07.10.2024

Strona główna » Archives for admin » Strona 6

W przypadku problemów z uszami warto udać się do lekarza, który posiada specjalistyczną wiedzę z zakresu narządu słuchu. Jakiego jednak wybrać? Przy jakich objawach pomoże laryngolog, a kiedy wskazana jest wizyta u audiologa? Wyjaśniamy, czym zajmują się fachowcy, potocznie określani jako lekarze od ucha!

Lekarz od ucha – szeroka lista specjalizacji medycznych związanych z uszami

Otolaryngologia to szeroki dział medycyny, który obejmuje profilaktykę, diagnostykę i leczenie schorzeń narządów w obrębie głowy i szyi. Wśród nich są elementy uszu, ale również m.in. gardło, krtań, język i inne części jamy ustnej, przełyk, jamy i zatoki przynosowe, migdałki. Lekarzami specjalizującymi się w tej dziedzinie są laryngolodzy, określani również jako otolaryngolodzy. Do ich zadań należy profilaktyka, diagnostyka i leczenie schorzeń obejmujących części głowy, szyi i górnych dróg oddechowych. Omawiany dział bywa nazywany również laryngologią, a jego fachowcy laryngologami – są to nazwy skrócone, tożsame z otolaryngologią.

Natomiast lekarze, którzy rozwinęli swoje umiejętności, skupiając się na konkretnych elementach laryngologii, są określani wieloma innymi nazwami specjalizacji, które także wchodzą w skład tej dziedziny medycyny. Są to m.in. audiologia, obejmująca choroby narządu słuchu, otoneurologia skupiająca się na chorobach narządu równowagi (a więc i uszu) czy otolaryngologia dziecięca.

Czym zajmuje się laryngolog i jak diagnozuje choroby uszu?

Najczęściej gabinet laryngologiczny odwiedza się w przypadku podejrzenia chorób na podstawie objawów zgłaszanych przez pacjenta. Istotnym etapem diagnozy jest więc szczegółowy wywiad, a także badania palpacyjne i wzrokowe. Z pomocą otoskopu lekarz może obejrzeć kanał słuchowy i błonę bębenkową w powiększeniu (badanie uszu za pomocą wziernika). W razie potrzeby może natomiast zlecić również badania słuchu i/lub badania obrazowe.

Po postawieniu diagnozy lekarz prowadzi leczenie. Może ono obejmować przepisanie środków o działaniu miejscowym lub doustnym, jak i zabiegi chirurgiczne. Laryngolog, lub przeszkolona pielęgniarka, potrafi też profesjonalnie i bezpiecznie wyczyścić uszy, w których zgromadziła się woskowina i wytworzył się twardy czop. Oczywiście na konsultację laryngologiczną można się udać nie tylko w celu wyleczenia choroby, lecz również czysto profilaktycznie. Specjalista taki odpowiednio uświadomi pacjenta oraz wskaże podstawowe metody higieny uszu.

Czym się zajmuje i jakie badania wykonuje audiolog?

Pod pojęciem zaburzeń słuchu kryją się rozmaite przypadłości o różnym podłożu. Niedosłuch może mieć charakter wrodzony lub nabyty. W pierwszym przypadku problem rozwija się już w życiu prenatalnym. Natomiast za postępującą utratę słuchu w wieku dorosłym zwykle odpowiadają procesy starzenia, stopień ekspozycji na hałas w ciągu życia, a także przebyte choroby i urazy w obrębie narządu słuchu.

Każda wizyta u lekarza audiologa rozpoczyna się wywiadem z pacjentem. Specjalista przeprowadza też badania, których celem jest ocena jakości słuchu. Są to m.in. audiometria tonalna i mowy, tympanometria, badanie potencjałów słuchowych wywoływanych ABR (badanie ABR) czy otoemisja akustyczna. W razie ewentualnego podejrzenia chorób wpływających negatywnie na słuch lekarz od ucha może zlecić dodatkowe badania.

W zależności od typu zaburzenia i jego przyczyny stosuje się różne metody leczenia. W części przypadków, głównie przy niedosłuchu przewodzeniowym, metody zabiegowe i farmakologiczne pozwalają na odzyskanie sprawnego zmysłu słuchu. W innych przypadkach specjalista może zalecić stosowanie odpowiedniego aparatu słuchowego, który znacząco poprawia jakość życia pacjenta.

Dbałość o zdrowie uszu – do jakiego specjalisty udać się na konsultację?

Podejrzewając u siebie lub swoich bliskich schorzenia uszu o podłożu infekcyjnym, zwykle nie ma potrzeby, aby od razu udawać się do specjalisty. W pierwszej kolejności można ustalić wizytę u lekarza rodzinnego, który także dysponuje otoskopem i może wstępnie sprawdzić stan przewodu słuchowego oraz w razie potrzeby przepisać leki o działaniu miejscowym i/lub doustnym. Gdy uzna on, że dalsza diagnostyka jest niezbędna, najprawdopodobniej skieruje pacjenta do odpowiedniego lekarza innej specjalizacji, zwykle do laryngologa. Natomiast osoby z różnego rodzaju zaburzeniami słuchu zwykle są kierowane do audiologa z zalecenia laryngologa lub bezpośrednio przez lekarza pierwszego kontaktu. Nie ma oczywiście przeciwwskazań, aby od razu ustalić wizytę u wybranego specjalisty, co znacznie przyspieszy kontakt z lekarzem oraz otrzymanie od niego odpowiednich zaleceń.

Najczęstsze wskazania do wizyty u laryngologa i audiologa

Laryngolog zajmuje się chorobami ucha, wśród których najczęściej występujące to:

• korek woskowinowy,
• stany zapalne uszu – ostre, przewlekłe i wysiękowe zapalenie ucha środkowego,
• zapalenie ucha zewnętrznego,
• zapalenie nerwu przedsionkowego,
• zapalenie błędnika,
• urazy mechaniczne i akustyczne,
• obecność ciała obcego w uchu,
• zmiany nowotworowe,
• wady anatomiczne,
• choroba Méniere’a,
• otoskleroza,
• głuchota, osłabienie słuchu.

Objawy sugerujące zaburzenia w obrębie narządu słuchu mogą być rozmaite, w zależności od typu i zaawansowania schorzenia. Jednak najczęściej do konsultacji z lekarzem od ucha skłaniają:

• ból ucha,
• kłucie,
• uczucie zatkania,
• bóle głowy,
• zaburzenia równowagi,
• wysięk z ucha,
• zaburzenia słuchu,
• szumy uszne,
• swędzenie,
• zmiany na skórze małżowiny usznej i przewodu słuchowego.

Z kolei do audiologa należy udać się głównie w przypadku problemów ze słuchem, takich jak np.:

• pogorszenie słuchu – samodzielnie można nie zauważyć, że jakość słyszenia uległa obniżeniu, natomiast problem ten bywa często zgłaszany przez najbliższych, którzy sugerują, że dana osoba np. zbyt głośno słucha telewizji lub prosi rozmówcę o powtórzenie;
• zaburzenia słuchu w postaci trudności w zrozumieniu mowy, np. z powodu szumów usznych, pisków, trzasków;
• nadwrażliwość na dźwięki;
• nawracające infekcje uszu;
• w przypadku dzieci – opóźnienie w rozwoju mowy, brak reakcji na polecenia opiekunów, trudności w nauce.

Źródła:

https://www.mp.pl/pacjent/poradnik-swiadomego-pacjenta/310146,otorynolaryngolog-otolaryngolog-laryngolog-czym-sie-zajmuje-jakie-choroby-leczy

07.10.2024

Strona główna » Archives for admin » Strona 6

Słuch to jeden z najważniejszych zmysłów. Jednocześnie jego narząd, pod względem budowy i funkcjonalności, jest bardzo skomplikowany i narażony na uszkodzenie przez wiele czynników. Chcąc przez długie lata cieszyć się doskonałym słyszeniem, warto do swojego życia wprowadzić podstawowe działania profilaktyczne. Podpowiadamy więc, jak dbać o słuch. Poznaj nasze porady!

Dlaczego warto dbać o słuch i co prowadzi do jego pogorszenia?

Podstawowe zmysły człowieka to węch, smak, dotyk, wzrok i słuch. Ostatni z nich odgrywa szczególne znaczenie, bo umożliwia komunikację, odbieranie bodźców zewnętrznych i bezproblemowe funkcjonowanie w środowisku. Gdy zaczyna się pogarszać, pojawia się sporo problemów: u osób starszych może wystąpić pogorszenie sprawnej wymiany zdań czy nawet dyskomfort fizyczny, a u młodszych – niekiedy spowolniony rozwój mowy i nauki. Na wady wrodzone w obrębie narządu słuchu mamy ograniczony wpływ, ale na czynniki mogące prowadzić do stopniowej lub nagłej głuchoty – już ogromny.

Narząd słuchu składa się z wielu drobnych, ale niezwykle ważnych elementów ucha zewnętrznego (małżowiny i kanału słuchowego), środkowego (m.in. błony bębenkowej i kosteczek słuchowych) oraz wewnętrznego (przedsionka, kanałów półkolistych, ślimaka). Wszystkie te części współgrają ze sobą, umożliwiając odbieranie, przewodzenie i przetwarzanie sygnałów akustycznych. Wszelkie zaburzenia w obrębie któregokolwiek elementu mogą prowadzić do czasowego lub trwałego ubytku słuchu, jak również wielu bolesnych objawów.

Za problemy ze słuchem w większości przypadków odpowiadają czynniki, takie jak:

• hałas;
• podrażnienia tkanek, sprzyjające infekcjom;
• noszenie słuchawek dousznych i aparatów słuchowych;
• długotrwałe narażenie kanału słuchowego na wilgoć;
• nieprawidłowe i nadmierne usuwanie woskowiny usznej;
• nieleczone lub niedoleczone infekcje uszu;
• urazy mechaniczne w obrębie głowy.

Co oznacza kompleksowe dbanie o narząd słuchu?

Chcąc wiedzieć, jak dbać o słuch, należy skupić się nie tylko na samej higienizacji widocznych elementów ucha, ale też ochronie części głębszych, których kondycja może ulegać pogorszeniu pod wpływem nadmiernej ekspozycji na hałas czy działania wirusów, bakterii i grzybów. Profilaktyka słuchu jest więc szerokim pojęciem, które obejmuje cztery podstawowe elementy:

• higienę uszu – fizyczną, czyli prawidłowe sposoby oczyszczania narządu;
• higienę słuchu – ochronę słuchu przed czynnikami zwiększającymi ryzyko jego ubytku;
• badania kontrolne u laryngologa i/lub audiologa – w celu diagnozy i wczesnego wprowadzenia terapii;
• leczenie – wiele schorzeń w obrębie słuchu można wyleczyć za pomocą farmakologii miejscowej lub doustnej, a w razie potrzeby stosuje się rehabilitację słuchu za pomocą aparatu słuchowego lub zabiegu chirurgicznego.

Jeśli chcesz dobrze słyszeć, przede wszystkim unikaj hałasu

Słyszane przez człowieka dźwięki mają różną częstotliwość. Część z nich bywa odbierana jako umożliwiające komunikację czy nawet przyjemne i relaksacyjne (np. niskie szumy). Za bezpieczne i neutralne uznaje się odgłosy mierzone na poziomie 20-30 dB. Niektóre jednak przekraczają wytrzymałość naszego słuchu i są dla niego szkodliwe. Szczególnie groźne są te o wartości powyżej 130 dB, mogące prowadzić do trwałego, mechanicznego uszkodzenia słuchu. Niezwykle wysokie dźwięki powstają m.in. przy wybuchu petardy.

Uciążliwe są jednak nie tylko tonacje bardzo wysokie (te powyżej 120 dB odczuwamy fizycznie jako ból), ale też niższe, które utrzymują się przez dłuższy czas, np. ruch uliczny (ok. 70-85 dB), odkurzacz (ok. 60-70 dB) czy hałas na szkolnym korytarzu (ok. 103 dB). Z kolei słuchawki douszne generują dźwięki na poziomie przekraczającym nawet 113 dB, co sprawia, że ich długotrwałe używanie jest poważnym zagrożeniem dla naszego słuchu.

Pod wpływem tak nagłego, jak i długotrwałego, kontaktu z wysokimi dźwiękami dochodzi do upośledzenia układu nerwowego. Może to powodować m.in. zmęczenie, drażliwość i zaburzenia snu. Długotrwały hałas w granicach 80 dB może prowadzić nawet do trwałego pogorszenia słuchu.

Chcąc zadbać o swój słuch, w miarę możliwości, co oczywiście nie zawsze jest możliwe, warto unikać hałasu. Decydując się np. na słuchanie muzyki przez słuchawki, nie należy ustawiać odbiorników na wysoki poziom. Warto też zadbać o to, aby po ciężkim dniu w hałasie znaleźć czas na odpoczynek w ciszy. Z kolei w przypadku pracy w otoczeniu generującym hałas, konieczne jest zabezpieczenie uszu słuchawkami wysokiej jakości, tłumiącymi dźwięki.

Jak dbać o higienę małżowiny usznej i przewodu słuchowego?

Do czyszczenia uszu i usuwania woskowiny nie można używać patyczków higienicznych. Wkładanie do kanału słuchowego jakichkolwiek przedmiotów powoduje przesuwanie się woszczku do głębszych struktur, co prowadzi do jego gromadzenia się. Naturalnie ucho oczyszcza się samoistnie, na drodze migracji komórek. Ponadto woskowina jest substancją niezbędną – nawilża i chroni tkanki. Oczyszczać należy więc wyłącznie małżowinę i bardzo niewielki fragment przewodu, usuwając delikatnie wyłącznie wosk, który sam wypłynął. Z kolei w przypadku skłonności do nadmiernego gromadzenia się woskowiny można stosować specjalne spraye i krople, które ją rozpuszczają, np. krople do uszu LIX.

Właściwe leczenie infekcji, które mogą prowadzić do ubytku słuchu

Infekcyjne choroby uszu powodują ból i obrzęk, co może objawiać się niedosłuchem przewodzeniowym. Zwykle po ich wyleczeniu symptomy ustępują. Zdarza się jednak, że dochodzi do powikłań i trwałego ubytku słuchu. Ważne jest więc, aby w przypadku zapalenia ucha zewnętrznego, a zwłaszcza środkowego, skonsultować się z laryngologiem lub lekarzem pierwszego kontaktu i prawidłowo leczyć wszelkie schorzenia.

Jak jeszcze chronić słuch? Regularne badania kontrolne słuchu

Wśród ważnych elementów profilaktyki należy wymienić badania słuchu. Na takie warto zgłosić się do laryngologa lub audiologa, który może wizualnie ocenić stan uszu, a za pomocą odpowiednich metod diagnostycznych sprawdzić również jakość słuchu. Do specjalisty należy się udać niezwłocznie w przypadku zaobserwowania jakichkolwiek niepokojących objawów, takich jak np. bóle ucha, kłucie, szumy uszne, trzaski i piski, zaburzenia równowagi, częste bóle głowy, wysięki z ucha, uczucie rozpierania i wrażenie ciała obcego w uchu, widoczne zmiany skórne w obrębie małżowiny i zewnętrznego kanału słuchowego, swędzenie.

Wskazaniem do możliwie najszybszej wizyty jest też pogorszenie jakości słyszenia. Może być ono postępujące, o czym świadczy np. konieczność ustawiania zwiększonej głośności odbiorników telewizyjnych i radiowych czy proszenie rozmówcy o głośniejsze powtórzenie zdania. Chcąc zachować dobry słuch, warto umawiać się na wizyty kontrolne również pomimo braku jakichkolwiek symptomów. Osoby dorosłe powinny badać słuch co 1-2 lata, a pracujące w hałasie co rok lub nawet częściej. Stosowanie odpowiedniej profilaktyki pozwala zachować dobry słuch na dłużej oraz ustrzec się przed różnymi nieprzyjemnymi schorzeniami tego narządu.

Źródła:

1. Kacprzyk A.: Czop woskowinowy – jak prawidłowo dbać o higienę uszu. https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/inne-zagadnienia/286540,uszy-woskowina-czop
2. Podstawy fizjologii i patologii słuchu. https://sound.eti.pg.gda.pl/student/pp/roz2.pdf
3. Borkowska Z., Cybulski M., Łobaczuk-Sitnik A., Krajewska E.: Podstawowe zasady profilaktyki słuchu wśród uczniów i nauczycieli. -Kułakhttps://www.researchgate.net/profile/Bartosz_Wiszniewski/publication/359310758_Wybrane_Choroby_Cywilizacyjne_XXI_Wieku_-_Wybrane_wymiary_osobowosci_a_strategie_radzenia_ze_stresem_u_osob_zdrowych_i_chorych_na_schizofrenie/links/62341f49548e2b16374a2d9e/Wybrane-Choroby-Cywilizacyjne-XXI-Wieku-Wybrane-wymiary-osobowosci-a-strategie-radzenia-ze-stresem-u-osob-zdrowych-i-chorych-na-schizofrenie.pdf#page=142

04.10.2024

Strona główna » Archives for admin » Strona 6

Zdarza się, że podczas górskiej wycieczki, jak również podczas podróży samochodem przez wyżyny, w obrębie jednego lub obu uszu pojawia się dyskomfort dający wrażenie pełności i osłabionego słuchu. Najczęściej objaw taki jest niegroźny i można się go szybko pozbyć za pomocą prostych metod. Przybliżamy, co może odpowiadać za zatkane uszy w górach i jak sobie z tym poradzić!

Jak zbudowane jest ucho i dlaczego zatyka się w górach?

Ucho zewnętrzne (zewnętrzny kanał słuchowy i małżowina uszna) oddzielone jest od środkowego cienką błoną słuchową. Membrana ta jest ruchoma – dzięki drganiom przekazuje sygnały akustyczne do dalszych elementów ucha, co pozwala nam słyszeć. Z kolei ucho środkowe łączy się z gardłem z pomocą trąbki słuchowej (trąbki Eustachiusza). Jest to wąski, kilkumilimetrowy kanał o długości ok. 2-3 cm. Jego część chrzęstna, zlokalizowana od strony jamy bębenkowej, pozostaje zamknięta. Otwiera się natomiast pod wpływem ruchów mięśnia napinacza podniebienia miękkiego wówczas, gdy zachodzi potrzeba wyrównania ciśnienia w uchu.

Do głównych zadań wspomnianej trąbki należą ochrona przed wysokimi dźwiękami, odprowadzanie nadmiaru wydzieliny i zachowanie równego ciśnienia po obu stronach błony bębenkowej. Dzięki tej części membrana pod wpływem zmiany ciśnienia nie odchyla się nadmiernie. Niestety podczas dużej zmiany wysokości dochodzi również do wahań ciśnienia w otoczeniu. Dotyczy to głównie podróży samolotem i nurkowania, ale także jazdy samochodem w górach czy nawet górskich wspinaczek i spacerów. W konsekwencji do ucha dostaje się zbyt dużo powietrza, które napiera na błonę i powoduje jej wklęśnięcie. Tym samym to właśnie zmiana ciśnienia odpowiada za zatkane uszy w górach.

Jak jeszcze może się objawiać zmiana ciśnienia w uszach?

Uczucie zatkania uszu może nie być jedynym objawem związanym ze zmianą ciśnienia. Nadmierne odchylenie membrany chwilowo upośledza jej funkcje, przez co mogą pojawić się także szumy uszne, stłumione słyszenie lub piski. Niekiedy występuje również ból uszu, kłucie czy nawet zawroty głowy i dekoncentracja. W skrajnych przypadkach, przy nagłej zmianie ciśnienia, istnieje ryzyko uszkodzenia ucha, głównie pęknięcia delikatnej błony. Dotyczy to jednak głównie dużej i nagłej zmiany wysokości, co raczej nie zachodzi podczas jazdy samochodem w górach.

Czynniki zwiększające ryzyko zatykania uszu

Ponieważ to trąbka słuchowa odpowiedzialna jest za utrzymanie takiego samego ciśnienia po obu stronach błony bębenkowej, wszelkie jej schorzenia mogą zwiększać ryzyko zatkania uszu w górach czy podczas lotu samolotem.

Negatywnie na drożność kanału słuchowego wpływają m.in. infekcje górnych dróg oddechowych (katar, zapalenie gardła), które prowadzą do obrzęków. Drobnoustroje z nosogardła mogą też przedostawać się do ucha i stanowić bezpośrednią przyczynę zapalenia ucha środkowego. Jazda w górach może więc skutkować zatkaniem uszu zwłaszcza u tych osób, które mają problemy z uszami lub są przeziębione. Do podrażnień trąbki niekiedy dochodzi także u osób, które chorują na refluks przełyku lub mają alergię. Dyskomfort taki może być mocniej odczuwalny również przez dzieci, których trąbka Eustachiusza nie jest ostatecznie ukształtowana (składa się głównie z elementów kostnych i jest położona bardziej poziomo).

Najprostsze sposoby na zatkane uszy – żucie i przełykanie

Gdy w górach mamy wrażenie zatkania uszu, zwykle można temu zaradzić w krótką chwilę, bez konieczności stosowania specjalnych środków. Pomóc może doprowadzenie ujścia trąbki słuchowej do ruchu. W tym celu należy zainicjować wzmożone ruchy mięśni jamy ustnej i gardła. Brzmi to skomplikowanie, ale w rzeczywistości wystarczy:

• Ziewać – powoduje to rozchylenie żuchwy i jednocześnie ruch w okolicy kanałów słuchowych. W ten sposób do ucha po drugiej stronie membrany przedostaje się powietrze, a ciśnienie ulega wyrównaniu. Podobny efekt dają głębokie wdechy.
• Żuć gumę – już samo żucie wymusza wiele skurczy mięśni, ale jego celem jest głównie zwiększenie produkcji śliny i tym samym częstsze jej przełykanie. Wzmożona aktywność ślinianek wspiera wyrównanie ciśnienia, dlatego po gumy lub cukierki do ssania warto sięgać nawet w celach profilaktycznych, zanim dojdzie do zatkania uszu w górach.

Jak odetkać zatkane ucho w górach? Metoda Valsalvy

Jeśli nie ma pod ręką gumy lub cukierka, a ziewanie nie zdaje rezultatu, można spróbować również tzw. próby Valsalvy. Jest to prosta procedura terapeutyczna i diagnostyczna, która znajduje zastosowanie również w przypadku zatkania uszu. Manewr ten polega na:

• zamknięciu ust,
• wykonaniu głębokiego wdechu,
• zaciśnięciu skrzydełek nosa palcami,
• mocnym wydmuchiwaniu powietrza przez kilka-kilkanaście sekund, jednak z zamkniętymi ustami i nosem.

Co zrobić, gdy słuch się nie poprawia? Kiedy należy zgłosić się do lekarza?

W większości przypadków zatkane uszy w górach to niegroźny problem, który ustępuje samoistnie lub wcześniej po zastosowaniu wyżej wymienionych sposobów. Należy pamiętać jednak, że uszy mogą być zatkane z innych powodów, a zmiana ciśnienia podczas jazdy w górach tylko nasila objawy. Mowa m.in. o nagromadzeniu woskowiny czy zapaleniu ucha zewnętrznego. Jeśli więc dyskomfort nie mija w ciągu doby lub pojawiają się inne niepokojące objawy (np. ból, wysięk z ucha, pogorszenie słuchu), należy skonsultować się z lekarzem pierwszego kontaktu lub laryngologiem. Specjalista za pomocą otoskopu może sprawdzić stan struktur, które nie są widoczne gołym okiem, oraz wykluczyć uszkodzenie błony bębenkowej.

Źródła:

1. Hassmann-Poznańska E.: Technika badania otoskopowego i zasady interpretacji wyniku. https://www.mp.pl/otolaryngologia/artykuly/ucho/35939,technika-badania-otoskopowego-i-zasady-interpretacji-wyniku
2. Zagor M.: Uraz ciśnieniowy ucha wewnętrznego. https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/choroby/choroby-uszu/178619,uraz-cisnieniowy-ucha-wewnetrznego

04.07.2024

Strona główna » Archives for admin » Strona 6

Uszy są dobrze unerwione, dlatego są wrażliwe na ból. Zapalenie ucha środkowego zalicza się do częstych dolegliwości związanych z narządem słuchu. Jego przyczyny to zwykle zakażenia bakteryjne, a objawy poza silnym bólem mogą dotyczyć także układu pokarmowego. Zobacz, co warto wiedzieć na temat zapalenia ucha środkowego i jak wygląda leczenie tej przypadłości.

Spis treści:

1. Czym jest ostre i wysiękowe zapalenie ucha środkowego?
2. Objawy zapalenia ucha środkowego – jakie są objawy u dorosłych i dzieci?
3. Przyczyny zapalenia ucha środkowego
4. Dlaczego zapalenie ucha środkowego częściej występuje u dzieci?
5. Czynniki zwiększające ryzyko zapalenia ucha
6. Jak wygląda leczenie zapalenia ucha środkowego?
7. Krople do uszu przy zapaleniu ucha środkowego. Łagodzenie bólu ucha
8. Zapalenie ucha środkowego – leczenie chirurgiczne oraz powikłania
9. Zapalenie ucha środkowego – FAQ

Czym jest ostre oraz wysiękowe zapalenie ucha środkowego?

Zapalenie ucha środkowego to jedna z najczęściej występujących chorób zapalnych u dzieci, ale jej objawy mogą pojawić się także w wieku dorosłym. Szacuje się, że nawet ok. 60% dzieci choruje na ostre zapalenie ucha środkowego w pierwszym roku życia, z kolei u części dzieci silny ból ucha związany ze stanem zapalnym przyjmuje postać przewlekłą, wielokrotnie nawracającą¹. Natomiast na wysiękowe zapalenia ucha środkowego na ogół chorują dzieci między 1. a 2. rokiem życia². Jest to jedna z głównych przyczyn rozwoju niedosłuchu u dzieci.

O zapaleniu ucha środkowego mówi się, gdy zakażenie uszu dotyczy ich środkowej części. Zgodnie z budową anatomiczną ucho środkowe składa się z błony i jamy bębenkowej, trzech kosteczek słuchowych, trąbki Eustachiusza i powierzchni zewnętrznej okienka owalnego. Stan zapalny może dotyczyć jednego lub obu uszu.

W zależności od przyjętego podziału wyróżnia się następujące rodzaje zapalenia ucha środkowego:

• ostre (ropne i nieropne),
• przewlekłe (z wysiękiem lub bez),
• wysiękowe.

Ostre zapalenie ucha środkowego to stan zapalny wyściółki ucha, któremu często towarzyszy ropny wyciek z przewodu słuchowego zewnętrznego. Z postacią przewlekłą mamy do czynienia w przypadku nawracającego zapalenia ucha środkowego, będącego często następstwem nieprawidłowego leczenia poprzednich zakażeń.

W przebiegu wysiękowego zapalenia ucha środkowego osoba chora może, ale nie musi odczuwać dolegliwości bólowych. Jedną z przyczyn choroby jest nieprawidłowe funkcjonowanie trąbki słuchowej. Natomiast specyficznym objawem jest gromadzenie się wydzieliny w jamie bębenkowej, które stopniowo prowadzi do pogorszenia się słuchu.

Objawy zapalenia ucha środkowego – jakie są objawy u dorosłych i dzieci?

Ucho środkowe odpowiada m.in. za wzmocnienie fal dźwiękowych oraz ich przeprowadzenie do głębszych struktur narządu słuchu. Z tego też powodu zapalenie ucha środkowego daje objawy związane z pogorszeniem, a przy nieodpowiednim postępowaniu także z utratą słuchu w chorym uchu. Niedosłuch może występować jednocześnie z szumem w uszach.

Najbardziej uciążliwe objawy ogólne ostrego zapalenia ucha środkowego to kłujący lub pulsujący ból ucha – zwykle trwa nieustannie i nasila się podczas przyjmowania pozycji leżącej. Często może pojawiać się jednoczesny ból ucha i gardła oraz objawy infekcji takie jak katar i kaszel.

Niekiedy zapalenie ucha środkowego przebiega z występowaniem uczucia wypełnienia, jakby w uchu pozostawało ciało obce. Objaw ten może być związany z zaczerwienieniem i opuchnięciem struktur ucha środkowego. Gdy dojdzie do nagromadzenia płynu z domieszką ropy, pojawia się intensywny ból, który zwykle mija w następstwie perforacji błony bębenkowej. Perforacji może towarzyszyć stały lub okresowy wyciek z ucha.

Zapalenie ucha wywołuje takie same objawy u dorosłych, jak i u dzieci, ale osoby dorosłe zwykle bez problemu są w stanie określić swoje dolegliwości. Silny ból ucha u niemowląt i małych dzieci można natomiast zaobserwować na podstawie innych symptomów, takich jak płaczliwość, pocieranie ucha rączką czy też wiercenie się dziecka podczas leżenia i pocieranie główką o poduszkę. Zapalenie ucha środkowego u dzieci może objawiać się także osłabieniem apetytu, niechęcią do ssania i picia.

Osoby cierpiące na zapalenie ucha środkowego mogą ponadto zaobserwować objawy ogólnoustrojowe, takie jak:

• wysoka gorączka lub stan podgorączkowy (w zależności od rodzaju choroby, np. wysiękowe zapalenie ucha środkowego nie daje objawów w postaci podwyższonej temperatury ciała);
• złe samopoczucie, osłabienie;
• nudności, wymioty i biegunki, zwłaszcza u dzieci;
• bolesność wyrostka sutkowatego;
• tkliwość ucha przy dotyku, wyciek z ucha.

Przyczyny zapalenia ucha środkowego

Diagnozę stawia się na podstawie wywiadu i badania. Zapalenie ucha środkowego związane jest najczęściej z infekcją górnych dróg oddechowych – bakteryjną lub wirusową. Bardzo rzadko zapalenie ucha występuje w następstwie przedostania się drobnoustrojów innymi drogami, np. przez krew.

Przyczyną zapalenia ucha środkowego jest zaburzona drożność trąbki słuchowej. Za większość zachorowań odpowiada infekcja bakteryjna, która dotyczy ok. 70% przypadków (w zależności od stosowanych technik badawczych). Bakterie odpowiedzialne za rozwój zapalenia ucha środkowego to głównie Streptococcus pneumoniae (pneumokoki), Haemophilus influenzae i Moraxella catarrhalis. Te same bakterie wywołują inne objawy przeziębienia, dlatego ból ucha i gardła, katar, kaszel i ból zatok często występują jednocześnie.

Zapalenie ucha środkowego może być wywołane także infekcją wirusową, która dotyczy ok. 30% przypadków. Wirusy atakujące górne drogi oddechowe to m.in. rhinowirusy, adenowirusy i wirusy grypy. Wirusowe zapalenie ucha powoduje powstawanie wysięku, co z kolei stanowi pożywkę dla bakterii, a tym samym zwiększa się ryzyko nadkażenia bakteryjnego. Wirusy zwykle przyczyniają się do rozwoju ostrej postaci zapalenia ucha środkowego o charakterze bakteryjnym.

Dlaczego zapalenie ucha środkowego częściej występuje u dzieci?

Największa zachorowalność na zapalenie ucha środkowego dotyczy dzieci w wieku od 6. miesiąca do 2. roku życia. Tendencja do tego schorzenia spada u dzieci w wieku szkolnym, rzadziej pojawia się także u dzieci starszych i osób dorosłych. Jednak częstotliwość zachorowania wciąż pozostaje wysoka.

Biorąc pod uwagę, że choroba dotyczy głównie dzieci, większość rodziców chce wiedzieć, czy zapalenie ucha jest zaraźliwe. Otóż zarówno bakterie, jak i wirusy odpowiedzialne za zakażenie uszu w istocie są zaraźliwe. Oznacza to, że styczność z osobą chorą może spowodować rozprzestrzenienie się drobnoustrojów. Niemniej jednak nie u każdego kontakt z wirusem lub bakterią przerodzi się w infekcję, a tym bardziej w zapalenie ucha środkowego.

Dzieci w pierwszych latach życia mają niedostatecznie rozwinięty układ odpornościowy, dlatego też są bardziej narażone na zachorowanie niż osoby dorosłe. Co więcej, jedną z przyczyn zapalenia ucha środkowego u dzieci jest budowa anatomiczna narządu słuchu. Krótka, szeroka i poziomo przebiegająca trąbka słuchowa (trąbka Eustachiusza) skraca drogę między gardłem a uchem. W konsekwencji wszelkie drobnoustroje łatwiej mogą przedostać się z nosogardzieli do ucha.

Czynniki zwiększające ryzyko zapalenia ucha

Poza osłabionym układem immunologicznym i budową kanału słuchowego istnieją inne czynniki zwiększające ryzyko zapalenia ucha środkowego. Osoby, które mają zwiększone predyspozycje do zachorowania, powinny szczególnie dbać o uszy, a także odpowiednio leczyć wszelkie infekcje górnych dróg oddechowych.

Zapalenie ucha środkowego rozwija się częściej w przypadku nieprawidłowości takich jak:

• przerost migdałków, w tym „trzeci migdał”;
• nieprawidłowa budowa podniebienia;
• wady anatomiczne twarzoczaszki;
• choroby genetyczne, np. zespół Downa;
• obrzęk błony śluzowej pokrywającej trąbkę słuchową, np. w wyniku reakcji alergicznej;
• zapalenie zatok przynosowych;
• przewlekły katar;
• wirusowe choroby zakaźne, np. ospa i płonica (mogą prowadzić do ostrego martwiczego zapalenia ucha środkowego);
• wdychanie dymu tytoniowego;
• nadczynność tarczycy;
• uraz spowodowany zmianą ciśnienia w uchu.

Jak wygląda leczenie zapalenia ucha środkowego?

Co robić w przypadku nawracającego ostrego zapalenia ucha środkowego? Leczenie zależy od przyczyny i rodzaju schorzenia, a także stopnia nasilenia dolegliwości. Podczas pierwszych dwóch dni od pojawienia się objawów chorobowych zwykle leczenie ogranicza się do stosowania doustnych leków o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym. Antybiotyki rekomendowane są tylko w uzasadnionych przypadkach, gdy stwierdza się jednoczesne występowanie objawów klinicznych i zmian w obrazie otoskopowym.

Jeśli dolegliwości nie mijają w ciągu 48 godzin lub mają charakter narastający, zwykle dołącza się antybiotykoterapię. Wcześniejsze podanie antybiotyku przy ostrym zapaleniu ucha środkowego zaleca się w sytuacjach takich jak:

• zapalenie ucha środkowego u niemowląt poniżej 6. miesiąca życia;
• gdy dolegliwości występują obustronnie u dzieci do 2. roku życia;
• w przypadku pacjentów z zespołem Downa, wadami twarzoczaszki i upośledzoną odpornością;
• przy jednoczesnym zaobserwowaniu objawów takich jak wymioty i wysoka gorączka;
• u osób z nawrotowym zapaleniem ucha środkowego;
• u pacjentów z wysiękiem z ucha.

Łagodzenie bólu ucha.

W wielu przypadkach zapalenie ucha środkowego mija samoistnie lub pod wpływem antybiotykoterapii, jeśli okazuje się ona wskazana. Antybiotyki mają właściwości przeciwbakteryjne, co oznacza, że zwalczają patogeny bakteryjne. Nie wpływają natomiast na infekcje o podłożu grzybiczym i wirusowym. Środki takie mają również niewielki wpływ na łagodzenie bólu ucha, który okazuje się istotnym problemem w trakcie infekcji.

Z wyboru stosuje się doustne leki o działaniu przeciwbólowym, najczęściej na bazie niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Niemniej jednak ulgę w bólu przynoszą one z opóźnieniem, po wchłonięciu i uruchomieniu mechanizmów działania przeciwbólowego. Jeśli zapalenie ucha środkowego przebiega bez perforacji (pęknięcia) błony bębenkowej, aplikacja kropli dousznych może stanowić skuteczne wsparcie leczenia.

Zapalenie ucha środkowego – leczenie chirurgiczne oraz powikłania

W przypadku gdy lekarz stwierdza ostre zapalenie ucha środkowego z towarzyszącym silnym bólem i uwypukleniem błony bębenkowej ucha, konieczne może być leczenie operacyjne, np. przeprowadzenie paracentezy.

Jest to zabieg polegający na wykonaniu niewielkiego nacięcia w błonie bębenkowej, w której umieszcza się drenik odprowadzający patologiczną wydzielinę z ucha. Zabieg taki zmniejsza ból i redukuje ryzyko pozapalnych powikłań. Przeprowadzany jest w znieczuleniu miejscowym, jednak w przypadku małych dzieci konieczne może okazać się znieczulenie ogólne. Paracentezę wykonuje się także diagnostycznie oraz w niektórych przypadkach wysiękowego zapalenia ucha środkowego trwającego przewlekle przez kilka miesięcy.

Leczenie ostrego zapalenia ucha środkowego może wymagać odsysania wydzieliny i złuszczonego nabłonka w gabinetach laryngologicznych. W niektórych przypadkach przeprowadza się także rekonstrukcję błony bębenkowej czy zabiegi mające na celu usunięcie patologicznych tkanek zapalnych, takich jak perlaki i ziarniny.

Zapalenie ucha pojawia się u dzieci i dorosłych. Bez względu na to, ile trwa, jakie są objawy i z jakim rodzajem stanu zapalnego mamy do czynienia, konieczne jest leczenie pod okiem specjalisty. Niestosowanie się do zaleceń lekarskich grozi różnymi powikłaniami, np. zapaleniem wyrostka sutkowatego lub zapaleniem błędnika. Nieleczona infekcja może prowadzić do ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Istnieje ryzyko powikłań wewnątrzczaszkowych, a w skrajnych przypadkach także utraty życia.

Zapalenie ucha środkowego – FAQ

Jakie są objawy zapalenia ucha środkowego?

Objawy zapalenia ucha środkowego obejmują ból ucha, gorączkę, problemy ze słuchem oraz uczucie zatkania ucha. Często występuje również wyciek z ucha, zwłaszcza jeśli doszło do perforacji błony bębenkowej. Dzieci mogą być drażliwe, mieć problemy ze snem oraz dotykać się za ucho.

Czy zapalenie ucha środkowego przejdzie samo?

Zapalenie ucha środkowego może czasami ustąpić samoistnie, zwłaszcza jeśli jest spowodowane przez wirusy. Jednak w przypadku infekcji bakteryjnej często konieczne jest leczenie antybiotykami. W każdym przypadku, szczególnie u dzieci, warto skonsultować się z lekarzem, aby ocenić potrzebę interwencji medycznej.

Jak długo trwa zapalenie ucha środkowego?

Ostre zapalenie ucha środkowego zwykle trwa kilka dni. Objawy mogą zacząć ustępować w ciągu 48-72 godzin od rozpoczęcia leczenia antybiotykami. Przewlekłe zapalenie ucha środkowego może trwać dłużej i wymagać bardziej złożonego leczenia.

Czy zapalenie ucha środkowego jest zaraźliwe?

Samo zapalenie ucha środkowego nie jest zaraźliwe, ale infekcje wirusowe lub bakteryjne, które je powodują, mogą być przenoszone między osobami. Dlatego ważne jest zachowanie higieny, takie jak mycie rąk i unikanie bliskiego kontaktu z osobami chorymi, aby zmniejszyć ryzyko rozprzestrzeniania się infekcji.

Źródła:

1. Janczewski G.: Otolaryngologia praktyczna. Via Medica, 2007.
2. Jurkiewicz D., Zielnik-Jurkiewicz B.: Lidokaina w zapaleniach uszu – działanie, bezpieczeństwo, zastosowanie. Terapia, nr specjalny, sierpień 2019.
3. Kuczkowski J., Aktualne problemy w rozpoznawaniu i leczeniu ostrego i wysiękowego zapalenia ucha środkowego, Forum Medycyny Rodzinnej 2011;5(4), s. 287–294, https://journals.viamedica.pl/forum_medycyny_rodzinnej/article/view/17972/14173 (data odczytu: 03.07.2024).
4. https://swiatlekarza.pl/wysiekowe-zapalenie-ucha-srodkowego-u-dzieci/ (data odczytu: 03.07.2024).
5. https://ktomalek.pl/blog/zapalenie-ucha-dolegliwosc-wieku-dzieciecego/w-641 (data odczytu: 03.07.2024).
6. https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/choroby/choroby-uszu/177491,ostre-zapalenie-ucha-srodkowego (data odczytu: 03.07.2024).
7. https://podyplomie.pl/medycyna/10674,zapalenie-ucha-srodkowego (data odczytu: 03.07.2024).

09.06.2024

Strona główna » Archives for admin » Strona 6

Prawidłowe czyszczenie uszu obejmuje kilka podstawowych zasad, których należy przestrzegać podczas pielęgnacji i higieny. Niestety nie zawsze wiemy, jak wyczyścić uszy i jednocześnie nie zaszkodzić sobie lub dziecku. Podpowiadamy, jak prawidłowo myć uszy, i wyjaśniamy, dlaczego jest to tak ważne!

Spis treści:

1. Nadmiar woskowiny w uszach – objawy
2. Zatykanie uszu woskowiną – przyczyny
3. Dlaczego prawidłowe czyszczenie uszu jest tak ważne?
4. Bezpieczne czyszczenie uszu – najważniejsze zasady
5. Czy samodzielne płukanie uszu w domu to dobry pomysł?

Nadmiar woskowiny usznej – objawy

Woskowina (wosk uszny) jest substancją znajdującą się w przewodzie słuchowym zewnętrznym. Jest to mieszanina wydzielin gruczołów potowych, łojowych i komórek naskórka złuszczających się naturalnie w kanale słuchowym.

Podstawowymi funkcjami woskowiny jest działanie ochronne i nawilżające. Woskowina zapewnia także zachowanie prawidłowego pH w przewodzie słuchowym oraz umożliwia czyszczenie uszu, biorąc udział w naturalnym procesie migracji komórek nabłonka w kierunku ucha zewnętrznego.

Właściwości woskowiny w połączeniu z mechanizmem samooczyszczania ucha mają na celu zachowanie drożności przewodu słuchowego, a tym samym umożliwiają przewodzenie dźwięku. Zdarza się jednak, że w wyniku nadmiernej produkcji woskowiny tworzy się czop woskowinowy, co objawia się m.in. gorszym słyszeniem. Zatkanie uszu nadmiarem wosku może wywoływać również inne objawy, takie jak:

• ból ucha (przy zatkaniu nawet 80% średnicy przewodu);
• szumy uszne;
• zawroty głowy;
• uczucie pełności w uchu;
• swędzenie, kłucie w uchu;
• kaszel (w wyniku drażnienia kanału słuchowego przez czop woskowinowy).

Zatykanie uszu woskowiną – przyczyny

Najczęściej woskowina wydziela się w uszach w optymalnej ilości i jest przesuwana na zewnątrz kanału samoistnie, dlatego dbanie o higienę uszu ogranicza się do usuwania wydzieliny wypływającej z ucha zewnętrznego. Istnieją jednak czynniki, które zwiększają ryzyko wytworzenia się czopu woskowego.

Zatykanie uszu dotyczy najczęściej dzieci oraz osób z wąskim przewodem słuchowym. Za gromadzenie się woskowiny może odpowiadać nieprawidłowe czyszczenie ucha. Mogłoby się wydawać, że doskonale wiemy, jak wyczyścić uszy, jednak wciąż często używamy w tym celu patyczków higienicznych. Jest to najczęściej popełniany błąd, który prowadzi do przesuwania wosku do wnętrza ucha, gdzie woskowina gromadzi się, stopniowo tworząc czop (korek).

Jako kolejną przyczynę zatkanych uszu należy wymienić również zbyt częste czyszczenie uszu. Woskowina jest wydzieliną niezbędną, a częste oczyszczanie uszu prowadzi do wysuszania przewodu słuchowego i jej nadprodukcji. Zwiększenie objętości wydzieliny usznej może wynikać także z przedostania się wody do kanału słuchowego. W takim przypadku ból i uczucie pełności w uszach często pojawiają się nagle, np. po umyciu główki dziecku czy po kąpieli w basenie.

Dlaczego prawidłowe czyszczenie uszu jest tak ważne?

Tworzenie się czopu woskowego i osłabienie słuchu to nie jedyne zagrożenia związane z nieodpowiednim czyszczeniem uszu. Nagminne mycie uszu pozbawia tkanki naturalnej ochrony. W konsekwencji uszy są o wiele bardziej narażone na gromadzenie się w nich drobnoustrojów i zanieczyszczeń.

Z kolei wkładając patyczki higieniczne zbyt głęboko do kanału słuchowego, narażamy tkanki wyścielające ucho na uszkodzenie. Zagrożenie związane z przebiciem błony bębenkowej powinno każdego skłonić do zaprzestania takich praktyk, ponieważ możliwe powikłania jej uszkodzenia to nie tylko utrata słuchu, ale także ostre zapalenie ucha i inne infekcje, zaburzenia wewnątrzczaszkowe, a w skrajnych przypadkach nawet śmierć w następstwie zakażenia. Już niewielkie otarcie tkanek wyścielających kanał słuchowy zwiększa dostępność dla chorobotwórczych bakterii, wirusów i grzybów.

Bezpieczne czyszczenie uszu – najważniejsze zasady

Czyszczenie uszu to bardzo ważny element codziennej higieny. Codziennie myjemy jednak tylko zewnętrzną część ucha, czyli małżowinę uszną. Widoczną część przewodu słuchowego oczyszczamy tylko w razie potrzeby z wypływającej woskowiny.

Czym bezpiecznie czyścić uszy? Najlepiej ciepłą wodą i łagodnym mydłem. Zwykle wystarczające okazuje się delikatne przetarcie ucha za pomocą miękkiego ręcznika lub gąbki. Od czasu do czasu możemy dokładniej oczyścić małżowinę uszną, stosując patyczki higieniczne.

W przypadku nadmiaru woskowiny usznej można stosować specjalne preparaty przeznaczone do jej rozmiękczania. Są to krople lub spraye, które rozpuszczają wosk, a tym samym ułatwiają jego przesuwanie się do zewnętrznej części ucha. Zalegająca woskowina może także powodować dyskomfort i ból ucha. W takich przypadkach sprawdzą się krople do uszu LIX, które redukują ból i osuszają kanał słuchowy, co pozwala też na zmiękczanie zalegającej woskowiny.

Czy płukanie uszu w domu to dobry pomysł?

Zdarza się, że woskowina w uchu gromadzi się, tworząc twardy czop. Możemy spróbować usunąć go samodzielnie za pomocą przeznaczonych do tego preparatów do czyszczenia uszu. Jeśli jednak ich stosowanie nie przyniesie pożądanych rezultatów w ciągu 2–3 dni lub gdy pojawią się dokuczliwe objawy, usuwanie woskowiny z uszu przez laryngologa będzie najbezpieczniejszym rozwiązaniem.

Domowe sposoby na płukanie uszu nie są dobrym pomysłem. Ucho zewnętrzne oddzielone jest od ucha środkowego delikatną błoną, która podczas płukania może ulec uszkodzeniu. To z kolei niesie ze sobą duże ryzyko dla zdrowia. Co więcej, w niektórych przypadkach również zabieg płukania uszu jest przeciwwskazany, dlatego przy zatkaniu uszu woskowiną zawsze warto skonsultować się z laryngologiem.

Jak wygląda czyszczenie uszu u laryngologa? Zabieg taki jest bezbolesny, jednak może wiązać się z pewnym dyskomfortem, zależnym od wrażliwości pacjenta. Laryngolog może oczyścić ucho na kilka sposobów, wykonując:

• Płukanie ucha – do przewodu słuchowego wprowadza się wodę o temperaturze 37 stopni Celsjusza pod niewielkim ciśnieniem, np. za pomocą strzykawki.
• Usuwanie woskowiny ssakiem lub haczykiem – gdy istnieją przeciwwskazania do płukania ucha lub gdy lekarz podejrzewa perforację błony bębenkowej.

Czyszczenie uszu – FAQ

Kiedy iść na czyszczenie uszu?

Na czyszczenie uszu warto udać się wtedy, gdy odczuwasz dyskomfort, ból, uczucie pełności w uchu, lub gdy zauważasz pogorszenie słuchu. Gdy domowe sposoby oczyszczenia uszu nie przynoszą efektów, należy udać się do lekarza. W przypadku znacznego zatkania ucha woskowiną profesjonalne czyszczenie uszu w gabinecie laryngologicznym jest bezpieczniejsze i skuteczniejsze niż samodzielne próby w domu.

Jak odetkać korek w uchu?

Aby odetkać korek woskowinowy w uchu, można użyć kropli lub sprayu do uszu, które zmiękczają woskowinę. Po kilku dniach stosowania preparatu nadmierna ilość woskowiny w przewodzie słuchowym powinna samoistnie wypłynąć. Jeśli domowe metody nie przynoszą efektu, warto skonsultować się z laryngologiem, który bezpiecznie usunie woskowinę.

Jak rozpoznać czop woskowinowy?

Czop woskowinowy można rozpoznać po objawach takich jak uczucie zatkanego ucha, pogorszenie słuchu, szumy uszne, ból lub zawroty głowy. Czasami może wystąpić także wydzielina z ucha. Jeśli podejrzewasz obecność czopa woskowinowego, warto skonsultować się z lekarzem w celu potwierdzenia diagnozy i usunięcia go.

Źródła:

1. Szołdra-Seiler A., Uczucie zatkanego ucha, https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/lista/88673,uczucie-zatkanego-ucha (dostęp: 07.06.2024).
2. Hassmann-Poznańska E.,  Oczyszczanie przewodu słuchowego zewnętrznego, https://www.mp.pl/pediatria/praktyka-kliniczna/procedury/145577,oczyszczanie-przewodu-sluchowego-zewnetrznego (dostęp: 07.06.2024).

09.06.2024

Strona główna » Archives for admin » Strona 6

Do najczęściej występujących chorób laryngologicznych wieku dziecięcego zalicza się zapalenie ucha, które może występować zarówno u dzieci w wieku przedszkolnym, jak i u niemowląt. Przyczyny tego schorzenia to infekcje o różnym podłożu, które mogą zająć ucho zewnętrzne, środkowe i wewnętrzne. Natomiast objawy i czas trwania choroby zależą od wielu czynników. Wyjaśniamy, dlaczego zapalenie ucha u dzieci to częsta przypadłość. Dowiesz się również, jak rozpoznać zapalenie ucha u niemowlęcia, które nie potrafi powiedzieć o swoich dolegliwościach. Sprawdź, co zrobić w przypadku podejrzenia choroby uszu!

1. Rodzaje zapalenia ucha u dzieci
2. Przyczyny zapalenia ucha zewnętrznego
3. Przyczyny i objawy zapalenia ucha środkowego u dzieci
4. Objawy zapalenia ucha u dziecka
5. Jak rozpoznać zapalenie ucha u niemowlaka – objawy sugerujące chorobę
6. Ile może trwać zapalenie ucha u dziecka?
7. Leczenie zapalenia ucha u dziecka
8. Sposób ochrony uszu przy stanie zapalnym

Rodzaje zapalenia ucha u dzieci

Zapalenie ucha u dzieci jest jedną z najczęściej występujących chorób laryngologicznych. Część dzieci odczuwa objawy infekcji uszu sporadycznie, u innych natomiast schorzenie może nawracać nawet kilka razy w roku lub przyjmować postać przewlekłą.

Schorzenia infekcyjne uszu dzieli się m.in. pod względem części zajętej patogenami chorobotwórczymi:

• Zapalenie ucha zewnętrznego – jest to infekcja zewnętrznej części ucha, najczęściej przewodu słuchowego, rzadziej małżowiny usznej.
• Zapalenie ucha środkowego – choroba dotyczy struktur ucha środkowego, czyli błony bębenkowej, jamy bębenkowej, kosteczek słuchowych i trąbki słuchowej (trąbki Eustachiusza), a także powierzchni zewnętrznej okienka owalnego i przestrzeni powietrznych (jamy sutkowej i komórek sutkowych).
• Zapalenie ucha wewnętrznego – chorobę powszechnie określa się jako zapalenie błędnika. Dotyczy struktur ucha wewnętrznego takich jak przedsionek, ślimak i kanały półkoliste. Schorzenie najczęściej stanowi powikłanie po zapaleniu ucha środkowego lub opon mózgowo-rdzeniowych.

Przyczyny zapalenia ucha zewnętrznego

Na ostre rozlane zapalenie ucha zewnętrznego (OEAD), czyli infekcję skóry przewodu słuchowego, określaną potocznie jako ucho pływaka, najczęściej chorują dzieci w przedziale wiekowym od 5 do 14 lat. Nieco rzadziej diagnozuje się zapalenie ucha przewlekłe i złośliwe¹.

Zapalenie ucha zewnętrznego u dzieci i dorosłych ma takie same przyczyny. Infekcja wywoływana jest przez zakażenie bakteriami, głównie Pseudomonas aeruginosa i Staphylococcus aureus, nieco rzadziej przez drobnoustroje grzybicze z rodzaju Candida sp. i Aspergillus sp.

Za nadkażenie drobnoustrojami zwykle odpowiadają niewielkie urazy skóry wyściełającej zewnętrzny przewód słuchowy, które mogą powstawać np. przy nieprawidłowym czyszczeniu uszu. Długotrwałe utrzymanie nadmiernej wilgotności kanału słuchowego także sprzyja rozwojowi infekcji, dlatego zapalenie ucha zewnętrznego zyskało miano ucha pływaka, a szczyt zachorowań obserwuje się w okresie letnim, kiedy wysoka temperatura sprzyja rozwojowi patogenów chorobotwórczych.

Ponadto zachorowaniu na ostre rozlane zapalenie ucha zewnętrznego u dziecka sprzyjają czynniki takie, jak:

• wąski przewód słuchowy;
• niedojrzały układ odpornościowy;
• choroby dermatologiczne, np. atopowe lub łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca.

Przyczyny i objawy zapalenia ucha środkowego u dzieci

Ból ucha u dziecka zwykle pojawia się przy katarze towarzyszącym infekcjom górnych dróg oddechowych. Jest to bezpośrednio związane z toczącą się lub niedawno przebytą infekcją wirusową, która odpowiada za większość epizodów zapalenia ucha środkowego u dzieci. Wirusy, które są przyczyną infekcji, mogą rozprzestrzeniać się na ucho środkowe. Niemowlę większość czasu spędza w pozycji leżącej i jest bardziej narażone na spływanie kataru z górnych dróg oddechowych do dalszych części przewodu oddechowego, co zwiększa ryzyko infekcji uszu. Do czynników ryzyka zaliczane są również alergie i przerost migdałka. Częste zapalenie ucha u dzieci wynika także z odmiennej budowy anatomicznej przewodu słuchowego. Trąbka Eustachiusza jest krótsza i węższa u najmłodszych, co sprzyja infekcjom.

Kataralne zapalenie ucha w wielu przypadkach mija samoistnie, jednak u części dzieci rozwija się bakteryjna postać infekcji, która odpowiada za ostre zapalenie ucha środkowego. Infekcje zwykle wywołują bakterie Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae i Moraxella catarrhalis.

Szacuje się, że ostre zapalenie ucha środkowego (OMA) występuje najczęściej u dzieci między 6. a 18. miesiącem życia. Co więcej, zapalenie ucha u rocznego dziecka jest jedną z dwóch najczęściej występujących chorób, zaraz po schorzeniach górnych dróg oddechowych².

Nieleczone zapalenie ucha środkowego u dzieci może przerodzić się w postać przewlekłą. Schorzenie to określa się jako zapalenie wysiękowe, które często nie wywołuje objawów, jednak bezwzględnie wymaga długotrwałego leczenia i stałej obserwacji. Innym z częstych powikłań ostrej postaci infekcji ucha środkowego jest także zapalenie wyrostka sutkowatego.

Objawy zapalenia ucha u dziecka

Starsze dzieci zwykle nieco łagodniej przechodzą zapalenie ucha. Natomiast u noworodków i niemowląt choroba może przyjmować ciężką postać. Zdarza się, że pierwszy objaw ostrego zapalenia ucha środkowego u noworodka i niemowlęcia to samoistny wyciek z ucha.

Ponadto zapalenie ucha środkowego u dziecka może wywoływać następujące objawy:

• ból ucha i/lub okolicy za uchem;
• bóle głowy, złe samopoczucie i ogólne osłabienie;
• podwyższona temperatura ciała;
• biegunki i wymioty;
• niedosłuch;
• przekrwienie błony bębenkowej;
• szumy uszne, dyskomfort, kłucie, pieczenie w uchu.

Wysiękowe zapalenie ucha u dzieci może natomiast przebiegać niezauważone, ponieważ zwykle nie występuje ból. Błona bębenkowa po perforacji (pęknięciu) daje ujście gromadzącej się wydzielinie, dlatego objawy mogą obejmować tylko szumy, uczucie wypełnienia czy swędzenie.

Natomiast zapalenie ucha zewnętrznego u dziecka zwykle daje objawy zbliżone do zapalenia ucha środkowego, czyli ból, świąd, uczucie pełności w uchu, tkliwość małżowiny usznej i okolicy ucha, a także upośledzenie słuchu.

Jak rozpoznać zapalenie ucha u niemowlaka – objawy sugerujące chorobę

Zapalenie ucha wywołuje stosunkowo specyficzne objawy, dlatego zwykle dziecko samodzielnie zgłasza dolegliwości. Jeśli jednak pojawia się zapalenie ucha u niemowlaka, jedynym sposobem na jego rozpoznanie jest wnikliwa obserwacja zachowania dziecka.

Zapalenie ucha u noworodka i niemowlęcia można podejrzewać na podstawie objawów sugerujących takich, jak:

• płaczliwość, niepokój;
• trudności w zaśnięciu i częste przebudzenia;
• próby pocierania główką o poduszkę, w przypadku niemowląt sięganie rączką w stronę ucha;
• niechęć do spania na boku, co może świadczyć o tkliwości ucha;
• płacz i rozdrażnienie podczas dotyku ucha;
• utrata apetytu, niechęć do ssania;
• brak reakcji na głos opiekuna;
• objawy ze strony przewodu pokarmowego – zapalenie ucha u dziecka często występuje jednocześnie z biegunkami, nudnościami i wymiotami;
• wydzielina w przewodzie słuchowym o różnym zabarwieniu;
• stan podgorączkowy lub wysoka gorączka;
• katar, kaszel i inne objawy przeziębienia;
• wcześniej przebyte przeziębienie.

Ile może trwać zapalenie ucha u dziecka?

To, ile może trwać zapalenie ucha u dziecka, zależy od rodzaju infekcji oraz zastosowanego leczenia. Zdarza się, że kataralne zapalenie ucha mija wraz z ustąpieniem objawów przeziębienia, zwykle po kilku dniach choroby.

Postać bakteryjna wymaga natomiast stosowania antybiotyków i trwa zazwyczaj od kilku do kilkudziesięciu dni. W niektórych przypadkach zaleca się leczenie operacyjne, które polega na drenażu uszu. Z kolei wysiękowe zapalenie ucha u dzieci może wymagać leczenia nawet przez kilka miesięcy. Co więcej, zdarza się, że nawraca ono kilkukrotnie w ciągu roku.

Leczenie zapalenia ucha u dziecka

W przypadku osób dorosłych leczenie w pierwszych dniach infekcji uszu zwykle ogranicza się do działań zachowawczych, czyli przyjmowania preparatów o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym. Natomiast zapalenie ucha u dziecka, zwłaszcza u noworodka i niemowlęcia, zawsze wymaga zgłoszenia się do lekarza, który oceni stan przewodu słuchowego.

Leczenie za pomocą antybiotykoterapii rekomendowane jest tylko w ciężkich przypadkach. Niemniej jednak wskazaniami do przyjmowania antybiotyków są również wiek pacjenta oraz występowanie określonych objawów. Lekarz zwykle zaleca doustne antybiotyki w przypadku, gdy:

• na zapalenie ucha cierpi niemowlę poniżej 6. miesiąca życia;
• infekcja występuje obustronnie u dziecka poniżej 2. roku życia;
• dziecko choruje na zespół Downa, schorzenia upośledzające układ immunologiczny lub ma wady anatomiczne twarzoczaszki;
• występują jednocześnie objawy takie jak wysoka gorączka, biegunki i wymioty;
• pojawił się wysięk z ucha.

Poza miejscowymi lub ogólnoustrojowymi lekami na zapalenie ucha u dzieci należy przede wszystkim stosować środki łagodzące dolegliwości bólowe. W przypadku perforacji błony bębenkowej nie zaleca się podawania preparatów dousznych. Pomocne są natomiast leki przeciwbólowe przyjmowane doustnie.

Jeśli natomiast zapalenie ucha zewnętrznego u dziecka przebiega bez pęknięcia błony, szybkie uśmierzenie bólu zapewniają krople douszne, np. wyrób medyczny LIX, które zawierają glicerol i chlorowodorek lidokainy. Glicerol działa osmotycznie, czyli wspomaga usuwanie nadmiernej wilgoci z przewodu słuchowego, zmniejszając tym samym obrzęk, co redukuje ból i przekrwienie. Lidokaina natomiast działa miejscowo znieczulająco niemal bezpośrednio po podaniu do ucha, hamując odczuwanie bólu³.

Sposób ochrony uszu przy stanie zapalnym

Niezależnie od rodzaju zapalenia uszu u dzieci należy pamiętać, że ustąpienie objawów nie jest równoznaczne z całkowitym wyleczeniem. Z tego powodu nigdy nie należy zaprzestawać przyjmowania zalecanych leków bez porozumienia z lekarzem. Ponadto w trakcie leczenia konieczna jest odpowiednia dbałość o uszy.

Leczenie może być długotrwałe, ale nie oznacza to, że należy w tym czasie nieustannie przebywać w domu. Jeśli dziecko choruje na zapalenie ucha, można śmiało wychodzić na spacery, o ile jego stan zdrowia jest ogólnie dobry, maluch nie gorączkuje i nie jest osłabiony. Co więcej, nie zaleca się nagminnego zasłaniania uszu. Podczas spacerów nie należy wkładać do przewodu słuchowego żadnych przedmiotów, wacików itp. Kanał słuchowy powinien mieć zapewnioną naturalną cyrkulację powietrza. Uszy należy chronić jedynie przed wilgocią, dlatego specjalne zatyczki można zastosować tylko podczas kąpieli.

Zapalenie ucha u dziecka – FAQ

Po czym poznać, że dziecko ma zapalenie ucha?

Dziecko z zapaleniem ucha może często dotykać lub pocierać uszy, płakać bardziej niż zwykle, mieć problemy ze snem oraz gorączkę. Mogą też wystąpić objawy takie jak utrata apetytu, wyciek płynu z ucha czy problemy ze słuchem. W przypadku podejrzeń, warto skonsultować się z lekarzem.

Co dać dziecku na zapalenie ucha?

W przypadku zapalenia ucha u dziecka lekarz może przepisać antybiotyk, jeśli infekcja jest bakteryjna. W celu łagodzenia bólu ucha można podawać dziecku środki przeciwbólowe o działaniu miejscowym, takie jak krople do uszu LIX. Dobrze jest również zapewnić dziecku komfort i dużo odpoczynku.

Jak długo trwa zapalenie ucha u dziecka?

Zapalenie ucha u dziecka zazwyczaj trwa od kilku dni do dwóch tygodni. Większość dzieci zaczyna odczuwać ulgę w ciągu 48-72 godzin po rozpoczęciu leczenia. Jeśli objawy utrzymują się dłużej, warto ponownie skontaktować się z lekarzem.

Źródła:

1. Hossmann-Poznańska E., Dzierżanowska D., Ostre rozlane zapalenie ucha zewnętrznego: http://www.otolaryngologia.org.pl/orl2/pdf/zalecenia/zalecenia_zapalenie_ucha_zewnetrznego_tekst.pdf (dostęp: 07.06.2024).
2. Hossmann-Poznańska E., Ostre zapalenie ucha środkowego u dziecka: https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/choroby/laryngologia/74798,ostre-zapalenie-ucha-srodkowego (dostęp: 07.06.2024).
3. Jurkiewicz D., Zielnik-Jurkiewicz B., Lidokaina w zapaleniach uszu – działanie, bezpieczeństwo, zastosowanie. Terapia, nr specjalny, sierpień 2019.
4. Wysocki J., Nitka A., Przypadek przewlekłego zapalenia ucha środkowego u noworodka. Audiofonologia, Tom XI, 1997.
5. Zalecenia diagnostyczno-terapeutyczne dla wybranych jednostek chorobowych w otorynolaryngologii dziecięcej. Postępy w chirurgii głowy i szyi – suplement 1/2006. http://www.otolaryngologia.org.pl/orl2/zarzad_glowny/teksty.php?plik=zalecenia.php (dostęp: 07.06.2024).

09.06.2024

Strona główna » Archives for admin » Strona 6

Piszczenie w uszach to często spotykany problem laryngologiczny. Dolegliwości mogą mieć różne natężenie i pojawiać się z różną częstotliwością. Jeśli są długotrwałe, niekorzystnie wpływają na codzienne funkcjonowanie. Jakie są przyczyny i skutki szumów usznych? Jak pozbyć się tego problemu? Aby się tego dowiedzieć, przeczytaj poniższy artykuł.

1. Co oznacza piszczenie w uszach?
2. Pisk w uszach – jakie są przyczyny?
3. Szum w uszach – rodzaje
4. Diagnostyka szumów usznych – typowe objawy
5. Leczenie szumów usznych
6. Piszczenie w uszach – FAQ

Co oznacza piszczenie w uszach?

Piszczenie w uszach to subiektywne odczucie będące dokuczliwym objawem dla osoby, która go doświadcza. Jeśli utrzymuje się przez dłuższy czas, może być szczególnie nieprzyjemne, a także być potencjalnym objawem chorób laryngologicznych, neurologicznych czy innych schorzeń ogólnoustrojowych. Do nieprzyjemnych i długotrwałych doznań dźwiękowych, które występują dość powszechnie, należą szumy uszne. O tego rodzaju dolegliwościach przeczytasz w dalszej części artykułu.

Pisk w uszach – jakie są przyczyny?

Piszczenie w uszach może mieć różne podłoże. Bezpośrednią przyczyną tego problemu jest zazwyczaj nadmierne napięcie błony bębenkowej. Przyczyny pośrednie mogą natomiast mieć charakter wewnętrzny (fizyczny) lub zewnętrzny (środowiskowy):

• ciało obce w uchu,
• nadmiar woskowiny usznej,
• ekspozycja na hałas (w tym uraz akustyczny),
• alergie przyczyniające się do obrzęku struktur usznych,
• choroby laryngologiczne, takie jak zapalenie ucha, otoskleroza,
• inne choroby ogólnoustrojowe.

Poniżej krótko opisujemy najczęściej występujące przyczyny piszczenia w uszach.

Częstą przyczyną piszczenia w uszach jest obecność ciała obcego w przewodzie słuchowym. Może mieć ono formę stałą lub ciekłą. Ciało stałe może utknąć wewnątrz kanału słuchowego, a w skrajnych przypadkach doprowadzić do urazu nerwu słuchowego, co prowadzi do utraty zdolności słyszenia. W przypadku cieczy efekt akustyczny pojawia się zwykle po wynurzeniu z wody (np. na basenie) i znika samoistnie po wysuszeniu uszu.

Inną częstą przyczyną szumienia i trzaskania jest nadmiar woskowiny w uchu. Organizm produkuje woskowinę w sposób naturalny, u niektórych osób występuje jednak nadprodukcja tej wydzieliny. Często też zdarza się, że bezpośrednim powodem problemu jest zaczopowanie kanału słuchowego powstałe na drodze niewłaściwego dbania o higienę. Czyszczenie narządu słuchu patyczkami kosmetycznymi sprawia, że wosk jest wpychany do środka ucha, gdzie zaczyna zalegać. Znacznie bezpieczniejszym sposobem pozbywania się nadmiaru tej wydzieliny jest świecowanie bądź płukanie uszu specjalnymi specyfikami.

Za występowanie pisku w uszach może być również odpowiedzialny hałas. Na przykład uczestniczenie w głośnym koncercie sprawia, że bezpośrednio przed snem pacjenci słyszą piszczenie czy trzaskanie. Jeżeli ekspozycja na silne bodźce dźwiękowe jest częsta lub długotrwała, problem może się nasilać. W skrajnych przypadkach skutkuje to uszkodzeniem nerwów słuchowych, a nawet niedosłuchem. Aby zapobiegać tego typu problemom zdrowotnym, należy unikać przebywania w hałasie. Warto także dbać o odpowiednią głośność odsłuchiwanych nagrań, zwłaszcza przy używaniu słuchawek.

Ekspozycja na zbyt głośne dźwięki, a także inne zdarzenia oraz sytuacje życiowe mogą powodować stres. Osoby długotrwale narażone na bodźce tego typu z czasem zaczynają odczuwać dolegliwości obniżające ich jakość życia. Oprócz pisku w uszach mogą to być np. pulsujące bóle głowy lub trudności z zasypianiem.

Dzwonienie i piszczenie w uszach bywa objawem alergii. Często występującą reakcją na czynnik uczulający jest opuchlizna, która obejmuje tkanki miękkie i dociera aż do ucha wewnętrznego. Wywołana w ten sposób niedrożność trąbki słuchowej zaburza regulację ciśnienia w narządach. Skutkiem tego procesu są przejściowo występujące nieprzyjemne efekty akustyczne.

Przyczyną powstawania szumów usznych mogą być również infekcje uszu, a także gardła. Ponieważ uszy i gardło są ze sobą połączone anatomicznie, mogą wzajemnie oddziaływać na swój stan. Rozwój drobnoustrojów w obrębie ucha i pojawienie się w następstwie stanu zapalnego prowadzi do obrzęku, który z kolei może przyczynić się do pojawienia nieprzyjemnych doznań dźwiękowych. Na piski i trzeszczenie w uchu szczególnie narażone są osoby cierpiące na przewlekłe zapalenie ucha środkowego.

Inne możliwe przyczyny występowania omawianego problemu laryngologicznego to: stany zapalne stawów skroniowo-żuchwowych, nowotwory, nadczynność tarczycy, niedociśnienie lub nadciśnienie tętnicze oraz miażdżyca. Również niektóre leki (np. antybiotyki, leki przeciwzapalne czy antydepresanty) mogą wywoływać efekt uboczny w postaci dzwonienia w uszach.

Szumy w uszach są również częstą przypadłością osób w podeszłym wieku. W takich przypadkach mówimy o występowaniu tzw. głuchoty starczej.

Szum w uszach – rodzaje

Szumy uszne (łac. tinnitus) to dolegliwość polegająca na uporczywym słyszeniu mniej lub bardziej nieprzyjemnych dźwięków. To zwykle piszczenie lub dzwonienie, nierzadko występuje także trzaskanie bądź pukanie. Charakterystyczną cechą tego schorzenia jest to, że wrażenie dźwięczenia w uszach pojawia się w sytuacjach, w których do chorego nie docierają żadne realne bodźce słuchowe. Pacjenci często skarżą się m.in. na trzaskanie w uszach bezpośrednio przed snem.

Szumy uszne mogą występować z przerwami lub stale. Podstawowy podział obejmuje szumy ostre, podostre i przewlekłe. Te pierwsze diagnozuje się, gdy problem występuje przez okres do 3 miesięcy. Szumy podostre trwają od 4 do 12 miesięcy, natomiast przewlekłe – dłużej niż 12 miesięcy.

Inna klasyfikacja zakłada podział szumów usznych na subiektywne i obiektywne. Subiektywne szumy uszne są nazywane podmiotowymi, prawdziwymi. Są słyszane tylko przez osobę chorą, a ich przyczyny mogą być różne. Do najczęstszych należą zaburzenia pracy ośrodkowego układu nerwowego oraz uszkodzenie nerwu słuchowego lub ucha wewnętrznego. Szumy subiektywne są diagnozowane częściej niż obiektywne. Te ostatnie (nazywane również przedmiotowymi lub rzekomymi) charakteryzują się tym, że powstają wewnątrz organizmu pacjenta. Dzięki temu są słyszalne nie tylko przez niego, lecz także lekarza wykonującego badanie.

Diagnostyka szumów usznych – typowe objawy

Piszczenie czy pukanie w uszach jest nie tylko nieprzyjemnym efektem akustycznym. Oprócz słyszenia charakterystycznych dźwięków chory może doświadczać również innych objawów będących następstwem tej przypadłości. Do najczęściej występujących z nich należą:

• spadek samopoczucia psychicznego,
• obniżenie zdolności koncentracji,
• pogorszenie rozumienia mowy,
• bezsenność,
• zmęczenie,
• rozdrażnienie.

Nieustający pisk w uszach znacząco utrudnia codzienne funkcjonowanie i niekorzystnie wpływa na relacje chorego z otoczeniem. W przypadku pojawienia się takiego efektu akustycznego należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza, który zaleci odpowiednie badania w celu ustalenia przyczyn problemu i ułożenia planu leczenia.

Leczenie szumów usznych

Diagnostyka szumów usznych jest przeprowadzana w gabinecie laryngologa, otolaryngologa lub protetyka. Najczęściej obejmuje dokładny wywiad z pacjentem, badanie fizykalne (otoskopię) oraz badanie audiologiczne. Plan leczenia ustalany jest przez specjalistę po zdiagnozowaniu przyczyny problemu.

Uraz mechaniczny ucha lub utknięcie w nim ciała obcego zwykle wymaga interwencji lekarskiej. Specjalista nie tylko pomaga doraźnie usunąć problem, lecz także dokonuje oględzin narządu. Celem jest ustalenie, czy doszło do naruszenia tkanek w obrębie ucha środkowego, i ewentualne wdrożenie leczenia. Wizyta u laryngologa jest zalecana również w sytuacji, gdy szumom usznym towarzyszą inne objawy, takie jak ból w odcinku szyjnym czy zawroty głowy. W takim przypadku specjalista powinien zbadać stan ośrodkowego układu nerwowego.

Nadmiar woskowiny można łatwo usunąć za pomocą preparatów przeznaczonych specjalnie do tego celu. Są one dostępne bez recepty i mogą być stosowane samodzielnie lub w asyście drugiej osoby (np. kogoś z rodziny). Warto używać kropli do uszu na bazie naturalnych składników. Sprawiają one, że materiał zatykający ucho ulega zmiękczeniu i staje się łatwiejszy do usunięcia.

Jeżeli trzaskanie lub pukanie w uszach jest spowodowane innym problemem medycznym, należy odnaleźć i usunąć jego przyczynę. Często wymaga to konsultacji z lekarzem innej specjalizacji niż laryngolog czy otolaryngolog. Przykładowo problemy ze stawami skroniowo-żuchwowymi najczęściej są diagnozowane i leczone przez stomatologów. Z kolei reakcje alergiczne, których wynikiem są problemy ze słuchem, podlegają leczeniu u alergologa. W przypadku podejrzenia choroby ogólnoustrojowej (np. miażdżycy, nowotworu) należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem rodzinnym lub lekarzem danej specjalności. Wczesna diagnostyka zwykle znacząco zwiększa szanse na skuteczną terapię.

Osoby starsze lub z innych przyczyn dotknięte ubytkiem słuchu najczęściej pozbywają się szumów usznych po założeniu odpowiednio dobranego aparatu słuchowego.

Piszczenie w uszach – FAQ

Czy przy nerwicy piszczy w uszach?

Nieprzyjemne doznania dźwiękowe w postaci pisków czy dzwonienia w uszach mogą towarzyszyć zaburzeniom o charakterze nerwowym. Przy ataku nerwicy pacjenci często uskarżają się na szumy uszne.

Ile trwa piszczenie w uchu?

W zależności od przyczyny pisku w uszach może ono trwać krótką chwilę lub nawet przez cały czas. Piszczenie będące skutkiem zapalenia ucha ustaje w miarę ustawania infekcji. Natomiast szumów usznych wynikających z rozwoju otosklerozy niestety nie można wyleczyć, istnieją jednak sposoby na ich łagodzenie.

Źródła:

Zagor Mariola, Szumy uszne: przyczyny, objawy i leczenie. Jak pozbyć się szumu w uszach? https://www.mp.pl/pacjent/objawy/105636,szumy-uszne

Raj-Koziak Danuta. „Występowanie szumów usznych u dorosłych–przegląd piśmiennictwa.” Nowa Audiofonologia 5.2 (2020): 24-29.

13.12.2023

Strona główna » Archives for admin » Strona 6

Zabieg świecowania uszu zalicza się do metod medycyny naturalnej. Zdaniem jego zwolenników ma oczyszczać ucho z zalegającej woskowiny i zanieczyszczeń, a także wspomagać leczenie dolegliwości takich, jak: migrena, szumy uszne, przeziębienie czy złe samopoczucie. Z medycznego punktu widzenia działanie tej metody nie jest potwierdzone. Co więcej, świece do uszu niosą ze sobą wiele zagrożeń. Zabieg, choć jest bardzo popularny wśród miłośników medycyny alternatywnej, może okazać się też niezwykle niebezpieczny. Przedstawiamy szczegóły dotyczące tej procedury.

Na czym polega świecowanie uszu?

Świecowanie, inaczej konchowanie, uszu polega na włożeniu do przewodu słuchowego specjalnej świecy z otworem w środku. Podczas spalania świecy ma dochodzić do rozgrzania ucha i wytworzenia podciśnienia. Zdaniem zwolenników tej metody ciepło ma upłynniać nadmiar woskowiny, która jest zasysana wraz z zanieczyszczeniami pod wpływem wytworzonego ciśnienia.

Ta metoda była stosowana od wieków w Ameryce, Grecji, Egipcie i Chinach. Czyszczenie uszu świecami praktykowali m.in. Indianie Hopi zamieszkujący Amerykę, a także Aztekowie i Majowie. Obecnie to stosunkowo popularny zabieg medycyny alternatywnej, stosowany w przypadku wielu dolegliwości. Jednak z naukowego punktu widzenia nie jest to metoda lecznicza i zdecydowanie odradza się jej praktykowanie. Ponadto lekarze laryngolodzy ostrzegają, że przy zastosowaniu świecowania uszu może dojść do wielu skutków ubocznych, w tym poparzenia małżowiny usznej, kanału słuchowego, a nawet ucha środkowego.

Potencjalne efekty świecowania uszu według jego zwolenników

Zdaniem zwolenników tej metody oczyszczanie uszu świecami pozwala na usunięcie woskowiny, bakterii i innych zanieczyszczeń. Według wierzeń ludowych wszystkie elementy głowy są ze sobą połączone energetyzującymi kanałami. Z tego powodu konchowanie ma przynosić szereg korzyści nie tylko przy schorzeniach uszu, lecz także w przypadku wielu innych dolegliwości, które nie dotyczą narządu słuchu. Zdaniem niektórych osób świecowanie uszu głęboko wycisza i przyjemnie odpręża całe ciało. Zabieg rzekomo ma leczyć lub łagodzić dolegliwości takie jak:

• szumy uszne,
• zapalenie uszu,
• ból i zapalenie zatok,
• katar,
• przeziębienie,
• migrena,
• zawroty głowy,
• ból gardła,
• ból szczęki,
• chroniczny stres,
• napięcie,
• złe samopoczucie,
• przewlekłe zmęczenie,
• zaburzenia błędnika.

Konchowanie uszu z medycznego punktu widzenia – niebezpieczna praktyka

Zgodnie z przekonaniem osób praktykujących świecowanie po zabiegu w wydrążonej części świecy gromadzi się ciemna wydzielina, która ma stanowić mieszaninę wosku usznego i zanieczyszczeń. Najprawdopodobniej jednak są to jedynie fragmenty stopionego wosku i substancji dodatkowych, którymi nasączone są świece. Nie potwierdzono, że ten zabieg w jakikolwiek sposób przyczynia się do oczyszczenia uszu. Wosk zwykle jest lepki, a podciśnienie wytwarzane przez płomień świecy niewystarczające, aby go wciągnąć. Usunięcie zanieczyszczeń z ucha tą metodą jest praktycznie niemożliwe.

Konchowanie rzekomo ma leczyć także zapalenie ucha środkowego. Jednak elementy tej części narządu są oddzielone błoną bębenkową, dlatego nie ma możliwości, aby ta procedura na nie oddziaływała. Co więcej, wkładanie jakichkolwiek przedmiotów do przewodu słuchowego, w tym świec, może przesunąć woskowinę głębiej, przyczyniając się do wytworzenia czopu woskowinowego. Z naukowego punktu widzenia ewentualne odczuwane korzyści po takim zabiegu są jedynie efektem perswazji osoby przeprowadzającej procedurę. Rezultaty porównuje się do placebo.

Ponadto Amerykański Urząd ds. Żywności i Leków od wielu lat opowiada się przeciwko świecowaniu uszu, jednocześnie przed nim przestrzegając. To archaiczna i niebezpieczna praktyka, która nawet wykonywana prawidłowo przez doświadczoną osobę może wyrządzić pacjentowi krzywdę.

W przypadku występowania jakichkolwiek dolegliwości najbezpieczniej jest zasięgnąć opinii lekarza, który postawi diagnozę i na jej podstawie dobierze skuteczne metody leczenia. Zwlekanie z wizytą u lekarza medycyny na rzecz naturalnych metod może opóźnić rozpoznanie przyczyny objawów i przyczynić się do zbyt późnego rozpoczęcia leczenia, a tym samym zwiększyć ryzyko ewentualnych powikłań. W wielu krajach sprzedawanie świec i konch zostało zdelegalizowane.

Zagrożenia związane z zabiegiem konchowania

Nie istnieją naukowe dowody, które przemawiałyby za skutecznością świecowania uszu. Ponadto ta metoda stanowi zagrożenie dla zdrowia:

• płomień i gorący wosk mogą doprowadzić do oparzeń małżowiny, kanału słuchowego, skóry twarzy i szyi, spalenia włosów, brwi czy rzęs, a w skrajnych przypadkach przy braku ostrożności nawet do pożaru;
• kapiący wosk może zalegać w kanale słuchowym, prowadząc do groźnej niedrożności;
• gorąca substancja może wywołać krwawienie i uszkodzenie ucha;
• zbyt głęboko włożona koncha może doprowadzić do perforacji błony bębenkowej;
• uszkodzenie elementów ucha może wywołać zaburzenia słuchu, a nawet jego trwały ubytek;
• koncha może wywołać podrażnienia tkanek, przyczyniając się do rozwoju zapalenia ucha zewnętrznego.

Jakie są przeciwwskazania do świecowania uszu?

Ryzyko związane z tego typu postępowaniem powinno skłonić do refleksji i rezygnacji ze świecowania uszu. Dla własnego bezpieczeństwa warto sceptycznie podchodzić do metod o niepotwierdzonej skuteczności. Bezwzględnie natomiast odradza się świecowania uszu u małych dzieci, osób przewlekle chorych, kobiet w ciąży, osób korzystających z aparatów słuchowych. Ponadto zabieg ten nie jest wykonywany u osób, u których stwierdzono:

• infekcję ucha,
• perforację błony bębenkowej,
• uczulenie na substancje, z których wykonano świece.

Kto wykonuje zabieg świecowania uszu?

Świecowanie uszu można wykonać samodzielnie, ale zdecydowanie odradza się takie postępowanie. Zwykle zabieg przeprowadza się w gabinetach medycyny naturalnej. Pamiętaj jednak, że jego efekty nie są potwierdzone, a świecowanie niesie ze sobą duże ryzyko, nawet jeśli wykonuje je specjalista. Decyzję o poddaniu się takiej procedurze podejmujesz na własną odpowiedzialność.

Jak wygląda świeca do uszu?

Świece do świecowania uszu są wydrążone w środku. Zwykle mają długość 25-30 cm. Dolna część świecy często jest zwężona. Stosuje się też puste stożki wykonane z tkaniny (np. włókna lnianego), określane jako konchy. Nasącza się je parafiną lub woskiem pszczelim. Niekiedy preparaty te zawierają dodatki, głównie olejki eteryczne lub ekstrakty ziołowe, które mają wspomagać działanie zabiegu.

Jak przebiega procedura świecowania uszu?

W trakcie zabiegu pacjent kładzie się i przechyla głowę na bok. Twarz i włosy powinny być zabezpieczone papierowym pokrowcem lub ręcznikiem z wyciętym otworem na ucho. W pierwszej kolejności zwykle stosuje się olejek do masażu, który wciera się w małżowinę uszną. Masowanie ucha podczas zabiegu ma pobudzić krążenie i ułatwić wykonanie procedury.

Następnie do ucha na głębokość ok. 1 cm wkłada się świecę lub konchę. Kapiący wosk zatrzymuje się na osłonie wykonanej z papieru, aluminium lub plastiku. Następnie zapala się świecę, cały czas kontrolując jej spalanie. W trakcie zabiegu świeca może być kilka razy przycinana. Gdy płomień zbliży się na kilka centymetrów od twarzy, zabieg dobiega końca. Świecę lub konchę należy zgasić, obejrzeć jej wnętrze i dla bezpieczeństwa umieścić w naczyniu z wodą. Po wyjęciu świecy zaleca się pozostanie w pozycji leżącej przez kolejne kilka minut, po czym zwykle powtarza się schemat w drugim uchu.

Bezpieczne metody oczyszczania kanału słuchowego

Woskowina uszna pełni w uchu ważne funkcje: odpowiada za nawilżenie kanału słuchowego i wychwytuje zanieczyszczenia, chroniąc przed ich wnikaniem do tkanek. Prawidłowo ucho jest oczyszczane samoistnie, na drodze fizjologicznej migracji komórek. Z tego powodu, przy odpowiedniej higienie narządu słuchu, nie ma potrzeby jakiejkolwiek ingerencji.

Jeśli jednak z różnych przyczyn dojdzie do zgromadzenia nadmiaru wosku usznego, zaleca się jego usuwanie za pomocą kropli i sprayów przeznaczonych specjalnie do tego celu. Jeśli okażą się nieskuteczne, a wytworzony czop woskowinowy będzie zalegał w przewodzie słuchowym, należy udać się do laryngologa. Lekarz może wykonać płukanie uszu lub mechanicznie oczyścić kanał słuchowy. To metody sprawdzone, wykonywane przy użyciu profesjonalnych sprzętów, pod stałą kontrolą wykwalifikowanego lekarza.

Źródła:

1. Bartoszewicz R. i in., Urazy ucha środkowego, Polski Przegląd Otorynolaryngologiczny 2012, nr 1.4, s. 303-308.
2. Hassmann-Poznańska E., Oczyszczanie przewodu słuchowego zewnętrznego, https://www.mp.pl/pediatria/praktyka-kliniczna/procedury/145577,oczyszczanie-przewodu-sluchowego-zewnetrznego (data dostępu: 13.12.2023).
3. Witanowska J. i in., Stosowanie niefarmakologicznych metod leczenia w najczęstszych problemach zdrowotnych u dzieci, Pielęgniarstwo Polskie 2021, nr 4, s.153-157.

30.11.2023

Strona główna » Archives for admin » Strona 6

Ból ucha od zęba jest rodzajem tak zwanego bólu wtórnego. Niekiedy jest niezwykle silny, a w dodatku rozległy – czasem na tyle, że początkowo trudno jednoznacznie wskazać jego źródło. To jednak niezbędne dla dalszego leczenia, dlatego należy jak najszybciej udać się do odpowiedniego lekarza. Dowiedz się, co może odpowiadać za takie dolegliwości i jak postępować!

Ciągły ból ucha od zęba – dlaczego się pojawia?

Obszar głowy, a w szczególności okolic twarzy, jest miejscem wyjątkowo silnie unerwionym. Dlatego właśnie ból jednej z jego części bardzo często promieniuje również na pozostałe. Przykładowo, ból zęba w górnej szczęce bardzo często prowadzi do bólów w okolicach oka i zatok, natomiast ból zęba trzonowego w szczęce dolnej nierzadko wywołuje również nieprzyjemne odczucia w okolicach ucha.

Bóle zębów mogą mieć różne źródła. Aby je zdiagnozować, konieczna będzie wizyta u specjalisty. Niekiedy przyczyna nie jest trudna do odkrycia, czasem jednak potrzebne są dodatkowe badania, takie jak zdjęcie rentgenowskie czy nawet rezonans magnetyczny. Niekiedy dopiero dzięki nim można stwierdzić, czy problemem jest ból ucha od zepsutego zęba czy na przykład problemy ze stawem żuchwy.

Ból ucha od zęba – co robić? Kiedy odwiedzić stomatologa?

Zdarza się, że ból pochodzący od układu zębowego niekiedy bywa na tyle niespecyficzny, że można pomylić go z zapaleniem ucha zewnętrznego, środkowego lub znacznie rzadziej wewnętrznego. W przypadku dolegliwości bólowych nieznanego pochodzenia zawsze warto skonsultować się z lekarzem – internistą lub laryngologiem. Jeśli podejrzewamy, że przyczyną może być chory ząb, należy niezwłocznie odwiedzić gabinet stomatologiczny. Objawami, jakie mogą wskazywać na zaburzenia w obrębie jamy ustnej, są m.in.:

• widoczny ubytek;
• zaczerwienienie i tkliwość dziąsła;
• opuchlizna, np. policzka po stronie chorego zęba;
• obrzęk ropny;
• nieprzyjemny zapach z ust;
• nasilenie bólu podczas jedzenia.

Najczęstsze przyczyny bólu ucha pochodzenia zębowego

Główną przyczyną bólu zębów jest próchnica, czyli uszkodzenie płytki w wyniku działania bakterii. Taki stan rzadko jednak wywołuje bolesność na tyle silną, aby promieniowała aż do ucha (wyjątkiem może tu być na przykład zaniechanie leczenia ubytku). Natomiast za promieniujący ból częściej odpowiadają zaburzenia takie jak:

• wyrzynanie się ósemek (jeśli problemem jest ból ucha od zęba u dziecka, przyczyną mogą być też powikłania przy ząbkowaniu);
• zespół Costena (zespół bolesnego stawu skroniowo-żuchwowego);
• TMD (zaburzenia czynności stawu skroniowo-żuchwowego);
• zapalenie okostnej zęba.

Ból zęba promieniujący do ucha przy wyrzynaniu ósemek

Bóle zębów wywołane wyrzynaniem się tak zwanych zębów mądrości, czyli właśnie ósemek, zwykle wynikają z braku miejsca w łuku dziąsłowym, co wywołuje silny napór na struktury anatomiczne. Na jego skutek dochodzi też do tłoczenia się zębów. Ponieważ zęby mądrości wyrzynają się stopniowo, charakterystyczne jest, że ból może pojawiać się i znikać cyklicznie.

Pamiętaj też, że ból może zacząć promieniować aż do skroni, jeśli zaniedbasz higienę jamy ustnej. Niekiedy skutkiem takich zaniedbań może być nawet szczękościsk. Ból towarzyszący pojawianiu się zębów mądrości zazwyczaj jest całkowicie normalny, warto jednak skonsultować się ze swoim dentystą. Może on zalecić pantomogram, który pozwoli określić, czy zęby prawidłowo się wyrzynają i czy konieczne będzie ich usuwanie. Aby złagodzić nieprzyjemne doznania, możesz również stosować domowe metody, jak nacieranie dziąseł dostępnym w aptece żelem przeciwbólowym (zwykle z benzokainą), stosowanie NLPZ, a także płukanie ust wodą z solą czy stosowanie okładów.

Ból promieniujący do ucha i skroni a zespół Costena

Zespół Costena, czyli zespół bolesnego stawu skroniowo-żuchwowego, niestety nie jest łatwy w diagnostyce. Zarówno jego stwierdzenie, jak i leczenie zwykle wymagają pracy kilku specjalistów, w tym stomatologa, otolaryngologa, ortopedy, a czasem również neurologa. Początkowym symptomem jest silny ból w okolicy stawu, zębów, ucha i skroni. Z czasem mogą dołączyć również trudności w posługiwaniu się żuchwą. Niekiedy objawem są też nieprzyjemne dźwięki, jak szumy czy trzaski po szerokim rozwarciu ust.

Do rozwoju choroby może przyczynić się bruksizm, nadmierne żucie gumy, ogólnoustrojowe schorzenia reumatyczne, a nawet obgryzanie paznokci czy nieprawidłowa pozycja, na przykład częste podpieranie brody na ręce czy przytrzymywanie telefonu między brodą a ramieniem. Leczenie polega na stosowaniu leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych oraz specjalistycznych masaży. W rzadkich przypadkach konieczna jest korekta chirurgiczna.

Ból ucha od zęba a TMD

TMD, czyli zaburzenie czynności stawu skroniowo-żuchwowego, jest wywoływane przez cały wachlarz przyczyn – na jego pojawienie składają się choroby ogólnoustrojowe, czynniki genetyczne i osobowościowe, wiek, przewlekły stres czy hipermobilność stawu żuchwowego. Dlatego też diagnostyka TMD nie należy do łatwych. Jest jednak niezwykle istotna, ponieważ jedynie dzięki prawidłowemu określeniu źródła problemu możliwe jest wdrożenie odpowiedniego leczenia. Ważne jest też nastawienie pacjenta – pesymistyczne podejście może znacznie utrudniać proces zdrowienia.

Dolegliwości spowodowane przez ostre zapalenie miazgi zęba i okostnej

Zapalenie okostnej może rozwijać się w wyniku przemieszczania się stanu zapalnego miazgi (potocznie nerwu) w kierunku kości wyrostka zębodołowego. Zazwyczaj obejmuje obszar nazywany ozębną, czyli tkankę między zębem a kością szczęki. Do jej przyczyn należy między innymi nieleczona próchnica, a także powikłania towarzyszące wyrzynaniu się ósemek, stany zapalne tkanek okołowierzchołkowych zęba, zaawansowane zapalenie przyzębia, niewłaściwie wykonane leczenie kanałowe, nieleczona zgorzel, zaawansowane zapalenie zęba czy pozostawienie części korzenia po ekstrakcji zęba.

Charakterystyczny jest tu utrudniający codzienne funkcjonowanie ból, a także silne zaczerwienienie miejsca wystąpienia problemu oraz większa ruchomość zajętego zęba. Niekiedy możliwe jest też wystąpienie symptomów ogólnego stanu zapalnego. Kuracja może polegać na leczeniu kanałowym, a jeśli zapalenie jest zbyt zaawansowane, również na ekstrakcji zęba. Niekiedy specjalista może też zalecić antybiotykoterapię.

Źródła:

1. http://kwartalnik.psps.pl/wp-content/uploads/2022/03/protetyka_sluchu_nr9_2022_wiskirska-1.pdf (data dostępu: 30.11.2023).
2. https://www.mp.pl/otolaryngologia/artykuly/ucho/137889,rozpoznanie-bol-ucha (data dostępu: 30.11.2023).
3. https://publicum.umed.lodz.pl/info.seam?ps=20&id=AML6a11736c64e94110a7cbd6d4ed8c1053&lang=en&pn=1&cid=228543 (data dostępu: 30.11.2023).

30.11.2023

Strona główna » Archives for admin » Strona 6

Podobnie jak w innych przypadkach, również w czasie oczekiwania na dziecko dolegliwości ze strony narządu słuchu zwykle mają związek z przeziębieniem lub grypą, jednak mogą wskazywać też na uraz albo zatkanie przewodu słuchowego. Ze względu na mnogość przyczyn ból ucha w ciąży zawsze jest wskazaniem do wizyty u lekarza. Sprawdź, jak może wyglądać diagnostyka i leczenie bolącego ucha!

Możliwe przyczyny bólu – zapalenie ucha w ciąży, uraz akustyczny

Ból ucha w ciąży zawsze powinien skłaniać do wizyty u lekarza – zwłaszcza jeśli istnieje podejrzenie urazu akustycznego, do którego dochodzi przy zwiększonym ciśnieniu w uchu. Wówczas należy jak najszybciej zgłosić się do przychodni lub na szpitalny oddział ratunkowy. W innych, zwykle mniej groźnych przypadkach, gdy na przykład ból ma związek z przebytą infekcją, wskazana jest konsultacja u internisty.

Dolegliwości ze strony uszu mogą wynikać z obrzęku błony śluzowej gardła, nosa i zatok. Często objawy ustępują wraz z wyleczeniem choroby. W innych przypadkach może dojść do przedostania się drobnoustrojów przez trąbkę Eustachiusza, która łączy ucho środkowe z gardłem. Wśród innych możliwych przyczyn wymienia się zapalenie ucha zewnętrznego i znacznie rzadziej diagnozowaną infekcję ucha wewnętrznego. Lekarz rodzinny wykona badanie otoskopowe, oceni ogólny stan zdrowia i na tej podstawie zleci odpowiednie leczenie albo skieruje pacjentkę do otolaryngologa bądź innego specjalisty.

Co zrobić przy bólu ucha od zęba i jak łagodzić objawy towarzyszące?

Warto zauważyć, że ból ucha w ciąży może być bólem promieniującym i stanowić objaw chorego zęba. Gdy tak się dzieje, wizyta w gabinecie stomatologicznym jest obowiązkowa. Nieleczona próchnica w ciąży szkodzi zarówno matce, jak i dziecku, dlatego trzeba jak najszybciej ją wyleczyć.

Jeśli ból zęba jest bardzo uciążliwy, a do terminu wizyty u lekarza jeszcze wiele godzin, można sięgnąć doraźnie po paracetamol. To lek przeciwbólowy kategorii B (według klasyfikacji FDA – Amerykańskiej Agencji do spraw Żywności i Leków), uznawany za bezpieczny dla ciężarnych. Trzeba przy tym pamiętać, że w okresie ciąży nie powinno się stosować żadnego leczenia na własną rękę.

W jaki sposób lekarz diagnozuje przyczyny i objawy zapalenia ucha?

Pierwszym ważnym punktem diagnostyki jest wywiad, który ułatwia znalezienie przyczyny bólu. W tym celu warto postarać się jak najdokładniej odpowiedzieć na pytania dotyczące:

• lokalizacji bólu (małżowina uszna, otwór i kanał słuchowy zewnętrzny lub głębsze struktury);
• nasilenia i charakteru bólu (silny, nagły, nasilający, przerywany, tępy o mniejszym nasileniu, kłujący itp.);
• czasu pojawienia się dolegliwości (nagły ból czy stopniowy);
• czasu trwania bólu (czy to ból ostry, trwający od kilku dni, czy też przewlekły, utrzymujący się od tygodni);
• zmiany nasilenia odczuć podczas określonych czynności i pozycji (ból ucha przy jedzeniu, w pozycji leżącej, w trakcie dotyku małżowiny usznej itp.);
• innych symptomów, w tym obecności i wyglądu wydzieliny z ucha.

Badanie fizykalne ucha przeprowadza się z użyciem otoskopu – to narzędzie laryngologiczne służące do wziernikowania przewodu słuchowego. Otoskopia jest prostym, bezbolesnym i bezpiecznym badaniem fizykalnym, dlatego nie należy się jej obawiać. Podczas wizyty lekarz, oprócz kanału słuchowego, ocenia również ogólny stan zdrowia pacjentki.

Co stosować na ból ucha i jak leczyć infekcje?

Leczenie bólu ucha w ciąży zależy od przyczyny dolegliwości. Najczęściej to powikłanie po infekcjach wirusowych lub bakteryjnych – przeziębieniach, zapaleniach gardła, zatok czy płuc. Zakażenie górnej części układu oddechowego sprzyja inwazji chorobotwórczych drobnoustrojów w kierunku narządu słuchu. Gdy tak się dzieje, łatwo dochodzi do ostrego zapalenia ucha, objawiającego się bólem, upośledzeniem słuchu, występowaniem szumów usznych i wrażeniem zatkania ucha. Dodatkowo mogą pojawić się także inne objawy, takie jak podniesiona temperatura ciała, bóle głowy, nieżyt nosa, kaszel, osłabienie.

Ostre zapalenie ucha środkowego może mieć podłoże wirusowe lub bakteryjne. W pierwszym przypadku stosuje się wyłącznie leki objawowe, w tym środki przeciwgorączkowe i krople do uszu o właściwościach przeciwbólowych i przeciwzapalnych.

Jeżeli ból wynika z urazu mechanicznego albo przytkania ucha przez ciało obce, może okazać się konieczne leczenie antybiotykami i wykonanie zabiegu laryngologicznego (na przykład paracentezy).

Czy domowe sposoby na ból ucha w ciąży to dobry pomysł?

Chociaż istnieje wiele domowych sposobów na ból ucha, w ciąży lepiej z nich nie korzystać. Samo zapalenie ucha nie stanowi zagrożenia dla ciąży, ale jego poważne powikłania mogą okazać się niebezpieczne. Zamiast próbować złagodzić uciążliwe dolegliwości na własną rękę, bezpieczniej udać się do lekarza i postępować zgodnie z zaleceniami.

Powody bólu ucha są bardzo różne, a przez niewłaściwe postępowanie łatwo nasilić problem. Dla przykładu, często polecane na bolące ucho olejki eteryczne mogą uszkodzić słuch, jeśli doszło do perforacji błony bębenkowej. Zatkanie ucha watą sprzyja rozwojowi bakterii i grozi zaostrzeniem stanu zapalnego. Ciepły okład może chwilowo pomóc, ale powinien on obejmować tylko okolice ucha, a nie samą małżowinę czy kanał, o czym często zapominamy. Z kolei popularne na najróżniejsze dolegliwości zioła w ciąży przeważnie są niewskazane. To pokazuje, że jedynym bezpiecznym postępowaniem jest to zgodne z instrukcją lekarza. Dlatego jeśli ból pojawia się w ciąży, warto umówić wizytę w przychodni jak najszybciej.

Źródła:

• Ból ucha, [w:] Interna Szczeklika. Mały podręcznik 2019/2020, Medycyna Praktyczna, Kraków 2019, s. 51-53.
• https://www.mp.pl/otolaryngologia/artykuly/ucho/265623,jak-leczyc-ostre-zapalenie-ucha-srodkowego-w-ciazy (data dostępu: 30.11.2023).

LIX/14624/12/23