (np. zabieg stapedektomii) jest jedynym skutecznym sposobem leczenia otosklerozy.

W początkowym etapie choroby, która często jest diagnozowana przypadkowo, stosuje się leczenie farmakologiczne. Polega ono na podawaniu fluorku sodu, który ma hamować dalszy rozwój choroby. Stosuje się także aparaty słuchowe poprawiające jakość życia. To jednak metody tymczasowe, które nie pozwalają na powrót do zdrowia. Otoskleroza jest schorzeniem, które leczy się, wykonując zabieg chirurgiczny przywracający funkcjonalność strzemiączka.

Choroba w większości przypadków dotyczy obu uszu, ale zabieg wykonuje się jednostronnie. Dopiero mniej więcej po upływie roku można przeprowadzić kolejną operację, obejmującą drugie ucho. Warto zaznaczyć, że ponieważ otoskleroza jest schorzeniem o nieznanej etiologii, zabieg wykonywany jest w celu usunięcia nieprawidłowości w budowie kości, a nie wyeliminowania przyczyny choroby. Operacyjne przywrócenie ruchomości w obrębie okienka owalnego sąsiadującego ze strzemiączkiem pozwala na poprawę stanu słuchu.

Trzema najczęściej wykonywanymi zabiegami u osób chorujących na otosklerozę są:

  • stapedektomia – polega na usunięciu całej płytki strzemiączka i uszczelnieniu protezy kawałkiem żyły, tkanki łącznej lub mięśnia skroniowego;
  • stapedektomia częściowa – usuwana jest tylko część płytki strzemiączka, natomiast materiałem uzupełniającym protezę jest tkanka łączna;
  • stapedotomia – usunięciu podlega tylko niewielka część strzemiączka, z kolei w płytce kosteczki wykonuje się niewielki otwór odpowiadający protezie, a uzupełnienie stanowi tkanka łączna lub tłuszczowa. Zabieg pozwala na przywrócenie funkcji łańcucha kosteczek słuchowych.

Zabieg u osób chorujących na otosklerozę wykonuje się w znieczuleniu ogólnym lub miejscowym. Pozostawienie pacjenta w świadomości pozwala na kontrolę stanu słuchu i szybkie wykrycie ewentualnych uszkodzeń ucha wewnętrznego. Po zabiegu zwykle zaleca się kilkudniową obserwację, a także odpowiednie postępowanie. Operacja jest przeciwwskazaniem m.in. do bezterminowego nurkowania czy też lotu samolotem przez mniej więcej pół roku.

Wczesne rozpoznanie otosklerozy zwiększa szanse na skuteczne leczenie choroby, dlatego tak ważne jest konsultowanie z lekarzem wszelkich niepokojących oznak. Nieleczona otoskleroza może doprowadzić do całkowitej głuchoty.

 

Źródła:

  1. Tomik J., Otoskleroza – rozpoznanie i postępowanie, https://www.mp.pl/otolaryngologia/ucho/otoskleroza/148224,otoskleroza-rozpoznanie-i-postepowanie,1 (dostęp 31.03.2023).
  2. Potocka M., Mionskowski T., Kuczkowski J., Etiopatogeneza otosklerozy. Wybrane problemy kliniczne, Forum Medycyny Rodzinnej 2010, tom 4, nr 4, 281–286.
  3. Zagor M., Janoska-Jaździk M., Szumy uszne: przyczyny, objawy i leczenie. Jak pozbyć się szumu w uszach?, https://www.mp.pl/pacjent/objawy/105636,szumy-uszne (dostęp 31.03.2023).

Otoskleroza – jakie daje objawy? Jak ją wyleczyć?

Każdy człowiek słyszy dzięki synergicznym działaniom narządu słuchu i mózgu. Sposób wychwytywania, przetwarzania i interpretowania dźwięków w dużej mierze zależy także od wieku, a tym samym stopnia rozwoju, i wpływa na doskonalenie mowy oraz umiejętności poznawczych. Ponadto, z uwagi na ekspozycję narządu słuchu na różne negatywne czynniki, istnieje wiele sytuacji mogących prowadzić do ubytku słuchu.

Dowiedz się, jak działa słuch i jakie są rodzaje niedosłuchu. Sprawdź, jak rozwija się narząd słuchu już w życiu płodowym oraz jak dbać o uszy od najmłodszych lat!

Jak działa słuch? Budowa ucha

Słuch to jeden z podstawowych zmysłów. Fale dźwiękowe są odbierane i przetwarzane przez narząd słuchu, ale to dzięki korze mózgowej człowiek jest w stanie zrozumieć mowę czy rozpoznać inne dźwięki. W pierwszej kolejności dźwięk przechodzi przez kanał słuchowy w uchu zewnętrznym, następnie trafia do ucha środkowego i ucha wewnętrznego. Komórki słuchowe ucha wewnętrznego przekształcają fale dźwiękowe w impulsy nerwowe, które następnie są przekazywane do mózgu.

Aby zrozumieć dokładniej, jak działa zmysł słuchu, warto przybliżyć budowę ucha i funkcje poszczególnych elementów:

  • Ucho zewnętrzne – składa się z małżowiny usznej i przewodu słuchowego o długości ok. 2,5 cm. Część chrzęstna ucha zewnętrznego jest związana z małżowiną uszną, natomiast część kostna z kością skroniową. Podstawową funkcją tej części ucha jest wychwytywanie fal dźwiękowych.
  • Ucho środkowe – od ucha zewnętrznego oddziela je cienka błona bębenkowa. Pod wpływem fal dźwiękowych błona zostaje wprowadzona w wibracje, które kolejno wprawiają w ruch trzy kosteczki słuchowe (młoteczek, kowadełko i strzemiączko). Zadaniem kosteczek słuchowych jest wzmacnianie sygnału akustycznego, zanim zostanie on skierowany do dalszych struktur ucha.
  • Ucho wewnętrzne – wzmocnione fale dźwiękowe są kierowane do okienka owalnego ślimaka. Wewnątrz tej części znajduje się płyn i komórki rzęsate (słuchowe). Drgania komórek słuchowych inicjują wytwarzanie impulsów elektrycznych, które kolejno poprzez nerw słuchowy przekazywane są do ośrodków słuchowych w korze mózgowej.

Wymienione części ucha stanowią część obwodową układu słuchowego, ale to mózg odpowiada za interpretację sygnałów elektrycznych. Z tego powodu do prawidłowego słyszenia niezbędna jest synergiczna praca wielu skomplikowanych części i mechanizmów.

Ubytek słuchu – rodzaje niedosłuchu

O niedosłuchu mówimy wówczas, gdy narząd słuchu w nieprawidłowy sposób przewodzi lub odbiera dźwięki. Słuch pogarsza się wraz z wiekiem i jest to normalny proces starzenia się organizmu. Zdarza się jednak, że problemy z prawidłowym funkcjonowaniem tego narządu pojawiają się znacznie wcześniej. Przyczynami niedosłuchu mogą być np. wady wrodzone, urazy mechaniczne i akustyczne, przebyte choroby zapalne uszu, choroby zwyrodnieniowe, nowotwory i in.

Diagnozę w kierunku ubytku słuchu wykonuje się za pomocą badań: otoskopowego i audiometrycznego. Dzięki badaniom można również określić rodzaj występującego niedosłuchu.

Wyróżnia się trzy zasadnicze rodzaje niedosłuchu:

  • niedosłuch przewodzeniowy – pojawia się w wyniku zaburzeń części ucha odpowiedzialnego za przewodzenie dźwięku – przewodu słuchowego zewnętrznego i ucha środkowego,
  • niedosłuch odbiorczy – wynika z zaburzeń funkcjonowania części odbierającej dźwięk – nerwu ślimakowego, narządu Cortiego lub zwoju spiralnego,
  • niedosłuch mieszany – występuje jednocześnie niedosłuch typu przewodzeniowego i odbiorczego.

Jak słyszy dziecko w życiu płodowym? Rozwój narządu słuchu

Już w 4. tygodniu życia płodowego rozwijają się pęcherzyki słuchowe, natomiast w 7. tygodniu pojawiają się uszy. Jednak w I trymestrze ciąży dziecko odbiera dźwięki zupełnie inaczej niż w późniejszym okresie. Fale akustyczne krążą w płynie płodowym i są odbierane przez receptory zlokalizowane w skórze nienarodzonego dziecka.

Dopiero w 14. tygodniu kształtuje się aparat słuchowy. Kolejno, najprawdopodobniej w 5. miesiącu życia płodowego, dziecko zaczyna słyszeć. Zastanawiasz się, jak działa słuch dziecka w tym okresie? Otóż maluch słyszy głos matki nie tylko z zewnątrz, lecz także odbiera drgania rozchodzące się po jej ciele. Bicie serca, szum, oddech – to dźwięki najbliższe dziecku, słyszane przez nie nieustannie do momentu narodzin.

Wszelkie sygnały akustyczne docierające do dziecka są tłumione przez płyn płodowy, który wypełnia także uszy. Sposób, w jaki słyszy dziecko, można więc porównać do dźwięków słyszanych po zanurzeniu głowy w wodzie. Nie oznacza to jednak, że dźwięk jest cichy. Narażenie kobiety w ciąży na wysoki hałas może wzbudzać niepokój także u nienarodzonego dziecka.

Kiedy rozwija się słuch u dziecka?

Noworodki wciąż nie słyszą tak jak osoby dorosłe. Docierające do nich dźwięki są nie tylko stłumione, lecz także bardzo chaotyczne. Kiedy mówimy do noworodka, słyszy on nasz głos wielokrotnie, ponieważ fale dźwiękowe odbijają się od wszystkich powierzchni w pomieszczeniu i za każdym razem są odbierane przez dziecko. Sposób słyszenia noworodka można porównać do echa pomieszanego z wieloma innymi dźwiękami słyszalnymi jednocześnie.

Z czasem mózg przyzwyczaja się do wybiórczej interpretacji dźwięków. Noworodki nie są również w stanie zlokalizować źródła dźwięku. Najintensywniej reagują na bodźce znajdujące się z boku głowy, najbliżej ucha.

Dopiero po 4. miesiącu życia mózg dziecka uczy się ignorować większość odbijających się fal akustycznych. W tym momencie niemowlę zaczyna również w pewnym stopniu zlokalizować źródło dźwięku. Umiejętność ta zwykle jest opanowana precyzyjnie między 6. a 8. miesiącem życia.

Czy słuch dziecka działa prawidłowo? Jak to sprawdzić?

Noworodki urodzone w terminie zwykle mają prawidłowo rozwinięty słuch, co oznacza, że odpowiednio reagują na bodźce. Ich reakcje na dźwięki określa się jako odruchy, takie jak np.:

  • odruch uszno-powiekowy – słysząc dźwięk, dziecko zamyka lub zaciska powieki;
  • odruch Moro – dziecko szybko rozkłada ręce i paluszki, jakby wystraszyło się wysokiego dźwięku;
  • przerwanie ssania jako reakcja/zainteresowanie dźwiękiem;
  • kierowanie oczu i głowy w kierunku źródła dźwięku u dzieci po 7. miesiącu życia;
  • przebudzanie się przy wysokich dźwiękach, jeśli sen jest płytki.

Reakcja dziecka na bodźce akustyczne nie jest równoznaczna z należytym rozwojem słuchu. Często trudno określić, czy niemowlę rozwija się prawidłowo, dlatego właśnie w pierwszych dniach życia wykonuje się badania przesiewowe i powtarza się je w razie potrzeby.

Jak dbać o słuch dziecka – wpływ hałasu i higieny ucha zewnętrznego

Dziecko „uczy” się słyszeć poprzez praktykę. Kontakt z dźwiękami inicjuje wytwarzanie nowych połączeń nerwowych, dlatego warto dbać o dużą ilość bodźców akustycznych. Dziecko powinno przebywać w spokojnym, cichym otoczeniu, ale nie należy nagminnie chronić malucha przed wysokimi dźwiękami. Noworodek powinien słyszeć wszystko, co dzieje się w mieszkaniu. Warto do niego jak najwięcej mówić, ponieważ częste powtarzanie to klucz do nauki mowy.

Warto również pamiętać, że słuch dziecka może ulec pogorszeniu w dowolnym etapie życia. Ważna jest więc nie tylko stymulacja za pomocą bodźców, lecz także odpowiednia dbałość o narząd słuchu. Szkodliwy wpływ na słuch ma zarówno hałas, jak i niektóre leki czy przebyte infekcje. Niezwykle istotna jest też prawidłowa higiena ucha. Wkładanie do kanału słuchowego patyczków higienicznych jest niemal równoznaczne z narażeniem dziecka na hałas. W obu przypadkach komórki rzęsate intensywnie reagują, a te uszkodzone nie posiadają zdolności do regeneracji, co w przyszłości może powodować niedosłuch.

Ze względu na specyficzną budowę przewodu słuchowego zapalenie uszu u dzieci to częsta przypadłość. To z kolei może upośledzać słuch, co wpływa negatywnie także na rozwój intelektualny dziecka. Podejrzewając chorobę uszu, należy więc udać się do lekarza, który zaleci odpowiednie leczenie. W przypadku chorób infekcyjnych stosuje się wiele preparatów, które wspomagają powrót do zdrowia i przynoszą dziecku ulgę. Jednym z nich jest np. wyrób medyczny LIX, który stosuje się już od 6. miesiąca życia. W niektórych przypadkach leczenie chorób uszu wymaga jednak podawania antybiotyków lub środków przeciwzapalnych, dlatego najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest wcześniejsza konsultacja z lekarzem.

 

Źródła:

  1. Cudejko R., Kłopoty ze słuchem u dzieci, poradnik dla rodziców, https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/choroby/choroby-uszu/161544,klopoty-ze-sluchem-u-dzieci-poradnik-dla-rodzicow (data dostępu: 31.07.2023).
  2. Cieślar K., Zmysł słuchu, „Neutrino” 2014, nr 14, s. 1-4, https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/bitstream/handle/item/247720/cieslar_zmysl_sluchu_2014.pdf (data dostępu: 31.07.2023).
  3. Niedzielski A., Kotowski M., Kiedy dziecko zaczyna słyszeć?, https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/prawidlowyrozwoj/rozwojfizyczny/52273,kiedy-dziecko-zaczyna-slyszec (data dostępu: 31.07.2023).

Otoskleroza – jakie daje objawy? Jak ją wyleczyć?

Kłucie i ból za uchem sugerują stan zapalny ucha zewnętrznego, środkowego lub struktur wyrostka sutkowatego. Zdarza się jednak, że ból za uszami jest objawem schorzeń niezwiązanych z narządem słuchu. Dolegliwości takie mogą wskazywać na choroby zakaźne, problemy z uzębieniem czy nawet choroby autoimmunologiczne i zawał mięśnia sercowego. Dowiedz się, jakie mogą być przyczyny bólu za uchem.

Ból za uchem a zapalenie ucha zewnętrznego

Infekcję ucha zewnętrznego, określaną również jako „ucho pływaka”, wymienia się jako jedną z możliwych przyczyn bólu za uchem. Schorzenie to może mieć podłoże bakteryjne, nieco rzadziej wirusowe i grzybicze.

Do rozwoju zakażenia najczęściej dochodzi u najmłodszych pacjentów, a także osób, których uszy są narażone na długotrwale utrzymujące się wilgoć i ciepło w uchu. Zapaleniu ucha zewnętrznego sprzyja także niewłaściwa higiena uszu, a przyczyną dolegliwości mogą być drobne urazy przewodu słuchowego zewnętrznego spowodowane zbyt częstym czyszczeniem, a także choroby dermatologiczne.

W przebiegu tej choroby może występować ból za uchem, w jego środku, a także w okolicznych tkankach. Niekiedy ból promieniuje, pojawia się kłucie za uchem, a nawet na szyi i w głowie. Dodatkowo mogą występować inne symptomy, np.:

  • tkliwość małżowiny usznej,
  • uporczywe swędzenie uszu,
  • łuszczenie się skóry,
  • zaczerwienienie,
  • podwyższona temperatura ciała,
  • powiększenie węzłów chłonnych,
  • wyciek z ucha.

Ból za uchem jako objaw zapalenia ucha środkowego

Zapalenie ucha środkowego to kolejna choroba infekcyjna uszu, której towarzyszy ból, także ten zlokalizowany za uchem. Schorzenie to najczęściej dotyczy dzieci, co wynika z deficytu odporności, a także specyficznej budowy trąbki słuchowej.

W odróżnieniu od zapalenia ucha zewnętrznego w tym przypadku bakterie i wirusy zwykle przedostają się do ucha z nosogardzieli, dlatego jest to częste powikłanie po wcześniej przebytych chorobach górnych dróg oddechowych. Wyróżnia się ostre, przewlekłe i wysiękowe zapalenie ucha środkowego.

Ból ucha u dziecka może występować jednocześnie z objawami przeziębienia, jak również po ich ustąpieniu. Dziecko może być płaczliwe i sięgać rączką za ucho. Przy zapaleniu ucha środkowego mogą również pojawiać się:

  • wymioty i biegunki,
  • ból, zwłaszcza przy dotyku,
  • gorączka,
  • niedosłuch, szumy uszne,
  • wysięk z ucha, jeśli dojdzie do perforacji błony bębenkowej.

Ból ucha i opuchlizna za uchem – zapalenie wyrostka sutkowatego

Wśród powikłań po przebytych infekcjach ucha zewnętrznego lub środkowego wymienia się m.in. zapalenie wyrostka sutkowatego. Choroba ta wywołuje ból w okolicy ucha, co wynika z lokalizacji tej części ciała – wyrostek sutkowaty to przedłużenie kości za uchem, wyczuwalne przy dotyku.

Ból za uchem odczuwany na kości może wskazywać, że bakterie z ucha środkowego zainfekowały przestrzeń pneumatyczną wyrostka sutkowatego. Chorobie mogą towarzyszyć inne objawy, takie jak:

  • obrzęk i zaczerwienienie za uchem,
  • ból z tyłu głowy, zwykle po prawej lub lewej stronie, rzadko występujący obustronnie,
  • tkliwość i ból za uchem nasilający się zwłaszcza przy dotyku,
  • zawroty głowy, zaburzenia koncentracji,
  • problemy ze słuchem, szumy uszne,
  • wysięk wydzieliny z ucha,
  • obniżony apetyt,
  • złe samopoczucie, „rozbicie”, osłabienie,
  • gorączka, niekiedy występująca okresowo.

Ból za uchem odczuwany na kości

Ból kości za uchem nie zawsze oznacza zapalenie wyrostka sutkowatego. Dolegliwości bólowe odczuwa się indywidualnie, często są niespecyficzne, a lokalizacja ich źródła jest trudna. Ból za uchem, zwłaszcza kłujący, może promieniować z okolicznych tkanek. Jako jego możliwe przyczyny należy więc wymienić przede wszystkim choroby dziąseł i uzębienia. Są to najczęstsze przyczyny rzutowanego ból ucha.

Jeśli ból za uchem występuje po prawej lub lewej stronie, być może odpowiada za niego wyrzynający się ząb. Wówczas pojawia się ból szczęki, niekiedy określany jako „ból przy zawiasach”, nasilający się podczas mówienia, jedzenia i picia.

Zdarza się, że ból za uchem jest objawem stanu zapalnego stawu skroniowo-żuchwowego lub urazu wywołanego przeciążeniem. Dolegliwości takie można również pomylić z objawami zmian w przebiegu chorób autoimmunologicznych, takich jak toczeń rumieniowaty czy reumatoidalne zapalenie stawów. W przebiegu tych schorzeń zwykle występują inne objawy, np.:

  • ból szczęki i/lub żuchwy,
  • ból głowy za uchem lub ogólny,
  • bóle karku i ramion,
  • sztywność mięśni i ograniczenie ruchomości żuchwy,
  • wrażenie nieprawidłowego zgryzu,
  • szumy uszne,
  • „zgrzytanie”, „trzaskanie” podczas ruchów żuchwy.

Ból za uchem i powiększone węzły chłonne

W przebiegu zakażeń o różnym podłożu (wirusowym, bakteryjnym, grzybiczym) może pojawiać się ból za uchem, niekiedy powiększone są również węzły chłonne. Schorzeniom tego typu zwykle towarzyszą inne objawy, jak:

  • gorączka lub stan podgorączkowy,
  • opuchlizna za uchem,
  • obrzęk ślinianek,
  • ból gardła nasilający się przy przełykaniu,
  • ogólne osłabienie,
  • katar.

Powyższe objawy występują m.in. u osób chorujących na świnkę. W przebiegu tej choroby często pojawia się ból za uchem, który może być kłujący lub tępy. Dodatkowo występują opuchlizna i ból szyi, nie tylko pod uchem, a także bóle mięśni, utrata apetytu czy ból głowy, w tym za uszami lub nad nimi. Do pozostałych zakażeń, które mogą wywoływać ból za uchem, zalicza się m.in. zapalenie gardła, migdałków i różyczkę.

O czym jeszcze może świadczyć ból za uszami?

Zdarza się, że ból ucha wskazuje na bardzo poważne choroby. Jest to jeden z możliwych objawów zawału mięśnia sercowego. W takich przypadkach ból zwykle pojawia się za lewym uchem. Do innych możliwych przyczyn bólu za uchem, niezwiązanych bezpośrednio z narządem słuchu, zalicza się m.in.:

  • choroby infekcyjne górnych dróg oddechowych,
  • schorzenia tarczycy,
  • urazy w obrębie głowy i karku, np. podrażnienie nerwu potylicznego.

Ból za uchem może mieć również charakter ciśnieniowy. Dolegliwości pojawiają się np. w trakcie lotu samolotem lub nurkowania. Zmiana ciśnienia w uchu poza bólem może objawiać się także uczuciem ucisku i zatkania czy piskiem w uszach. W skrajnych przypadkach może doprowadzić do pęknięcia błony bębenkowej.

Jak leczyć ból za uchem? Kiedy udać się do lekarza?

Leczenie bólu za uchem zależy od jego przyczyny. Środki przeciwbólowe zapewniają łagodzenie objawów, nie usuwają jednak źródła bólu. W niektórych przypadkach ból za uchem mija samoistnie, jeśli jest spowodowany np. przez wyrzynające się zęby lub towarzyszy infekcji wirusowej. W takich przypadkach pomocne mogą okazać się doustne środki przeciwbólowe.

Jeśli jednak dolegliwości nie ustępują lub mają charakter nawrotowy, najlepiej jeśli lekarz oceni stan ucha podczas badania otoskopowego. Pomocy u lekarza należy szukać zawsze, gdy ból za uchem pojawia się nagle, jest bardzo intensywny lub narasta. Bezwzględnej wizyty u specjalisty wymagają dolegliwości, którym towarzyszą inne objawy. W przypadku gdy zmiany chorobowe są zlokalizowane poza uchem, lekarz może zlecić również badanie RTG, TK czy RM.

Przy zapaleniu ucha czy wyrostka sutkowatego konieczne może okazać się stosowanie antybiotyków lub leków przeciwgrzybiczych. Po wykluczeniu uszkodzenia błony bębenkowej stosuje się także krople do uszu o miejscowym działaniu znieczulającym.

 

Źródła:

  1. Jurkiewicz D., Zielnik-Jurkiewicz B.: Lidokaina w zapaleniach uszu – działanie, bezpieczeństwo, zastosowanie. Terapia, nr specjalny, sierpień 2019.
  2. Kuczkowski J., Narożny W., Stankiewicz Cz., Kowalska B., Brzoznowski W., Dubaniewicz-Wybieralska M.: Powikłania ostrego zapalenia wyrostka sutkowatego u dzieci. Otolaryngologia Polska 2007, s. 445–451.
  3. Kuczkowski J., Aktualne problemy w rozpoznawaniu i leczeniu ostrego i wysiękowego zapalenia ucha środkowego, Forum Medycyny Rodzinnej 2011;5(4):287–294 https://journals.viamedica.pl/forum_medycyny_rodzinnej/article/view/17972/14173 (dostęp: 14.07.2023).

Otoskleroza – jakie daje objawy? Jak ją wyleczyć?

Gliceryna, określana również jako glicerol, to związek chemiczny, który ze względu na swoje właściwości ma szerokie zastosowanie w medycynie, kosmetyce oraz w przemyśle spożywczym i produkcyjnym. Sprawdź, jak działa glicerol, i poznaj szczegóły dotyczące tej wszechstronnej substancji!

 

  1. Co to jest gliceryna (glicerol)?
  2. Znaczenie glicerolu dla przyrody
  3. Gliceryna – właściwości fizyczne
  4. Gliceryna – działanie przy stosowaniu zewnętrznym
  5. Gliceryna farmaceutyczna – zastosowanie glicerolu do produkcji leków
  6. Glicerol – zastosowanie kosmetyczne
  7. Pozostałe zastosowania glicerolu
  8. Czy gliceryna jest szkodliwa? Czy ma działania niepożądane?

 

Co to jest gliceryna (glicerol)?

Glicerol i gliceryna to dwa określenia tej samej substancji, stosowane naprzemiennie. Zgodnie z budową chemiczną glicerol jest triolem, czyli najprostszym trwałym alkoholem trójwodorotlenowym o wzorze sumarycznym C3H8O3 lub C3H5(OH)3.

Co to jest gliceryna? To organiczny związek chemiczny należący do grupy cukroli, które – jak widać na przykładzie wzoru gliceryny – zawierają grupę hydroksylową przy każdym atomie węgla.

Związek ten został odkryty w 1779 roku przez Karla Wilhelma Schellera, który był szwedzkim chemikiem. Glicerol występuje naturalnie w przyrodzie. Otrzymuje się go w procesie zmydlania tłuszczu, w wyniku którego powstaje mydło (gliceryna i sole kwasów tłuszczowych). Obecnie bardziej popularne jest otrzymywanie gliceryny z propylenu.

Glicerol występuje powszechnie w przyrodzie, stąd znany jest glicerol roślinny obecny w tłuszczach pochodzenia roślinnego, a także zwierzęcy. Gliceryna roślinna najczęściej pozyskiwana jest z oleju palmowego lub kokosowego. Znajduje się także w żywności, głównie w niektórych owocach, winach i piwach oraz w produktach powstających z fermentacji ziaren i cukrów. Glicerol dostępny jest w każdej aptece. Jego cena to kilka złotych.

Znaczenie glicerolu dla przyrody

Ze względu na niską temperaturę zamarzania glicerol odgrywa bardzo ważne funkcje w przyrodzie. Związek ten znajduje się naturalnie w organizmach zwierzęcych i zapobiega wyziębieniu. Działanie takie związane jest z ochroną płynów ustrojowych przed zamarzaniem.

Takie właściwości gliceryny znajdują również zastosowanie w bankach spermy. Plemniki zanurzone w roztworach zawierających glicerol są chronione przed szkodliwym wpływem czynników zewnętrznych.

Gliceryna – właściwości fizyczne

By dobrze opisać glicerynę, należy wymienić jej właściwości fizyczne. Jest to ciecz:

  • gęsta, ale płynna, o konsystencji syropu, lepka;
  • bezbarwna i przezroczysta;
  • bezwonna, ale jej zapach bywa określany jako łagodny;
  • lekko słodkawa;
  • rozpuszczalna w eterze, oleju i chloroformie;
  • dobrze rozpuszczalna w wodzie.

Jako ważne ze względu na zastosowanie gliceryny wymienia się jej właściwości higroskopijne. Ciecz ta wykazuje zdolność pochłaniania wilgoci. Glicerol jest również hydrofilowy, co oznacza, że łączy się z cząsteczkami wody. Ponadto doskonale sprawdza się w roli rozpuszczalnika m.in. tłuszczów.

Gliceryna – działanie przy stosowaniu zewnętrznym

Ze względu na właściwości lecznicze glicerol jest związkiem powszechnie stosowanym przy różnych problemach dermatologicznych. Preparaty z jego zawartością, jak również czysta gliceryna farmaceutyczna, znajdują zastosowanie w przypadku schorzeń takich, jak:

  • łuszczyca,
  • egzema,
  • oparzenia,
  • nadmierne wysuszenie i rogowacenie naskórka,
  • zapalenie skóry, w tym pieluszkowe zapalenie u niemowląt.

Gliceryna farmaceutyczna – zastosowanie glicerolu do produkcji leków

Gliceryna farmaceutyczna ma szerokie zastosowanie jako składnik pomocniczy leków zalecanych przy wielu schorzeniach. Związek ten znajduje się w maściach, kremach, czopkach, kroplach i syropach doustnych, a także w kroplach stosowanych zewnętrznie do uszu i nosa.

Zastosowanie glicerolu zewnętrznie w maściach i kremach wspomaga nawilżenie naskórka. Z kolei stosowanie preparatów przeznaczonych do podawania do uszu, zawierających glicerol, np. w postaci kropli LIX, ma na celu pochłanianie cząsteczek wody, co umożliwia osuszenie i redukcję obrzęku towarzyszącego wielu chorobom dotyczącym narządu słuchu, takim jak np. ucho pływaka. W wyrobie medycznym LIX w glicerolu zawarta jest również lidokaina o działaniu miejscowo znieczulającym.

Glicerol – zastosowanie kosmetyczne

Ze względu na właściwości higroskopijne i hydrofilowe glicerol znajduje zastosowanie w przemyśle kosmetycznym. Zdolność do zatrzymywania wilgoci jest szczególnie pożądana w przypadku wszelkich kremów, balsamów i eliksirów nawilżających.

Glicerol jest chętnie wybieranym składnikiem kosmetyków przeznaczonych do każdego typu cery, ale szczególnie do cery suchej i dojrzałej. Związek ten intensywnie nawilża skórę, dzięki czemu poprawia jej jędrność i zmniejsza widoczność zmarszczek.

Należy jednak zaznaczyć, że działanie glicerolu zależy od jego stężenia. Rozcieńczona substancja działa nawilżająco. Natomiast czysta gliceryna farmaceutyczna może nadmiernie wysuszać naskórek.

Gliceryna stanowi również cenny składnik kosmetyków przeznaczonych do pielęgnacji włosów, głównie szamponów i odżywek. Związek ten sprawia, że włosy są miękkie, a kondycja skóry głowy ulega poprawie. Glicerol znajduje się także w wielu pastach do zębów, mydłach, żelach i kosmetykach do pielęgnacji delikatnej skóry u dzieci i niemowląt.

Pozostałe zastosowania gliceryny

Glicerol to związek o wszechstronnym zastosowaniu. Jego właściwości wykorzystywane są do wytwarzania produktów takich, jak:

  • barwniki spożywcze,
  • wyroby skórzane,
  • płyny samochodowe,
  • materiały wybuchowe.

Czy gliceryna jest szkodliwa? Czy ma działania niepożądane?

Szkodliwość gliceryny zależy przede wszystkim od drogi jej podania oraz zastosowanej dawki. W przypadku stosowania glicerolu doustnie w dużych dawkach mogą występować biegunki, nudności i wymioty. Rzadko dochodzi do podrażnień w wyniku stosowania glicerolu doodbytniczo, w formie czopków.

Z kolei działanie glicerolu stosowanego jako składnik pomocniczy preparatów farmaceutycznych o działaniu zewnętrznym ocenia się jako bardzo bezpieczne. Gliceryna niezwykle rzadko wywołuje reakcje alergiczne i zwykle nie powoduje działań niepożądanych.

 

Źródła:

  1. M. Cichy: Nowe kierunki wykorzystania glicerolu w przemyśle chemicznym. Zakład Technologii Chemicznej, Wydział Chemii, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Pl. M. Curie-Skłodowskiej, 20-031 Lublin. https://phavi.umcs.pl/at/attachments/2016/0119/082313-rozdzial-17.pdf (data odczytu: 01.03.2023).
  2. https://hortimex.pl/dodatki/glicerol-gliceryna-e-422/
  3. https://www.naukowiec.org/wiedza/chemia/glicerol-gliceryna-_1105.html

Otoskleroza – jakie daje objawy? Jak ją wyleczyć?

Jeśli obserwujesz spuchnięte ucho u siebie lub u dziecka, nie lekceważ tego objawu. Obrzęk ucha, opuchlizna za uchem, czy też spuchnięte ucho w środku, a często również zaczerwienienie tej okolicy może wskazywać na alergię lub infekcję o podłożu wirusowym lub bakteryjnym. Sprawdź, jakie choroby wywołują opuchliznę małżowiny usznej i ucha środkowego oraz co stosować, by złagodzić obrzęk i ból!

 

  1. Jak dochodzi do obrzęku ucha?
  2. Spuchnięte ucho na zewnątrz – ucho pływaka
  3. Małżowina uszna – choroby chrząstki
  4. Spuchnięte ucho w środku – infekcja
  5. O czym może świadczyć opuchlizna za uchem? Zapalenie wyrostka sutkowatego
  6. Spuchnięte ucho na zewnątrz – ucho pływaka
  7. Spuchnięte i zatkane ucho – czy to alergia?
  8. Jak leczyć obrzęk w uchu?

 

Jak dochodzi do obrzęku ucha?

Bezpośrednia przyczyna spuchniętego ucha to płyn gromadzący się w tkankach. Do objawu takiego dochodzi w wyniku zaburzeń pomiędzy czynnikami drażniącymi, a czynnikami odpowiedzialnymi za odprowadzanie płynu poza naczynia.

Opuchlizna ucha może dotyczyć jego części zewnętrznej, środkowej i wewnętrznej. Natomiast obrzęk ucha może być spowodowany szeregiem różnych czynników, takich jak np.:

  • Podrażnienie i urazy mechaniczne – w wyniku uderzenia, otarcia, odmrożenia lub przegrzania tkanek uszy mogą być spuchnięte, czerwone, gorące lub zimne.
  • Choroby skóry – m.in. łuszczyca, egzema, czy łojotokowe zapalenie skóry mogą zajmować skórę uszu oraz ich okolic. Wówczas ucho może być suche, ropiejące, zaczerwienione. Często schorzeniom skóry towarzyszy obrzęk i swędzenie uszu.
  • Choroby infekcyjne – za spuchnięte ucho w środku i na zewnątrz, zwłaszcza u dzieci, często odpowiada infekcja wirusowa, bakteryjna lub grzybicza.

Spuchnięte ucho na zewnątrz – ucho pływaka

Zauważając spuchnięte ucho można podejrzewać zakażenie o podłożu wirusowym, bakteryjnym lub grzybiczym. Ucho zewnętrzne składa się z małżowiny usznej i widocznej części przewodu słuchowego. Jeśli dojdzie do naruszenia ciągłości naskórka, ze środowiska do tkanek mogą przedostać się drobnoustroje odpowiedzialne za zapalenie ucha zewnętrznego.

Najczęściej choroby małżowiny usznej i zewnętrznego przewodu słuchowego mają podłoże bakteryjne. Zarazki rozwijają się w uchu, jeśli sprzyjają temu panujące w nim warunki. Z tego też powodu zapalenie ucha zewnętrznego najczęściej dotyczy osób, które często pływają, przez co w uszach zalega wilgoć. Schorzenie takie określa się potocznie jako „ucho pływaka”. Do czynników sprzyjających infekcji ucha zewnętrznego zalicza się również nieprawidłową higienę uszu i drobne urazy naskórka. Ten rodzaj infekcji najczęściej rozwija się u dzieci poniżej 14. roku życia.

Namnażające się drobnoustroje w pierwszej kolejności zwykle wywołują swędzenie małżowiny usznej, następnie ucho może być “piekące” i czerwone. Chorobie towarzyszy obrzęk. Najczęściej spuchnięte i czerwone jest ucho lewe lub prawe, rzadziej infekcja rozwija się obustronnie.

Swędzące uszy to również objaw infekcji grzybiczej. Wówczas ucho może być suche, z widocznym złuszczającym się naskórkiem. Zwykle również z ucha wypływa biała wydzielina.

Małżowina uszna – choroby chrząstki

Rzadko za spuchnięte ucho odpowiadają choroby małżowiny usznej, takie jak np. nawracające zapalenie chrząstki. Przyczyny tego schorzenia nie są znane, a objawy zwykle rozwijają się nagle i trwają od kilku dni do kilku tygodni, po czym następuje okres remisji.

Pierwszymi objawami nawracającego zapalenia chrząstki często są gorączka, osłabienie i ogólne rozbicie. Co ważne, symptomy przypominające przeziębienie mogą pojawiać się nawet na kilka tygodni przed zmianami narządowymi. Kolejno zwykle pojawia się zapalenie i towarzyszący temu ból chrząstki ucha.

W przebiegu tej choroby ból małżowiny usznej jest następstwem postępującej degradacji chrząstek. Uszy są żywo czerwone i spuchnięte. Obrzęk uszu (jednego lub obu) może być tak silny, że doprowadza do zamknięcia światła przewodu słuchowego. Poza chrząstkami uszu choroba może zajmować również tkanki nosa, krtani, tchawicy i oskrzeli, ale najczęściej pierwszymi objawami są zmiany w obrębie uszu.

Spuchnięte ucho w środku – infekcja

Kolejną z możliwych przyczyn spuchniętego ucha jest stan zapalny ucha środkowego. Na schorzenie to najbardziej narażone są dzieci, które mają specyficzną, jeszcze nierozwiniętą budowę przewodu słuchowego. Z tego powodu za spuchnięte i czerwone ucho u dziecka najczęściej odpowiadają wirusy, które przedostają się do ucha w trakcie infekcji górnych dróg oddechowych.

Wirusowe zapalenie może natomiast przyczyniać się do namnażania bakterii, co jest jedną z głównych przyczyn ostrego lub przewlekłego zapalenia ucha środkowego. Osobie chorej początkowo mogą dokuczać swędzące uszy, zwykle w przebiegu infekcji, której towarzyszy wysoka gorączka, osłabienie, tkliwość uszu, złe samopoczucie, nudności i/lub wymioty. Kolejno ucho jest spuchnięte w środku, co zaburza słuch i może wywoływać szumy uszne. W uchu środkowym gromadzi się wydzielina, która powoduje uczucie wypełnienia i silny ból. Dolegliwości takie zwykle mijają po perforacji (pęknięciu) błony bębenkowej.

Z kolei w przebiegu wysiękowego zapalenia ucha środkowego ból może nie występować, obserwuje się natomiast ropiejące uchu, czyli wydzielinę wypływającą na zewnątrz przez przewód słuchowy.

O czym może świadczyć opuchlizna za uchem? Zapalenie wyrostka sutkowatego

Zdarza się, że opuchlizna za uchem jest jednym z objawów zapalenia wyrostka sutkowatego. Choroba ta jest powikłaniem po wcześniej przebytym ostrym lub przewlekłym zapaleniu ucha środkowego. W takich przypadkach za obrzęk ucha odpowiadają bakterie, które po infekcji przedostają się do wyrostka sutkowatego – kości z przestrzeniami pneumatycznymi wypełnionymi powietrzem, widocznej za uchem jako niewielkie uwypuklenie.

Czerwone i spuchnięte ucho nie jest jedynym objawem tego rodzaju zapalenia. Jednocześnie można zaobserwować ropiejące ucho, czyli wysięk spowodowany gromadzeniem się płynu. Zwykle obrzękowi towarzyszą inne symptomy, takie jak:

  • ból i tkliwość, zwłaszcza przy dotyku;
  • opuchlizna i ból małżowiny usznej;
  • zaczerwienienie okolicy za uchem lub całej małżowiny;
  • problemy ze słuchem, w tym niedosłuch lub szumy uszne;
  • bóle i zawroty głowy, zaburzenia koncentracji;
  • ogólnie złe samopoczucie, m.in. utrata apetytu, osłabienie;
  • podwyższona temperatura ciała.

Spuchnięte ucho na zewnątrz – ucho pływaka

Za spuchnięte ucho mogą odpowiadać również alergeny, najczęściej wziewne, takie jak np. pyłki roślin, czy roztocza kurzu domowego. Zdarza się jednak, że alergiczne zapalenie uszu pojawia się po kontakcie z czynnikiem pokarmowym lub alergenem obecnym w przedmiotach, np. w okularach lub słuchawkach.

U alergików obrzęk ucha pojawia się w wyniku działania histaminy i przeciwciał, które są produkowane w nadmiarze w następstwie niewłaściwej odpowiedzi układu immunologicznego po kontakcie z alergenem.

Alergia, poza objawami takimi jak zatkane ucho i swędzenie zwykle wywołuje również kaszel, częste kichanie i łzawienie oczu. Ponadto uszy mogą być zaczerwienione i tkliwe przy dotyku. Zwykle ucho jest suche, swędzi i piecze. Skóra małżowiny usznej może się łuszczyć. Nieco rzadziej alergia wywołuje sączące się zmiany skórne w okolicy ucha. Uczulenie może objawiać się również za uchem w postaci wysypki.

Jak leczyć obrzęk w uchu?

Jeśli opuchlizna ucha jest następstwem urazu mechanicznego, pomocne mogą okazać się zimne okłady. W każdym innym przypadku, jeśli nieznana jest przyczyna obrzęku, warto poradzić się lekarza. Leczenie schorzeń uszu zależy od ich rodzaju.

W przypadku chorób o podłożu infekcyjnym zwykle w pierwszej kolejności zaleca się stosowanie doustnych preparatów przeciwbólowych. Zakażenie wirusowe często mija samoistnie po kilku dniach. Jeśli natomiast rozwinie się infekcja bakteryjna, w niektórych przypadkach konieczna może okazać się antybiotykoterapia.

Ulgę w bólu może przynieść stosowanie osmotycznych kropli do ucha, np. LIX. Zawierają one lidokainę o działaniu miejscowo znieczulającym i glicerol, który pochłania nadmiar wilgoci z tkanek, a tym samym redukuje obrzęk ucha.

Miejscowo działające krople douszne mogą wspierać leczenie spuchniętego ucha także w przebiegu schorzeń bakteryjnych. Przed stosowaniem preparatów bezpośrednio do kanału słuchowego należy jednak wykluczyć pęknięcie błony bębenkowej. Zapalenie ucha środkowego może wymagać przeprowadzenia specjalistycznych zabiegów, dlatego ważna jest ocena stanu przewodu słuchowego przez lekarza.

Krople o właściwościach redukujących obrzęk tkanek przynoszą ulgę również w przypadku zapalenia ucha zewnętrznego („ucho pływaka”), czy opuchlizny towarzyszącej alergii.

 

Źródła:
1. Hossmann-Poznańska E., Dzierżanowska D.: http://www.otolaryngologia.org.pl/orl2/pdf/zalecenia/zalecenia_zapalenie_ucha_zewnetrznego_tekst.pdf (data odczytu: 01.12.2020).
2. Kuczkowski J., Aktualne problemy w rozpoznawaniu i leczeniu ostrego i wysiękowego zapalenia ucha środkowego, Forum Medycyny Rodzinnej 2011;5(4):287-294. https://journals.viamedica.pl/forum_medycyny_rodzinnej/article/view/17972/14173 (data odczytu: 14.09.2020).
3. Jurkiewicz D., Zielnik-Jurkiewicz B.: Lidokaina w zapaleniach uszu – działanie, bezpieczeństwo, zastosowanie. Terapia, nr specjalny, sierpień 2019.
4. Lepka P., Katkowska A., Barnaś Sz.: Złośliwe zapalenie ucha zewnętrznego – opis przypadku. Otorynolaryngologia 2018, 17(3): 118-123.
5. https://swiatlekarza.pl/wysiekowe-zapalenie-ucha-srodkowego-u-dzieci/ (data odczytu: 13.11.2020).
6. https://ktomalek.pl/blog/zapalenie-ucha-dolegliwosc-wieku-dzieciecego/w-641 (data odczytu: 13.11.2020).
7. https://www.przegladreumatologiczny.pl/nawracajce_zapalenie_chrzstek

Otoskleroza – jakie daje objawy? Jak ją wyleczyć?

Zapalenie ucha zewnętrznego („ucho pływaka”) wynika z infekcji, głównie bakteryjnej i grzybiczej. Wbrew pozorom choroba diagnozowana jest najczęściej nie u pływaków, a u dzieci. Jeśli na zapalenie uszu tego typu cierpi osoba dorosła, przyczyny zwykle wiążą się z długotrwałym narażeniem na wilgoć w uchu, stąd też potoczna nazwa schorzenia. Objawy infekcji ucha zewnętrznego, chociaż dotyczą przewodu słuchowego i małżowiny usznej, mogą być odczuwane w środku ucha, a także w innych częściach ciała oraz ogólnoustrojowo. Sprawdź, jak rozpoznać zapalenie ucha zewnętrznego i na czym polega prawidłowe leczenie.

Spis treści:

  1. Jakich części dotyczy zapalenie ucha zewnętrznego? Budowa ucha
  2. Zapalenie ucha zewnętrznego – przyczyny infekcji
  3. Kto jest najbardziej narażony na zakażenie ucha?
  4. Objawy zapalenia ucha zewnętrznego
  5. Zapalenie ucha zewnętrznego – na czym polega leczenie?

 

Jakich części dotyczy zapalenie ucha zewnętrznego? Budowa ucha

Najprostszy podział części ucha uwzględnia ucho zewnętrzne, środkowe i wewnętrzne. Każda z wymienionych struktur narażona jest na rozwój stanu zapalnego. Jeśli jednak analizie zostanie poddana budowa ucha zewnętrznego, wymienia się stosunkowo niewiele części w porównaniu do pozostałych i wyjątkowo skomplikowanych elementów narządu słuchu.

Ucho zewnętrzne składa się z wielu części, jedną z nich jest małżowina uszna. Jej wielkość i kształt są różne u każdej osoby – wygląd uszu to kwestia genetyczna. Małżowinę uszną tworzy elastyczna chrząstka pokryta skórą, która jest narażona na niemal stały kontakt z drobnoustrojami. Mimo że kontakt z bakteriami, grzybami i wirusami ma właśnie małżowina, to częściej diagnozuje się zapalenie ucha zewnętrznego na nabłonku przewodu słuchowego.

Budowa ucha zewnętrznego, jak było wspomniane, jest cechą indywidualną. W prawidłowo zbudowanej małżowinie wyróżnia się jednak elementy wspólne, takie jak:

  • obrąbek,
  • czółenko,
  • grobelka,
  • muszla małżowiny,
  • dół trójkątny,
  • skrawek,
  • przeciwskrawek.

Natomiast przewód (kanał) słuchowy ma ok. 2–3 cm długości i nieco ponad pół centymetra średnicy. Nie jest on prosty, a nieco wygięty w kształt litery ,,S” i podobnie jak małżowinę pokrywa go nabłonek. Znajdują się w nim liczne gruczoły odpowiedzialne m.in. za produkcję i wydzielanie woskowiny usznej. Ucho zewnętrzne kończy się w części, gdzie występuje elastyczna, cienka błona bębenkowa. To do niej kierowane są fale dźwiękowe, które wychwytuje i kieruje ucho zewnętrzne.

Zapalenie ucha zewnętrznego – przyczyny infekcji

Do każdej części ucha mogą wniknąć drobnoustroje chorobotwórcze, jednak droga ich przedostawania się do narządu słuchu jest odmienna w zależności od tego, o jakim rodzaju zapalenia uszu mowa. W przypadku zapalenia ucha środkowego zarazki zwykle przedostają się z nosa, zatok i gardła. Natomiast infekcje ucha zewnętrznego najczęściej wywołują patogeny przedostające się ze środowiska zewnętrznego. Jako przyczyny zapalenia ucha zewnętrznego wymienia się głównie bakterie z rodzaju Pseudomonas aeruginosa i Staphylococcus aureus, nieco rzadziej grzyby (Candida sp. i Aspergillus sp.) i wirusy (np. Varicella-Zoster wywołujący półpasiec uszny).

Drobnoustroje rozwijają się w warunkach sprzyjających ich namnażaniu, czyli przy wysokiej temperaturze i w wilgotnym środowisku. Z tego też powodu infekcja obejmująca zewnętrzny przewód słuchowy zyskała miano „ucha pływaka”. Osoby regularnie korzystające z basenu, zawodowi nurkowie czy bywalcy sauny kilkukrotnie częściej borykają się z opisywanym schorzeniem. Pływacy mogą zapobiegawczo korzystać z zatyczek do uszu, które ograniczają wodzie dostęp do ucha.

Nadmiernej wilgotności przewodu słuchowego zewnętrznego sprzyja także gromadzenie się woskowiny usznej, która zalegając w uchu, stwarza optymalne warunki do rozwoju zarazków. Niewłaściwe mycie głowy, np. kierowanie strumienia wody do uszu oraz ich niedostateczne osuszanie, także zwiększa ryzyko infekcji. Należy jednak wspomnieć, że większość patogenów naturalnie bytuje w przewodzie słuchowym. Ich namnażanie obserwuje się w momencie, gdy układ odpornościowy nie funkcjonuje prawidłowo. Ma to miejsce szczególnie u najmłodszych, dlatego zapalenie ucha zewnętrznego najczęściej obserwuje się u dziecka poniżej 14. roku życia, które ma niedojrzały układ immunologiczny. Zapalenie ucha nie jest zaraźliwe, jednak można się zarazić konkretnym rodzajem bakterii lub grzyba. To, czy kontakt z patogenem przerodzi się w chorobę, zależy tylko od swoistej oporności i obecności czynników ryzyka.

Zakażenie ucha rozwija się najczęściej u osób, które mają podrażniony przewód słuchowy. Zaburzenia pierwszej bariery ochronnej, jaką jest naskórek, umożliwiają bakteriom penetrację skóry. Urazy mechaniczne, zadrapania przy nagminnym czyszczeniu uszu czy łuszczenie się naskórka przy chorobach skóry zwiększają więc ryzyko zapalenia ucha zewnętrznego.

Objawy zapalenia ucha zewnętrznego

Zapalenie ucha zewnętrznego u dziecka i dorosłych wywołuje takie same objawy, niemniej najmłodsi często nie są w stanie ich wyrazić, dlatego podstawą diagnozy jest nie wywiad, a obserwacja.

W pierwszej kolejności zwykle występuje zaczerwienienie i ból małżowiny usznej. Uporczywe swędzenie ucha często wymusza mimowolne drapanie. W miarę rozwoju infekcji skórę ucha mogą pokrywać krwiste pęcherze, wysypka i łuszczące się plamy, może pojawić się też wyciek z ucha. Silny ból ucha towarzyszący zapaleniu ucha zewnętrznego może być odczuwany także w środku. Niekiedy promieniuje również do okolicznych tkanek, pojawia się ból za uchem oraz bóle głowy.

W przypadku zapalenia ucha zewnętrznego często występują objawy ogólnoustrojowe, takie jak gorączka lub stan podgorączkowy, złe samopoczucie, osłabienie. W przebiegu infekcji przewód słuchowy zwykle jest obrzęknięty i zaczerwieniony, co może zaburzać prawidłowe słyszenie.

Zapalenie ucha zewnętrznego – na czym polega leczenie?

Za zapalenie ucha zewnętrznego rzadko odpowiadają infekcje wirusowe, dlatego leczenie zwykle wymaga przyjmowania leków dostępnych na receptę, które eliminują przyczyny choroby. Patogeny grzybicze zwalcza się lekami o właściwościach grzybobójczych lub grzybostatycznych, natomiast bakterie poprzez przyjmowanie antybiotyków doustnie lub miejscowo.

Konsultacja z lekarzem i wdrożenie odpowiedniego leczenia pozwalają uniknąć poważnych konsekwencji. W przypadku zakażenia bakteryjnego laryngolog może pobrać próbkę wydzieliny z ucha. Badanie bakteriologiczne umożliwi ustalenie, jakie antybiotyki będą skuteczne w walce z bakterią. Przy nawracającym zakażeniu grzybami wykonuje się badanie mykologiczne, dzięki któremu można dopasować leki przeciwgrzybicze. Po przebytych infekcjach konieczne może okazać się badanie słuchu, jeśli podejrzewa się, że doszło do jego upośledzenia w konsekwencji zakażenia (np. po zakażeniu półpaścem).

Leczenie zapalenia ucha zewnętrznego może być długotrwałe i najczęściej konieczne jest jednoczesne stosowanie antybiotyków i środków przeciwbólowych, ponieważ antybiotyki nie uśmierzają bólu. Jak leczyć zapalenie ucha zewnętrznego i towarzyszący mu ból? Poza środkami doustnymi jednym ze sposobów są krople do uszu, np. wyrób medyczny LIX o działaniu miejscowym. Preparaty miejscowe ze względu na właściwości osmotyczne doskonale radzą sobie w przypadku schorzeń, w których przebiegu konieczne jest usunięcie nadmiaru wilgoci z tkanek, co jest równoznaczne z redukcją obrzęku i bólu. Stan zapalny ucha, zwany popularnie „uchem pływaka”, należy do jednych z głównych wskazań do stosowania kropli.

 

Źródła:

  • Hossmann-Poznańska E., Dzierżanowska D.: http://www.otolaryngologia.org.pl/orl2/pdf/zalecenia/zalecenia_zapalenie_ucha_zewnetrznego_tekst.pdf (data odczytu: 01.12.2020).
  • Jurkiewicz D., Zielnik-Jurkiewicz B.: Lidokaina w zapaleniach uszu – działanie, bezpieczeństwo, zastosowanie. Terapia, nr specjalny, sierpień 2019.
  • Lepka P., Katkowska A., Barnaś Sz.: Złośliwe zapalenie ucha zewnętrznego – opis przypadku. Otorynolaryngologia 2018, 17(3): 118-123.

Otoskleroza – jakie daje objawy? Jak ją wyleczyć?

Badanie otoskopowe (otoskopia) polega na fizykalnej ocenie stanu przewodu słuchowego oraz błony bębenkowej. W trakcie badania lekarz wprowadza wziernik do ucha, po czym dokonuje wizualnej oceny jego wnętrza, niewidocznego gołym okiem. Otoskopia ma szczególne znaczenie w diagnostyce chorób ucha. Wyjaśniamy, kiedy wykonuje się wziernikowanie ucha oraz jakie schorzenia pozwala zdiagnozować. Dowiedz się, na czym polega otoskopia i jak się do niej przygotować!

Co to jest otoskopia ucha?

Otoskopia, inaczej wziernikowanie ucha, to najczęściej wykonywane badanie laryngologiczne. Za pomocą otoskopii lekarz laryngolog, a także lekarz pierwszego kontaktu lub pediatra może obejrzeć przewód słuchowy zewnętrzny oraz ocenić stan błony bębenkowej. Wykorzystywany w tym celu otoskop laryngologiczny pozwala na ocenę wymienionych struktur ucha w powiększeniu.

Badanie ucha najczęściej wykonuje się otoskopem wyposażonym w części, takie jak rękojeść, wymienna końcówka, źródło światła i soczewki. W niektórych przypadkach przeprowadzana jest także otoskopia pneumatyczna. Jest to badanie, w którego przebiegu lekarz wykorzystuje specjalistyczny otoskop laryngologiczny, który uszczelnia zewnętrzny przewód słuchowy, dzięki czemu zwiększeniu ulega ciśnienie w uchu. W efekcie błona bębenkowa ulega czasowemu odkształceniu, co pozwala m.in. na ocenę jej ruchomości.

Kiedy wykonuje się badanie wziernikowe? Wskazania

Schorzenia narządu słuchu to długa lista różnych chorób, które wywołują rozmaite dolegliwości. Otoskopia przeprowadzana jest głównie, gdy pacjent zgłasza objawy, takie jak:

Otoskopia pozwala lekarzowi dokładnie obejrzeć ucho pacjenta i zauważyć wszelkie niepokojące zmiany w wyglądzie błony bębenkowej i przewodu słuchowego, takie jak obrzęk, zaczerwienienie, przekrwienie czy wysięk. Za pomocą otoskopu lekarz może zdiagnozować choroby ucha środkowego i zewnętrznego, wśród których najczęściej wymienia się:

Wziernikowanie ucha wykonuje się także przy podejrzeniu obecności ciała obcego w uchu lub nagromadzenia wydzieliny usznej. Badanie otoskopowe pozwala wówczas na wykluczenie przeciwwskazań do płukania uszu czy też sprawdzenie obecności ewentualnych uszkodzeń wywołanych przez ciało obce.

Przygotowanie do badania otoskopowego

Wziernikowanie ucha to stosunkowo proste badanie laryngologiczne, dlatego zwykle nie ma potrzeby specjalnego przygotowywania się do niego. Wziernik wprowadza się do ucha po przyjęciu przez pacjenta pozycji siedzącej, a w przypadku niemowląt w pozycji leżącej. Problematyczne może jednak okazać się badanie otoskopowe uszu u dzieci, dlatego najmłodszych należy wcześniej przygotować.

Każda wizyta dziecka u lekarza jest bez wątpienia stresująca dla niego. Dlatego warto wytłumaczyć maluchowi, że badanie będzie bezbolesne i nie ma powodów do niepokoju. Dobrym pomysłem przed wizytą u lekarza jest zabawa z dzieckiem, która polega na pokazaniu mu, czego może się spodziewać w gabinecie laryngologicznym. Podczas wizyty warto również posadzić dziecko na kolanach, by mniej odczuwało stres, a lekarz mógł dokładnie obejrzeć ucho małego pacjenta. Dzięki temu badanie przebiegnie sprawnie.

Jak wygląda otoskopia – przebieg wziernikowania ucha

Zastanawiasz się, na czym polega badanie otoskopowe ucha? Jego przebieg jest bezbolesny i krótki. Najpierw lekarz wyposaża otoskop laryngologiczny w końcówkę o właściwym rozmiarze, dobranym do pacjenta. Kolejno wprowadza ją do ucha mniej więcej do 2/3 długości przewodu słuchowego, tak by móc odpowiednio zbadać przewód i błonę bębenkową. Lekarz często rozpoczyna badanie od oceny zdrowego ucha, by mieć odpowiedni punkt odniesienia. W trakcie badania konieczna może okazać się kilkukrotna zmiana kąta obserwacji. U małych dzieci, które mają krótszy, węższy i wygięty pod innym kątem niż u osoby dorosłej kanał słuchowy, lekarz może delikatnie pociągnąć małżowinę uszną w celu wyprostowania przewodu słuchowego i uwidocznienia błony bębenkowej.

Wykonując badanie otoskopowe ucha, lekarz ustala punkty orientacyjne, czyli w tym przypadku poszczególne charakterystyczne elementy struktury ucha zewnętrznego. W trakcie otoskopii pneumatycznej ucho zostaje uszczelnione za pomocą specjalnego balonika wbudowanego w urządzenie. W każdym przypadku otoskopia ucha trwa zaledwie kilka minut, a wyniki badania uzyskuje się bezpośrednio po wziernikowaniu.

Źródła:

  1. Yellon R.F., Chi D.H.: Otolaryngologia. W: Zitelli B.J., McIntire S.C., Norwalk A.J., eds. Atlas Pediatrycznej Diagnozy Fizycznej Zitelliego i Davisa. 7 ed. Filadelfia, PA: Elsevier; 2018.
  2. Kuczkowski J., Aktualne problemy w rozpoznawaniu i leczeniu ostrego i wysiękowego zapalenia ucha środkowego, „Via Medica” 2011, s. 287–294.

Otoskleroza – jakie daje objawy? Jak ją wyleczyć?

Przypadłość akustyczna określana jako szumy uszne cechuje się indywidualnym odczuwaniem objawów. Oznacza to, że szum w jednym lub obu uszach słyszalny jest tylko przez daną osobę – dźwięk nie pochodzi więc z otoczenia, ale jest generowany przez zaburzenia w obrębie narządu słuchu. Szumy uszne nie powinny być lekceważone, ponieważ ich przyczyny to m.in. choroby uszu, zmiany nowotworowe, a także schorzenia ogólnoustrojowe, w tym nadciśnienie tętnicze. Wyjaśniamy, skąd biorą się „dzwonienie i trzaski” w uszach oraz na czym polega leczenie tego typu objawów.

 

  1. Czym są szumy uszne? Rodzaje szumów usznych
  2. Woskowina i ciało obce jako przyczyny szumów usznych
  3. Infekcje, które wywołują szumy w uszach
  4. Szum i piszczenie w uszach po ekspozycji na hałas
  5. Szum w uszach – przyczyny ogólnoustrojowe
  6. Szumy w uszach – diagnostyka i leczenie dolegliwoście

Czym są szumy uszne? Rodzaje szumów usznych

Szumy uszne to nieprzyjemne doznania objawiające się odczuwaniem dźwięku mimo braku bodźca akustycznego, który mógłby pobudzić ucho zewnętrzne. Wyróżnia się dwa ich rodzaje: obiektywne i subiektywne. Pierwsze zdarzają się rzadziej i wynikają z faktycznych dźwięków powstających w ciele. Mogą one być słyszane przez inne osoby, np. za pomocą specjalistycznej aparatury. Tego typu szum zwykle ma swoje przyczyny w schorzeniach trąbki słuchowej lub chorobach układu krwionośnego. Słyszalny jest dźwięk powstający np. w wyniku przepływu krwi przez zwężone naczynia krwionośne. Często pojawia się wówczas pulsujący szum w uszach.

Z kolei subiektywne szumy uszne słyszy tylko dana osoba. Dolegliwości subiektywne są związane z pracą mózgu, który w sposób odmienny interpretuje docierające do siebie impulsy nerwowe. W tym przypadku szum trudno jest wyeliminować, ponieważ nie są znane jego dokładne przyczyny. Niemniej problem zwykle ma początek w schorzeniach ucha środkowego i wewnętrznego.

Dolegliwości takie mogą znacząco wpływać na jakość życia, a dla wielu osób są dużym utrudnieniem w codziennym funkcjonowaniu. Niektórzy porównują szumy uszne do dźwięków fantomowych, ponieważ nie pochodzą one z prawdziwego źródła dźwięku, czyli z otoczenia. Szum w obu uszach, w uchu lewym lub prawym wywodzi się zaburzeń, które w wielu przypadkach wciąż pozostają niewyjaśnione. W każdym przypadku stan ten nie jest jednak jednostką chorobową, a objawem innych schorzeń, zarówno narządu słuchu, jak i ogólnoustrojowych.

Objawy szumów usznych wskazywane najczęściej przez pacjentów to:

  • dźwięki słyszane stale lub okresowo, np. podczas wykonywania określonych czynności, w tym przy zmianie ciśnienia;
  • szum jednocześnie w głowie i uszach;
  • dzwonienie lub buczenie w uszach;
  • trzaski w głowie, głównie nieregularne.

Uciążliwe dźwięki o różnej głośności mogą być odbierane jako syczenie, piszczenie, gwizdanie, tykanie itp. Jeśli dolegliwości takie nie ustępują po pewnym czasie, należy skonsultować się z lekarzem w celu określenia ich etiologii.

Poniżej przedstawiamy najczęściej wymieniane przyczyny szumów usznych.

Woskowina i ciało obce jako przyczyny szumów usznych

Jako częstą, a zarazem prozaiczną przyczynę szumów usznych należy wymienić obecność nadmiaru woskowiny usznej. Wydzielina może gromadzić się w uchu, tworząc tzw. korek (czop), który zwęża światło przewodu słuchowego. W konsekwencji mogą pojawiać się objawy takie, jak: szumy uszne, swędzenie, uczucie wypełnienia, niekiedy również ból, kłucie i pieczenie w uchu.

Jeśli występuje szum w jednym uchu, należy wziąć pod uwagę także możliwość obecności ciała obcego, zwłaszcza u dzieci. Już niewielki fragment dowolnego przedmiotu, np. waty, może wywoływać tę dolegliwość.

Infekcje, które wywołują szumy w uszach

Szumienie w uszach to jeden z objawów infekcji zapalnych uszu o różnym podłożu – wirusowym, bakteryjnym, grzybiczym lub mieszanym. Choroby uszu, które mogą powodować szum, to m.in. zapalenie ucha zewnętrznego, ostre lub przewlekłe zapalenie ucha środkowego, a także zapalenie ucha wewnętrznego. W takich przypadkach leczenie opiera się na farmakoterapii.

Zwykle jednak szum w uszach występuje w takich przypadkach wspólnie z innymi symptomami. Schorzeniom towarzyszą objawy przeziębienia, silny ból ucha i niedosłuch. Wyjątkiem jest wysiękowe zapalenie uszu, które poza wyciekiem z ucha najczęściej nie powoduje dolegliwości bólowych. Jednak gromadząca się w uchu wydzielina zaburza prawidłowe słyszenie, przez co może pojawiać się szum w głowie i uszach.

Szum i piszczenie w uszach po ekspozycji na hałas

Przejściowy lub trwały szum w uszach często pojawia się bezpośrednio po ekspozycji na hałas lub zmianę ciśnienia. Zdarza się to np. po starcie samolotu, wystrzale lub nawet odpaleniu petardy. Wówczas dolegliwości określane są często jako dzwonienie i buczenie w uszach. Przyczyny to uszkodzenie komórek słuchowych w uchu zewnętrznym. Jeśli szumienie nie ustępuje, warto zgłosić się do lekarza. Być może pod wpływem urazu akustycznego i wysokiego ciśnienia doszło do pęknięcia błony bębenkowej.

Warto pamiętać, że szum w uchu może pojawiać się nie tylko po ekspozycji na dźwięk o wysokiej częstotliwości. Długotrwałe słuchanie głośnej muzyki, zwłaszcza przez słuchawki douszne, a nawet przebywanie w zatłoczonych miejscach, przyczynia się do stopniowego osłabienia słuchu. W konsekwencji brzęczenie i szum mogą występować stale.

Szum w uszach – przyczyny ogólnoustrojowe

Poza urazami akustycznymi i niedostateczną higieną ucha za szumy uszne mogą odpowiadać schorzenia ogólnoustrojowe, m.in.:

  • Nadciśnienie tętnicze – wysokie ciśnienie krwi sprawia, że krew krąży zbyt intensywnie przez naczynia krwionośne. Może wówczas pojawiać się pulsujący szum w głowie i uszach. Zwykle jednocześnie występują bóle z tyłu głowy.
  • Miażdżyca – w przebiegu tej choroby naczynia krwionośne wypełnione są blaszką miażdżycową składającą się m.in. z lipidów. Żyły i tętnice mają wówczas zwężone światło, przez co krążąca krew napotyka opór. Jest to przyczyna m.in. szumów.
  • Nadczynność tarczycy – u osób cierpiących na to schorzenie bez odpowiedniego leczenia występują zaburzenia hormonalne. Z kolei związki przedostające się do krwioobiegu pobudzają układ krwionośny, co przyczynia się do podwyższonego ciśnienia. To z kolei może powodować objawy takie, jak szumienie w uszach, dzwonienie i uczucie pulsowania w okolicy uszu i skroni.
  • Zmiany nowotworowe – przyczyną szumu jednostronnego (w uchu lewym lub prawym) może być guz obejmujący struktury mostowo-móżdżkowe lub nerwiak nerwu słuchowego.
  • Urazy mechaniczne – szum, brzęczenie oraz trzaski w głowie i uchu mogą wynikać z mechanicznego uszkodzenia ucha lub czaszki, np. po wypadku.
  • Przyjmowane leki – niekiedy to nie choroba ogólnoustrojowa wywołuje szumy uszne, a niektóre leki stosowane w leczeniu innych chorób i dolegliwości. Są to m.in. antybiotyki, środki przeciwbólowe, preparaty stosowane przy schorzeniach reumatycznych oraz antydepresanty i diuretyki pętlowe. Mogą one wywoływać skutki uboczne takie jak szumy, dzwonienie i trzeszczenie w uszach. Inne możliwe przyczyny to używki uszkadzające narząd słuchu lub układ nerwowy.

Uporczywe szumienie i dzwonienie w uszach w przypadku chorób układu krążenia zwykle pojawia się po wysiłku fizycznym, kiedy wzrasta ciśnienie krwi. Zdarza się również, że szumy uszne występują wieczorem, gdy po ciężkim dniu pracy kładziemy się do łóżka. Wówczas przyczyny mogą mieć podłoże emocjonalne. Chroniczny stres, depresja i nerwica to stany, które mogą wywoływać męczące szumy uszu. Dolegliwości często utrudniają odpoczynek, są powodem trudności w zasypianiu i częstego przebudzania się w nocy.

Warto też zaznaczyć, że ryzyko szumów usznych wrasta wraz z wiekiem w wyniku naturalnego pogorszenia się funkcjonowania tego narządu. W przypadku gdy szumy współwystępują z niedosłuchem, rozwiązaniem mogą się okazać specjalne aparaty słuchowe, które redukują również szumy.

Szumy w uszach – diagnostyka i leczenie dolegliwości

Zanim zostanie rozpoczęte leczenie szumów usznych, konieczne jest ustalenie przyczyny ich występowania. W pierwszej kolejności warto udać się do lekarza rodzinnego, który może skierować pacjenta na konsultację laryngologiczną. Lekarz zbiera wywiad, wykonuje badanie otolaryngologiczne i w zależności od przyczyny dolegliwości może wdrożyć odpowiednie leczenie. W przypadku nadmiaru woskowiny lub ciała obcego objawy zwykle ustępują bezpośrednio po oczyszczeniu ucha. Natomiast infekcje wymagają ukierunkowanego leczenia.

Szumy uszne występujące wskutek chorób ogólnoustrojowych zwykle mijają dopiero po poprawie ogólnego stanu zdrowia. Konieczna może okazać się np. zmiana wcześniej stosowanych leków czy włączenie innych, które poprawią stan zdrowia. Podstawą jest więc leczenie przyczyny, a nie samego objawu. Na przykład w przypadku infekcji bakteryjnych, które mogą być przyczyną szumów, leczenie opiera się na farmakoterapii i stosuje się antybiotyki.

Leczenie szumów w uszach wygląda nieco inaczej, jeśli występują one u osób z zaburzeniami słuchu i są spowodowane specyficzną pracą mózgu. Wówczas terapia może wymagać zabiegów operacyjnych w obrębie ucha czy też długotrwałego „przyzwyczajania się” do szumów, aż do momentu, kiedy nie będą one słyszane. Jednym z tego rodzaju sposobów leczenia jest terapia habituacji szumu (inaczej TRT – z ang. Tinnitus Retraining Therapy), opierająca się na modelu neurofizjologicznym. Polega ona na leczeniu dźwiękami, np. przy użyciu generatora szumu szerokopasmowego. Regularne odsłuchiwanie cichego tła dźwiękowego ma na celu zmniejszenie odczuwania własnych szumów przez pacjenta.

Co więcej, chcąc wiedzieć, jak zlikwidować szumy w uszach, warto zwrócić uwagę także na styl życia, zwłaszcza poziom stresu, częstotliwość narażenia na hałas i dietę. Niedobory witamin i minerałów przyczyniają się do występowania szumów usznych. Warto więc zadbać o zrównoważony sposób żywienia. Podstawą jest także opanowanie emocji i nauka radzenia sobie w sytuacjach stresogennych. Pomóc mogą tu np. ćwiczenia relaksacyjne. Każdego dnia warto pamiętać także o profilaktyce wspomagającej ochronę słuchu. Należy unikać wysokich dźwięków i długotrwałego przebywania w hałasie, a także należycie dbać o higienę uszu.

 

Źródła:

  1. Kowalska S., Sułkowski W.: Szumy uszne w uszkodzeniach słuchu spowodowanych hałasem. Medycyna Pracy, 2001; 52; 5; 305–313.
  2. Raj-Koziak D., Kochanek K., Piłka A., Bartnik G., Fabijańska A., Skarżyński H.: Ocena częstości występowania szumów usznych u dzieci z prawidłowym wynikiem badania przesiewowego słuchu. Otolaryngologia 2011, 10(4).
  3. Zagor M., Janoska-Jaździk M., Szumy uszne: przyczyny, objawy i leczenie. Jak pozbyć się szumu w uszach?, https://www.mp.pl/pacjent/objawy/105636,szumy-uszne (dostęp 31.03.2023).

Otoskleroza – jakie daje objawy? Jak ją wyleczyć?

Ucho człowieka to element zmysłu słuchu. Poszczególne części ucha umożliwiają odbieranie, przewodzenie i przetwarzanie dźwięku, dzięki czemu słyszymy. Narząd słuchu pracuje nieustannie, nawet w trakcie snu, dlatego warto dbać o niego szczególnie. Wiedząc, jak dbać o uszy możesz zapewnić sobie dobry słuch przez długie lata i uniknąć m.in. infekcji uszu. Wyjaśniamy, na czym polega prawidłowa higiena ucha i narządu słuchu!

  1. Dlaczego dbałość o uszy jest ważna?
  2. Higiena ucha a higiena narządu słuchu
  3. Do czego potrzebna jest woskowina uszna?
  4. Ucho człowieka – które części ucha należy myć?
  5. Korek woskowinowy (zaczopowane ucho) – co zrobić?
  6. Higiena ucha i słuchu – podsumowanie

 

Dlaczego dbałość o uszy jest ważna?

Ucho człowieka to najbardziej skomplikowany narząd słuchu wśród organizmów żywych. Jego podstawowe funkcje to odbieranie fal dźwiękowych, przetwarzanie ich w drgania mechaniczne i kolejno w impulsy nerwowe, które trafiają do mózgu, dzięki czemu człowiek słyszy. Co więcej, część ucha o nazwie błędnik warunkuje m.in. zachowanie równowagi.

Słuch jest cennym zmysłem, który znacznie ułatwia funkcjonowanie. Niestety często zastanawiamy się nad prawidłową higieną uszu i słuchu dopiero wówczas, gdy obserwujemy jego ubytki. W skład narządu słuchu wchodzą:

  • Ucho zewnętrzne – małżowina uszna i przewód słuchowy zewnętrzny. W tym miejscu fale dźwiękowe są odbierane ze środowiska. Zewnętrzny kanał słuchowy pokryty jest nabłonkiem, z którego wyrastają włosy. Gruczoły łojowe zlokalizowane w uchu zewnętrznych wytwarzają woskowinę uszną, która umożliwia usuwanie z ucha zanieczyszczeń i fragmentów złuszczonego naskórka.
  • Ucho środkowe – tę część ucha rozpoczyna owalna błona bębenkowa, która wprowadza w drgania odbierane dźwięki. Kolejno wprawiają one w ruch młoteczek – jedną z trzech kosteczek słuchowych, pozostałe to kowadełko i strzemiączko. Kosteczki przetwarzają fale akustyczne w ruchy mechaniczne, te są następnie kierowane do ucha wewnętrznego.
  • Ucho wewnętrzne – składa się przedsionka, kanałów półkolistych i ślimaka. W ślimaku następuje zmiana ruchów mechanicznych w impulsy elektryczne, które docierają do mózgu, gdzie są interpretowane.

Poszczególne części ucha pracują wspólnie, dlatego dysfunkcja jakiejkolwiek struktury zaburza prawidłowe słyszenie. Aby narząd słuchu mógł należycie pełnić swoje zadania, należy dbać o niego każdego dnia. Co więcej, nieodpowiednia higiena ucha zwiększa ryzyko rozwoju infekcji, które mogą upośledzać słuch, a także bezpośrednio zagrażają zdrowiu.

Higiena ucha a higiena narządu słuchu

Higiena ucha obejmuje zachowanie części ucha zewnętrznego, czyli przewodu słuchowego i małżowiny usznej w czystości. Z kolei higiena narządu słuchu to działania profilaktyczne, które chronią poszczególne części ucha przed uszkodzeniem.

Należyta higiena słuchu to przede wszystkim unikanie ekspozycji na hałas, który jest jednym z głównych czynników upośledzających słuch. Fale akustyczne o wysokiej częstotliwości niszczą słuch na kilka sposobów – mechanicznie, metabolicznie i naczyniowo.

W zależności od częstotliwości dźwięku docierającego do ślimaka dochodzi do mikrourazów, które mogą przejściowo lub trwale uszkodzić słuch. Już dźwięk na poziomie 80 dB słyszalny długotrwale jest groźny dla słuchu. Dla przykładu, hałas o takiej częstotliwości, a nawet wyższy wywiera muzyka słuchana w pomieszczeniu, czy nawet uliczny gwar. 110 dB i więcej emitują natomiast niektóre sprzęty budowlane.

Jeśli chcesz wiedzieć, jak dbać o uszy, pomyśl więc przede wszystkim o zminimalizowaniu ekspozycji na głośne dźwięki. Staraj się ograniczać słuchanie głośnej muzyki. Nigdy nie ustawiaj maksymalnej mocy słuchawek dousznych. Jeśli przez kilka godzin jesteś narażony na hałas, zadbaj o przynajmniej 2 razy tyle odpoczynku w ciszy.

Pracując w hałasie miej świadomość, że Twoim prawem jest korzystanie ze sprzętu, który ograniczy ryzyko uszkodzenia słuchu, o co powinien zadbać pracodawca. Ponadto pamiętaj o regularnym wykonywaniu badań słuchu, dzięki którym można w porę rozpoznać ewentualne zaburzenia.

Do czego potrzebna jest woskowina uszna?

Poza profilaktyką chroniącą słuch nie należy również zapominać, jak ważna jest kosmetyczna higiena uszu. Wosk uszny, który przez wielu uznawany jest za oznakę niedostatecznej higieny, w rzeczywistości pełni bardzo ważne funkcje, takie jak:

  • Ochron przewodu słuchowego – woskowina stanowi wydzielinę gruczołów łojowych i woszczynowych. Zawiera liczne związki, w tym o działaniu antybakteryjnym. Zadaniem woskowiny jest m.in. pochłanianie drobnoustrojów i zanieczyszczeń, tak aby nie przedostawały się one do dalszych części ucha.
  • Utrzymanie odpowiedniego nawilżenia – wosk uszny zapewnia zachowanie prawidłowego pH i wilgotności w uchu, chroniąc tym samym naskórek przed urazami.

Jeśli woskowiny jest za dużo, może ona stanowić siedlisko dla drobnoustrojów. Nadmiernemu wydzielaniu woskowiny sprzyjają czynniki, takie jak m.in. niewłaściwa higiena ucha, korzystanie ze słuchawek dousznych, czy noszenie aparatu słuchowego i przebywanie w brudnych, zadymionych pomieszczeniach.

Okazuje się więc, że szkodliwy jest nie tylko nadmiar woskowiny, ale także jej niedostatek. Jeśli nagminnie czyścimy uszy, wówczas narażamy przewód słuchowy na wysuszenie, co z kolei zwiększa ryzyko podrażnień i ułatwia wnikanie drobnoustrojów.

Ucho człowieka – które części ucha należy myć?

Za pomocą naturalnej migracji komórek woskowina zapewnia samoistne oczyszczanie uszu. Wraz z nią usuwane są zanieczyszczenia i patogeny chorobotwórcze, które przedostały się do ucha. Przy prawidłowo funkcjonującym narządzie słuchu higiena uszu powinna więc obejmować usuwanie jedynie woskowiny, która już wypłynęła z ucha.

Części ucha, które należy regularnie myć, to małżowina uszna i widoczna część przewodu słuchowego. Nigdy jednak nie wolno samodzielnie usuwać nadmiaru woskowiny z głębszych struktur ucha za pomocą czynności mechanicznych. Grozi to m.in. uszkodzeniem błony bębenkowej, podrażnieniami ułatwiającymi wnikanie bakterii, a także wywołaniem efektu odwrotnego, czyli nadprodukcją wydzieliny usznej.

Uszy należy myć podczas wykonywania codziennej higieny ciała. Do tego celu najlepiej stosować wodę z łagodnym mydłem. Czyszczeniu poddaje się tylko zewnętrzne części ucha, czyli małżowinę i widoczną część przewodu słuchowego. Nie należy wprowadzać wody do uszu, zwłaszcza pod ciśnieniem, i po każdym myciu warto dokładnie osuszyć skórę. Preparaty do czyszczenia uszu zawsze stosuje się zgodnie z instrukcjami umieszczonymi w ulotce lub według zaleceń lekarza.

Korek woskowinowy (zaczopowane ucho) – co zrobić?

Zdarza się, że higiena uszu okazuje się niewystarczająca i pomimo starań tworzy się tzw. czop (korek) woskowinowy. Problem ten może dotyczyć osób w każdym wieku, jednak najczęściej borykają się z nim osoby pracujące w zanieczyszczonych pomieszczeniach, a także starsze, które noszą aparaty słuchowe. Wymieniając główne przyczyny gromadzenia się woskowiny nie należy zapominać również o czyszczeniu przewodu słuchowego za pomocą patyczków higienicznych.

,,Zaczopowane ucho” to nieprzyjemna przypadłość, która zwykle wiąże się z występowaniem objawów, takich jak:

  • świąd, pieczenie, a nawet kłucie i ból w uchu;
  • ból narastający po zamoczeniu ucha, co powoduje zwiększenie objętości korka woskowego;
  • uczucie pełności i rozpierania w uchu;
  • szumy uszne, piszczenie w uszach;
  • niedosłuch, a w skrajnych przypadkach utrata słuchu w zaczopowanym uchu.

Jeśli w wyniku różnych przyczyn wosk jest wytwarzany w nadmiarze, należy korzystać ze środków przeznaczonych do tego celu. Są to preparaty douszne, najczęściej na bazie glicerolu, które upłynniają wydzielinę i ułatwiają jej wypływanie z uszu. Zwykle całkowite usunięcie korka woskowinowego wymaga przynajmniej kilku dni regularnego rozmiękczania. Jeśli to nie pomoże, pozostaje wizyta u laryngologa, który wykona płukanie uszu lub usunie wosk mechanicznie.

Higiena ucha i słuchu – podsumowanie

Prawidłowa higiena ucha i narządu słuchu to działania pielęgnujące przewód słuchowy, które najlepiej wykonywać regularnie, jak również lista czynności, jakich należy unikać.

Podsumowując odpowiedź na pytanie, jak dbać o uszy, należy wymienić czynności, takie jak:

  • regularne mycie zewnętrznej części ucha;
  • unikanie kosmetyków drażniących i wysuszających przewód słuchowy;
    ochrona uszu przed wpływem zanieczyszczeń;
  • zabezpieczenie uszu przed nadmierną wilgocią;
  • unikanie ekspozycji na hałas;
  • używanie patyczków higienicznych tylko do czyszczenia małżowiny usznej;
  • regularne badania słuchu.

 

Źródła:
1. Kotyło P., Śliwińska-Kowalska M.: Emisje otoakustyczne w monitorowaniu uszkodzeń słuchu spowodowanych hałasem. Artykuły poglądowe. Klinika Audiologii i Foniatrii Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi.
2. Kucharska D., Śywczyk Ł., Mańkowska-Pliszka H., Wysocki J., Charuta A.: Ucho ssaka jako biologiczny wzmacniacz dźwięków. Medicina Veterinaria 4(2) 2005, 3-10.

Otoskleroza – jakie daje objawy? Jak ją wyleczyć?

Otalgia, czyli ból ucha, to częsta dolegliwość osób w każdym wieku. Jej przyczyną są głównie schorzenia narządu słuchu, ale bolące ucho może świadczyć także o chorobach dotyczących innych części ciała. Wymieniamy najczęściej występujące przyczyny bólu ucha u dorosłych oraz towarzyszące im objawy. Dowiedz się również, co pomaga na ból ucha.

Spis treści:

  1. Czym jest ból ucha?
  2. Ból i swędzenie ucha – zapalenie ucha zewnętrznego
  3. Ból ucha środkowego – możliwe przyczyny
  4. Choroby niedotyczące uszu, które mogą wywoływać ból ucha i głowy
  5. Ból ucha – jak wybrać leczenie?
  6. Jak działają krople LIX na ból ucha?

Czym jest bólu ucha?

Ból ucha (otalgia) to objaw, którego przyczyny dzieli się na pierwotne i wtórne. Otalgia pierwotna wynika bezpośrednio z chorób narządu słuchu. Ból jest wówczas odczuwany w konkretnym miejscu, czyli w uchu zewnętrznym, środkowym lub wewnętrznym, choć często ma charakter promieniujący.

Natomiast otalgia wtórna wynika ze schorzeń, które nie dotyczą ucha. Narząd słuchu jest silnie unerwiony, dlatego wtórny ból uszu może promieniować z innych części ciała, nawet znacznie oddalonych od głowy, i często trudno jest zlokalizować jego źródło.

Ból i swędzenie ucha – zapalenie ucha zewnętrznego

Widoczną część narządu słuchu stanowi ucho zewnętrzne – małżowina uszna i przewód słuchowy zewnętrzny. Struktury te pokryte są nabłonkiem zawierającym gruczoły łojowe, których zadaniem jest wytwarzanie wydzieliny chroniącej ucho przed drobnoustrojami.

Ucho zewnętrzne narażone jest na infekcje o podłożu wirusowym, bakteryjnym i grzybiczym. Patogeny najczęściej wnikają przez uszkodzenia nabłonka, które mogą powstawać w wyniku nieprawidłowej higieny uszu czy podrażnień towarzyszących chorobom skóry. Na stan zapalny ucha zewnętrznego narażone są również osoby, które często pływają, a ich kanał słuchowy jest długotrwale wilgotny.

Zapalenie skóry ucha może powodować ból ucha zewnętrznego i tkliwość przy dotyku. Objawy zapalenia ucha zewnętrznego to również pieczenie, zwykle jednostronne (prawego lub lewego ucha), a także swędzenie ucha. Ponadto mogą występować dolegliwości odczuwane wewnątrz ucha, m.in. uczucie pełności, co wynika z obrzęku przewodu słuchowego, a także piekący, rozpierający lub kłujący ból ucha.

Objawy zbliżone do zapalenia ucha zewnętrznego mogą występować również w przypadku wypełnienia kanału słuchowego korkiem woskowinowym. Wówczas swędzenie i pieczenie w uchu może przerodzić się w silny ból ucha, któremu towarzyszy niedosłuch. Ból uszu może nasilać się zwłaszcza po zamoczeniu, co skutkuje zwiększeniem objętości zalegającej woskowiny.

Ból i kłucie w uchu mogą świadczyć również o obecności ciała obcego w uchu. Rzadziej bolące przy dotyku ucho wskazuje na krwiaki, półpasiec, ropień lub zmiany nowotworowe małżowiny usznej.

Ból ucha środkowego – możliwe przyczyny

Poza schorzeniami ucha zewnętrznego za ból mogą odpowiadać infekcyjne choroby uszu, które zajmują ucho środkowe. Wywołują je drobnoustroje (wirusy, bakterie, rzadziej grzyby). Jednak zapalenie ucha środkowego zwykle rozwija się jako następstwo infekcji nosa, zatok i gardła. Patogeny przedostają się do ucha środkowego, ponieważ jego struktury połączone są z górnymi drogami oddechowymi. Z tego też powodu często pojawia się jednoczesny ból ucha i głowy, katar, kaszel, podwyższona temperatura ciała oraz inne objawy przeziębienia.

Najczęściej występujące choroby ucha środkowego, którym towarzyszy ból ucha i okolicy za uchem, to:

  • Ostre zapalenie ucha środkowego – jest to choroba uszu występująca najczęściej u dzieci, często ma charakter nawrotowy.
  • Przewlekłe zapalenie ucha środkowego – objawy mogą trwać przewlekle z okresami remisji i zaostrzeń. Ból ucha zwykle mija, gdy dojdzie do perforacji (pęknięcia) błony bębenkowej.
  • Zapalenie wyrostka sutkowatego – zwykle jest to powikłanie po zapaleniu ucha środkowego. Wyrostek sutkowaty to niewielka, widoczna za uszami kość, dlatego ból głowy za uchem i jednocześnie wyciek z ucha mogą wskazywać na to schorzenie.
  • Niedrożność trąbki Eustachiusza – będąca następstwem obrzęku trąbki słuchowej. Dochodzi wówczas do gromadzenia się płynu i gęstej wydzieliny, powodujących uczucie zatkania ucha.

Za ból ucha mogą odpowiadać również powikłania po wcześniej przebytych infekcjach. W części przypadków rozwija się zapalenie ucha wewnętrznego. Pojawiają się wówczas silne bóle uszu, a także bóle i zawroty głowy, utrata równowagi, nudności i wymioty.

Inne choroby uszu, które powodują ból, to m.in. zmiany nowotworowe, perlaki, uszkodzenie błony bębenkowej czy złamania w obrębie czaszki.

Do uszkodzenia błony bębenkowej może dojść w wyniku urazu ciśnieniowego, zwanego inaczej barotraumą. Urazu tego można doświadczyć np. podczas lotu samolotem lub nurkowania. Dochodzi do niego w wyniku gwałtownej różnicy ciśnień zachodzącej między środowiskiem zewnętrznym a jamą bębenkową człowieka. W pierwszej kolejności pojawia się uczucie zatkania ucha, a następnie nagły ból. W skrajnych sytuacjach może dojść do krwawienia z błony bębenkowej w wyniku jej pęknięcia.

Choroby niedotyczące uszu, które mogą wywoływać ból ucha i głowy

Zdarza się, że ból ucha ma charakter rzutowy, co oznacza, że dolegliwości promieniują z innej części ciała. Co więcej, bolące ucho może być objawem schorzeń, których zwykle nie łączymy z narządem słuchu. Za dolegliwości bólowe mogą odpowiadać m.in. schorzenia górnego odcinka kręgosłupa, artropatia przy schorzeniach reumatoidalnych, zapalenia nerwów twarzowych czy nawet choroby układu pokarmowego.

Za najczęstsze przyczyny bólu promieniującego do ucha uznaje się choroby uzębienia i jamy ustnej. Ból ucha od zęba może być odczuwany zarówno wewnątrz ucha, jak i za nim. Zwykle jest pulsujący i kłujący od środka. Nieprzyjemne objawy mogą występować zarówno w przypadku chorób zęba, jak i w trakcie wyrzynania się zębów. W przypadku osób dorosłych ból ucha i szczęki zwykle wynika z wyrastania „ósemek”.

Do innych chorób jamy ustnej i gardła, które mogą powodować ból uszu, zalicza się m.in.:

  • zapalenie gardła, ślinianek, jamy nosowej i zatok;
  • afty i owrzodzenia jamy ustnej oraz języka;
  • choroby krtani;
  • zapalenie migdałków, węzłów chłonnych (głównie szyi);
  • schorzenia tarczycy;
  • choroby przełyku, zarówno stany zapalne, jak i refluks żołądkowo-przełykowy;
  • zmiany nowotworowe w obrębie górnych dróg oddechowych, pokarmowych i głowy.

Ból odczuwany w uchu, zwłaszcza jednoczesny ból ucha i głowy, może być również jednym z objawów choroby sercowo-naczyniowej. Dolegliwości nie należy lekceważyć, zwłaszcza jeśli pojawiają się nagle, ponieważ mogą świadczyć o obecności tętniaka, a nawet zawale mięśnia sercowego.

Ból ucha – jak wybrać leczenie

Ból ucha często mija samoistnie po kilku dniach, o ile za jego występowanie odpowiada niegroźna infekcja wirusowa. Wówczas pomocne okazują się leki działające przeciwzapalnie, a także środki zmniejszające obrzęk nosa i gardła. Jeśli jednak poza bólem nie występują inne objawy lub przeciwnie, pojawiają się dodatkowe niepokojące symptomy, nie należy podejmować leczenia na własną rękę. Długotrwały ból ucha może mieć różne przyczyny i dolegliwości najlepiej skonsultować z lekarzem.

Należy pamiętać, że zakroplenie uszu domowymi specyfikami lub kroplami roślinnymi może zaszkodzić, zwłaszcza jeśli przyczyną bólu ucha są uszkodzenia błony bębenkowej, które często towarzyszą infekcjom uszu. Wszelkie sposoby na ból ucha mogą być skuteczne tylko wtedy, kiedy znana jest przyczyna dolegliwości.

Co zrobić, gdy boli ucho? Najbezpieczniej skonsultować się z lekarzem. Poza wywiadem i badaniem otoskopowym specjalista może zalecić dodatkowe badania, które pozwolą na diagnozę. Z wizytą u specjalisty nie należy zwlekać zwłaszcza w przypadku małych dzieci, a także gdy pojawiają się dolegliwości, takie jak wysoka gorączka, zawroty głowy, wymioty czy objawy ogólnoustrojowe, np. ból w klatce piersiowej i zaburzenia koncentracji.

Jeśli lekarz stwierdzi bakteryjne zapalenie ucha zewnętrznego lub środkowego, najczęściej konieczne okazuje się stosowanie antybiotyków miejscowo lub doustnie. Ból ucha redukuje się, przyjmując leki przeciwbólowe i przeciwzapalne. Pomocne są także krople osmotyczne o właściwościach znieczulających, o ile nie stwierdza się pęknięcia błony bębenkowej.

Jak działają krople na ból ucha?

W wielu przypadkach ból ucha można skutecznie zredukować, stosując douszne krople do uszu zawierające m.in. lidokainę, np. wyrób medyczny LIX. Działa ona znieczulająco w miejscu podania. Działanie takie występuje już po 30 sekundach od aplikacji1. Jest to więc szybki sposób na ból ucha. Krople zawierają również glicerol, który zmiękcza zalegającą woskowinę.

 

Źródła:

  1. Jurkiewicz D., Zielnik-Jurkiewicz B.: Lidokaina w zapaleniach uszu działanie, bezpieczeństwo, zastosowanie, „Terapia”, nr specjalny, sierpień 2019.
  2. Kukwa A., Zapalenie ucha środkowego, https://www.termedia.pl/Zapalenie-ucha-srodkowego,8,1721,0,1.html (data odczytu: 15.12.2022).
  3. Miś Z., Zapalenie ucha i zatok, http://managerapteki.pl/zapalenie-ucha-i-zatok/ (data odczytu: 15.12.2022).
  4. Bartoszewicz R., Bruzgielewicz A., Kuźmińska M. i in., Urazy ucha środkowego, „Pol. Przegląd Otorynolaryngologiczny” 2012, 4 (1), s. 303–308.