Gdzie kupić

artykuły

Uderzenie w ucho – czy może być groźne?

Zmiany w obrębie tkanek nie są jedynym problemem po urazach głowy. Niestety, uderzenie w ucho może powodować poważne konsekwencje dotyczące elementów czaszki i ucha środkowego. Po tego typu urazach może dojść do pęknięcia błony bębenkowej, uszkodzenia chrząstki małżowiny usznej czy nawet złamania kości skroniowej. Doznałeś tego typu urazu? Wyjaśniamy, jakie mogą być jego skutki.

Spis treści:

  1. Możliwe skutki uderzenia w ucho
  2. Uderzenie w ucho a uraz małżowiny usznej
  3. Uderzenie w ucho a uszkodzenie ucha środkowego
  4. Objawy złamania kości skroniowej po uderzeniu w ucho

Możliwe skutki uderzenia w ucho

Urazy głowy, w tym uderzenie w ucho, to zdarzenia, do których może dochodzić podczas wypadków samochodowych, ale także przy wykonywaniu prostych, codziennych czynności. Do uderzenia w ucho może dojść w momencie utraty równowagi czy otarcia o szafkę.

Problem ten dotyczy osób w każdym wieku, jednak uderzenie w ucho nieco częściej zdarza się u małego dziecka, które ze względu na niedostatecznie rozwinięte umiejętności chodzenia jest podatne na upadki. Starsze dzieci i osoby dorosłe, zwłaszcza uprawiające sport, także mogą doznać urazu w obrębie ucha.

Niestety, poza widocznym uszkodzeniem małżowiny, uderzenie w ucho może mieć także inne konsekwencje. Jako możliwe skutki wymienia się między innymi uszkodzenie struktur ucha środkowego i wewnętrznego czy złamanie kości skroniowej.

Uderzenie w ucho a uraz małżowiny usznej

Widoczną część narządu słuchu stanowi małżowina uszna i krótki odcinek kanału słuchowego, dlatego uderzenie w ucho najbardziej naraża właśnie te elementy. Zarówno drobne otarcia, jak i poważne urazy w obrębie ucha zewnętrznego zwykle objawiają się zaczerwienieniem tkanki, obrzękiem, zasinieniem i bólem.

Konsekwencje uderzenia w ucho to między innymi przerwanie ciągłości tkanek i naczyń krwionośnych. Skutki takiego urazu to krwiaki i rany, które w większości przypadków goją się po upływie kilkunastu dni. Niestety, efekty uderzenia w ucho mogą okazać się poważniejsze. W części przypadków zaburzenia krążenia na skutek urazu małżowiny mogą prowadzić do obumarcia części tkanki chrzęstnej i stałej deformacji ucha.

Niekiedy po uderzeniu w ucho dochodzi do przerwania ciągłości tkanek. Uszkodzony naskórek jest natomiast podatny na zainfekowanie – do skóry wnikają wirusy, bakterie i grzyby, które mogą powodować rozwój stanu zapalnego. Co więcej, uderzenie w ucho może prowadzić do obrzęku. Wówczas zatkane ucho pod wpływem opuchlizny wywołuje dyskomfort oraz inne przykre objawy, w tym ból, zaczerwienienie, świąd czy zaburzenia słuchu i szumy uszne.

Uderzenie w ucho a uszkodzenie ucha środkowego

Ucho zewnętrzne jest oddzielone od ucha środkowego błoną bębenkową. Odpowiada ona za przetwarzanie fal akustycznych w drgania mechaniczne. Membrana jest bardzo elastyczna, ale także delikatna, dlatego uderzenie w ucho, zwłaszcza otwartą dłonią, może prowadzić do jej perforacji, czyli pęknięcia.

Uderzenie otwartą dłonią w ucho wytwarza ciśnienie, które powoduje naprężenie błony bębenkowej. Pod jego wpływem może ona pęknąć, co zwykle wywołuje objawy takie jak:

  • zaburzenia słuchu, a nawet jego utrata;
  • szumy uszne, piski, trzaski;
  • bóle i zawroty głowy (nie zawsze);
  • wyciek, także krew z ucha lub wydzielina ropno-krwista.

Pęknięcie membrany niekiedy goi się samoistnie, jednak konieczne jest pozostawanie pod stałą obserwacją specjalisty. Niekiedy jednak perforacja błony bębenkowej po uderzeniu w ucho wymaga zastosowania drenażu uszu, a nawet przeprowadzenia zabiegu chirurgicznego. Polega on na rekonstrukcji uszkodzonej tkanki i przywróceniu słuchu. Skutki uderzenia w ucho mogą więc być bardzo uciążliwe, ponieważ proces gojenia tego typu urazów może trwać nawet wiele miesięcy.

Znacznie rzadziej uderzenie w ucho wywołuje skutki w postaci uszkodzenia innych elementów ucha środkowego, takich jak na przykład kosteczki słuchowe. Niemniej po urazie nie można wykluczać i takiej możliwości, dlatego w przypadku wystąpienia niepokojących objawów pomoc specjalisty zawsze jest wskazana.

Objawy złamania kości skroniowej po uderzeniu w ucho

Mocne uderzenie w ucho może skutkować nie tylko urazem narządu słuchu, lecz także okolicznych tkanek. Zdarza się, że podczas wypadku dochodzi do pęknięcia kości. Ponieważ ucho znajduje się w obrębie kości skroniowej, a ta stanowi podstawę czaszki, objawy złamania po uderzeniu mogą być bardzo różnorodne, ale także niezwykle poważne i groźne dla zdrowia. Wśród nich wymienia się:

  • utratę przytomności,
  • niedosłuch,
  • krwawienie z ucha,
  • porażenie nerwu twarzowego,
  • zaburzenia ruchów gałek ocznych (wolny ruch w stronę uszkodzonego ucha, po odzyskaniu przytomności oczopląs),
  • krwiaka jamy bębenkowej,
  • zawroty głowy,
  • nudności i wymioty.

Uderzenie w ucho – czy może być groźne?

Zastanawiając się, jakie krople na bolące i zatkane ucho będą najlepsze, należy szukać preparatów o właściwościach osmotycznych (zmiękczających), przeciwbólowych oraz przeciwzapalnych. Z ich pomocą skutecznie i szybko odetkamy przewód słuchowy. Odczujemy ulgę w bólu, a przy tym zminimalizujemy jego przyczynę. Sprawdź, jak działają krople na zatkane ucho.

Spis treści:

  1. Jakie krople na bolące i zatkane ucho
  2. Krople na zatkane ucho dla dzieci i dorosłych

Jakie krople na bolące i zatkane ucho?

Dziś dostępne są różnego rodzaju spraye i krople na zatkane ucho. Wśród nich znajdziemy preparaty z antybiotykami lub glikokortykosteroidami (wydawane wyłącznie przez lekarza) oraz krople z grupy OTC (ang. over the counter), które można kupić w aptece bez recepty. Mimo to w przypadku zatkanego ucha lepiej nie podejmować samoleczenia. To nieswoisty objaw, który pojawia się w przebiegu wielu chorób. Bywa też skutkiem urazu ciśnieniowego, akustycznego lub mechanicznego oraz konsekwencją zatkania przewodu słuchowego przez woskowinę czy ciało obce. Przyczyny zatkanego, bolącego ucha są naprawdę różne, a od ich rozpoznania zależy sposób leczenia. Dlatego po wystąpieniu takich objawów należy przede wszystkim skonsultować się z lekarzem.

Krople na zatkane ucho dla dzieci i dorosłych

U dorosłych i dzieci przewód słuchowy oczyszcza się samoczynnie z pomocą woskowiny. To wydzielina fizjologiczna, powstała ze złuszczonego naskórka, która oczyszcza uszy z zanieczyszczeń, ale też chorobotwórczych drobnoustrojów. Ruchy żuchwy przesuwają wosk uszny w stronę otworu przewodu słuchowego. To zupełnie normalne i korzystne dla naszego zdrowia. Niestety, czasem zdarza się, że produkcja woskowiny jest zwiększona, a jej przemieszczanie utrudnione. To sprzyja powstawaniu czopa woskowinowego i zatkaniu ucha oraz związanym z tym konsekwencjom (rozwojowi stanu zapalnego, infekcji, wystąpieniu bólu i innych dolegliwości).

Nadmierna produkcja woskowiny wynika z różnych przyczyn. Bywa skutkiem anatomicznego zwężenia przewodu słuchowego albo konsekwencją zbyt częstej higieny uszu. Zdarza się również, że zatkane, bolące uszy są wynikiem nawracających infekcji, na które szczególnie narażone są małe dzieci i osoby starsze. Bez względu na przyczynę zatkanie uszu jest dolegliwością uciążliwą, która wymaga odpowiedniego postępowania. Ustala je lekarz, wykluczając obecność ciała obcego, uraz przewodu słuchowego i inne choroby. Na zatkane ucho zwykle zaleca się krople do uszu o właściwościach osmotycznych, a dodatkowo także przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Takie właściwości ma na przykład wyrób medyczny LIX, przeznaczony dla dorosłych i dzieci od 6. miesiąca życia.

Uderzenie w ucho – czy może być groźne?

Stan zapalny może rozwijać się w obrębie ucha zewnętrznego, środkowego oraz wewnętrznego. Infekcja ta dotyka zarówno dorosłych, jak i dzieci. Za stan zapalny ucha odpowiadają zwykle drobnoustroje, które mogą dostawać się do tkanek ze środowiska zewnętrznego lub przechodzić do ucha z nosa, zatok czy gardła, a także różne zanieczyszczenia, detergenty, alergeny czy nawet urazy. Niekiedy przyczyną problemu jest również niedostateczna higiena ucha. Sprawdź, czym jest stan zapalny w uchu. Dowiedz się, jakie są jego objawy i jak dobrać odpowiednie leczenie!

Czym jest stan zapalny ucha?

Stan zapalny ucha rozwija się jako odpowiedź układu immunologicznego na kontakt z czynnikiem zewnętrznym, który zostaje uznany za zagrożenie dla zdrowia. To element mechanizmów odporności wrodzonej, którego celem jest ochrona organizmu przed niekorzystnymi bodźcami:

  • chemicznymi, np. substancjami żrącymi, detergentami,
  • biologicznymi, np. bakteriami, wirusami, grzybami, pasożytami,
  • fizycznymi, np. urazami mechanicznymi.

Jako objawy stanu zapalnego w uchu wymienia się:

  • obrzęk,
  • zaczerwienienie,
  • podwyższoną temperaturę ciała,
  • zaburzenia funkcji tkanek w miejscu stanu zapalnego,
  • wysięk ropny lub krwisty.

Stan zapalny w uchu może być ostry, trwający od kilku do kilkunastu dni, lub przewlekły, w którego przebiegu objawy utrzymują się przez wiele tygodni, a nawet miesięcy. W niektórych przypadkach stan zapalny mija samoistnie, po unieszkodliwieniu i wyeliminowaniu zagrożenia, innym razem trwa zbyt długo i jest powodem upośledzenia funkcji tkanek.

Nasilona, nadmierna reakcja zapalna występuje także w przypadku schorzeń autoimmunologicznych i alergii. Wówczas stan zapalny ucha jest spowodowany nieprawidłowym, zbyt nasilonym działaniem układu odpornościowego.

Objawy stanu zapalnego ucha zewnętrznego

Stan zapalny ucha to częsta przypadłość, zwłaszcza u dzieci, ale schorzenie to rozwija się także u osób dorosłych, szczególnie tych z obniżoną odpornością. Jeśli drobnoustroje rozwijają się w obrębie małżowiny usznej lub zewnętrznej części kanału słuchowego, schorzenie określa się jako zapalenie ucha zewnętrznego (ucho pływaka).

Główne przyczyny stanu zapalnego ucha zewnętrznego to bakterie, nieco rzadziej wirusy i grzyby. Jeśli chodzi o objawy zapalenia ucha zewnętrznego, są to m.in.:

  • ból ucha,
  • obrzęk i zaczerwienienie,
  • świąd,
  • niedosłuch,
  • wysuszenie naskórka,
  • wyciek z ucha,
  • podwyższona temperatura ciała,
  • ogólne osłabienie,
  • bóle głowy.

Zapalenie ucha środkowego – objawy infekcji

Infekcje rozwijające się w obrębie ucha środkowego to jedne z najczęstszych chorób wieku dziecięcego. Stan zapalny ucha u dziecka zdarza się statystycznie częściej niż u osób dorosłych, ze względu na budowę trąbki słuchowej, łączącej ucho z górnymi drogami oddechowymi. Wirusy (nieco rzadziej bakterie) przedostają się do ucha z gardła, zatok i nosa, dlatego objawy stanu zapalnego ucha często występują w trakcie przeziębienia lub po nim.

W zależności od przyczyn i czasu trwania stan zapalny ucha środkowego może przyjmować postać ostrą, przewlekłą lub wysiękową. Objawy, jakie występują przy tego typu infekcji (szczególnie w przebiegu ostrego zapalenia ucha środkowego), to między innymi:

  • silny ból ucha (często tętniący),
  • obrzęk tkanek,
  • szumy uszne, zaburzenia słuchu,
  • uczucie rozpierania w uchu,
  • objawy grypopodobne,
  • złe samopoczucie,
  • nudności, wymioty i biegunki (zwłaszcza u małych dzieci),
  • ropny wysięk z ucha przy zapaleniu wysiękowym lub po perforacji (pęknięciu) błony bębenkowej.

Ostre zapalenie ucha środkowego a czynniki ryzyka

Ryzyko rozwoju ostrego zapalenia ucha środkowego (OZUŚ) jest szczególnie wysokie wśród dzieci, które są narażone na częste infekcje górnych dróg oddechowych. Do pozostałych czynników zalicza się m.in.:

  • płeć męską,
  • przerost trzeciego migdałka,
  • niedojrzały układ immunologiczny,
  • uwarunkowania genetyczne,
  • alergie, chorobę refluksową przełyku,
  • ekspozycję na dym tytoniowy.

Stan zapalny ucha wewnętrznego – przyczyny i objawy

Jako poważne powikłanie po infekcji ucha środkowego wymienia się stan zapalny ucha wewnętrznego, czyli zapalenie błędnika. To rzadka choroba, która może być także powikłaniem po zapaleniu opon mózgowych. W przebiegu schorzenia, poza symptomami dotyczącymi narządu słuchu takimi, jak ból ucha, zaburzenia słuchu czy szumy uszne, występują także poważniejsze objawy, w tym:

  • problemy z widzeniem, oczopląs,
  • zaburzenia równowagi, zawroty głowy,
  • dekoncentracja,
  • nudności i wymioty.

Na czym polega leczenie stanu zapalnego w uchu? Antybiotyki, drenaż uszu

Każdy stan zapalny w uchu, zwłaszcza u dziecka, powinien być skonsultowany z lekarzem. Tylko specjalista jest w stanie ocenić zmiany toczące się w obrębie narządu słuchu. W tym celu wykonuje się badanie określane jako otoskopia. Poza otoskopem i mikroskopem usznym często przydaje się też otoskop pneumatyczny – narzędzie to pozwala laryngologowi dokładnie ocenić ruchomość błony bębenkowej. W niektórych przypadkach konieczne jest także pobranie wymazu, na podstawie którego stwierdza się rodzaj patogenu odpowiedzialnego za infekcję. Leczenie zapalenia ucha zewnętrznego często polega na podaniu antybiotyków w formie kropli. Jednak tego typu środki rekomenduje się nie we wszystkich przypadkach (jedynie przy zakażeniu bakteryjnym). Antybiotyki nie są natomiast skuteczne przy infekcjach o podłożu wirusowym czy grzybiczym.

Z kolei zapalenie ucha środkowego, w części przypadków poza leczeniem farmakologicznym, wymaga przeprowadzenia zabiegu operacyjnego. Po stwierdzeniu uwypuklenia błony bębenkowej lekarz może zalecić drenaż uszu. Zabieg polega na wprowadzeniu do membrany niewielkiego drenu, który umożliwia odprowadzanie gromadzącej się wydzieliny.

Jeśli natomiast doszło do samoistnego pęknięcia błony, niekiedy konieczna jest jej rekonstrukcja. Co ważne, perforacja błony bębenkowej jest bezwzględnym przeciwwskazaniem do aplikowania jakichkolwiek środków do uszu. Warto pamiętać, że po jej pęknięciu często mijają dolegliwości bólowe, jednak nie jest to równoznaczne z ustąpieniem infekcji. W takich przypadkach nie warto więc podejmować leczenia stanu zapalnego ucha na własną rękę.

Z kolei zapalenie ucha wewnętrznego jest najpoważniejszą postacią infekcji. Często leczenie wymaga pobytu w szpitalu i podawania leków dożylnie.

Kiedy stosować krople na stan zapalny ucha?

Osobom chorującym na zapalenie ucha podaje się krople o działaniu miejscowym, leki doustne lub preparaty dożylne. W zależności od przyczyny schorzenia lekarz przepisuje środki o kierunkowym działaniu – przeciwbakteryjnym lub przeciwgrzybiczym. Infekcje wirusowe mijają samoistnie, jednak odpowiednia dbałość o chore ucho jest niezbędna, jeśli chcemy uniknąć powikłań w postaci między innymi nadkażenia bakteryjnego.

Co więcej, stan zapalny w uchu jest bardzo dokuczliwą przypadłością. Nie wiesz, co na stan zapalny ucha może Ci dać ulgę? Towarzyszący jej ból i obrzęk można redukować, aplikując krople na stan zapalny ucha, na przykład wyrób medyczny LIX. Preparat jest wskazany między innymi przy zapaleniu ucha zewnętrznego, podrażnieniu przewodu słuchowego środkami myjącymi, czopem woskowinowym czy noszeniem słuchawek dousznych.

Możliwe powikłania zapalenia ucha – nie bagatelizuj objawów

Stan zapalny ucha (bez względu na rodzaj zapalenia ucha) nigdy nie powinien być bagatelizowany, gdyż brak podjęcia leczenia może doprowadzić do różnych powikłań zdrowotnych. W skrajnych przypadkach może nastąpić trwała utrata słuchu.

Szczególnie groźnym powikłaniem zapalenia ucha środkowego jest zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, które jest stanem bezpośredniego zagrożenia życia pacjenta. U części chorych w wyniku powikłań dochodzi również do uszkodzenia nerwu twarzowego (niedowład, porażenie) lub powstania ropnia mózgu. Warto zaznaczyć, że powikłania występują najczęściej u dzieci, choć zdarza się, że doświadczają ich także dorośli pacjenci.

Zapalenie ucha – profilaktyka

Jak zapobiec rozwojowi zapalenia ucha? By zmniejszyć ryzyko zachorowania, należy zadbać o odpowiednią profilaktykę. Pamiętaj o starannym czyszczeniu przewodu słuchowego za pomocą preparatów, które rozpuszczają zalegającą w uchu woskowinę. Nigdy nie wkładaj do przewodu słuchowego patyczków kosmetycznych, gdyż możesz uszkodzić skórę wyściełającą kanał, a nawet słuch (przebić błonę bębenkową). W ramach prewencji chroń uszy przed zimnem i wiatrem, noś ciepłą czapkę w sezonie jesienno-zimowym. Jeśli korzystasz z basenu, po wyjściu starannie osuszaj uszy, aby nie zalegała w nich wilgoć. Zamiast leczyć różne dolegliwości – dbaj o swoje zdrowie każdego dnia.

Źródła:

https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/choroby/choroby-uszu/177491,ostre-zapalenie-ucha-srodkowego

https://podyplomie.pl/medycyna/10674,zapalenie-ucha-srodkowego?srsltid=AfmBOopOqFqKkNGLKaSQVVWSEV271OdYCQ2ViRiFVYtti5oKEAokH8PO

https://www.mp.pl/pacjent/objawy/74787,wyciek-wydzieliny-z-ucha

Uderzenie w ucho – czy może być groźne?

Ubytek lub utrata słuchu może rozwijać się stopniowo i narastać, za co w większości przypadków odpowiadają postępujące procesy starzenia. Zdarza się jednak, że nagle zauważamy pogorszenie słuchu. Co zrobić, gdy nie słyszę na jedno ucho? Dowiedz się, jakie mogą być przyczyny niespodziewanego upośledzenia słuchu i jak powinno wyglądać leczenie tej dolegliwości!

  1. Czym jest niedosłuch jednostronny?
  2. Dlaczego nie słyszę na jedno ucho? Możliwe przyczyny nagłej głuchoty
  3. Ubytek słuchu po urazie – co zrobić, gdy nie słyszę na jedno ucho po uderzeniu?
  4. Nie słyszę na jedno ucho – czy to uraz po czyszczeniu zatkanego ucha?
  5. Nie słyszę na jedno ucho – czym jest nagła głuchota idiopatyczna?
  6. Infekcje uszu a niedosłuch jednostronny
  7. Co zrobić, gdy nie słyszę na jedno ucho? Na czym polega leczenie u laryngologa?

Czym jest niedosłuch jednostronny?

Za większość przypadków stopniowo narastającego niedosłuchu odpowiadają naturalne procesy starzenia organizmu. Wraz z wiekiem zanikają komórki słuchowe w ślimaku. Nie mają zdolności do regeneracji, dlatego im więcej czasu spędzamy w hałasie, tym szybciej może dojść do pogorszenia słuchu.

Ubytek słuchu może rozwijać się po obu stronach lub dotyczyć tylko jednego ucha – wówczas to niedosłuch jednostronny. Dlaczego nie słyszę na jedno ucho? Jeśli zaburzenia słuchu dotyczą jednego ucha i pojawiają się nagle, zarówno przyczyn, jak i rodzajów niedosłuchu u pacjenta może być wiele.

Nie słyszę na jedno ucho – co robić? Nagła utrata słuchu w jednym uchu wymaga pilnej konsultacji z lekarzem pierwszego kontaktu lub laryngologiem. Pojawiający się nagle niedosłuch zazwyczaj jest zjawiskiem odwracalnym po wprowadzeniu odpowiedniego leczenia przez specjalistę. Objawu tego nie należy jednak bagatelizować, gdyż przyczyny niedosłuchu mogą być bardzo poważne i nie dotyczyć tylko narządu słuchu.

Dlaczego nie słyszę na jedno ucho? Możliwe przyczyny nagłej głuchoty

Do prawidłowego słyszenia niezbędne jest wspólne działanie wszystkich elementów ucha biorących udział w przewodzeniu fal dźwiękowych. Jeśli zaburzenia dotyczą ucha zewnętrznego lub środkowego, mamy do czynienia z niedosłuchem przewodzeniowym. Ten rodzaj niedosłuchu najczęściej dotyczy jednego ucha, a jako przyczyny wymienia się między innymi:

Za zaburzenia słyszenia może odpowiadać także niedosłuch odbiorczy. W takich przypadkach fale dźwiękowe są prawidłowo odbierane i przekazywane do głębszych struktur ucha, jednak nie są odpowiednio przetwarzane i kierowane do mózgu, a my nie jesteśmy w stanie zinterpretować dźwięku. Przyczyny niedosłuchu odbiorczego to głównie:

  • procesy starzenia,
  • wady wrodzone w obrębie narządu słuchu,
  • urazy akustyczne,
  • powikłania po infekcjach,
  • powikłania po przyjmowaniu leków ototoksycznych,
  • choroby autoimmunologiczne,
  • choroby metaboliczne,
  • zaburzenia krążenia,
  • udar mózgu,
  • nowotwory mózgu i kości skroniowej,
  • złamania w obrębie czaszki lub kości skroniowej.

Ubytek słuchu po urazie – co zrobić, gdy nie słyszę na jedno ucho po uderzeniu?

Jedną z częstych przyczyn nagłej utraty słuchu w jednym uchu jest uraz mechaniczny. Jeśli nie słyszysz na jedno ucho po uderzeniu, mogło dojść do perforacji (pęknięcia) błony bębenkowej. Dzieje się tak zwłaszcza wtedy, gdy uderzono w ucho otwartą dłonią, przez co w jego wnętrzu wytworzyło się ciśnienie napierające na delikatną membranę. W takich przypadkach poza osłabieniem lub utratą słuchu mogą pojawiać się inne objawy, m.in.:

  • silny ból ucha,
  • kłucie,
  • pieczenie,
  • szumy uszne,
  • piski uszne,
  • uczucie zatkanego ucha,
  • zawroty głowy,
  • zaburzenia równowagi,
  • wyciek z ucha (niekiedy krwisty).

Podejrzenie pęknięcia błony bębenkowej wymaga szybkiej konsultacji z lekarzem.

Nie słyszę na jedno ucho – czy to uraz po czyszczeniu zatkanego ucha?

Czyszczenie przewodu słuchowego za pomocą patyczków higienicznych to często powtarzany błąd. Jeśli nie słyszysz na jedno ucho po czyszczeniu, może odpowiadać za to mechaniczne uszkodzenie błony bębenkowej, jak również wepchnięcie do przewodu słuchowego woskowiny lub pozostawienie w nim kawałka wacika.

Co zrobić, gdy nie słyszę na jedno ucho po czyszczeniu? Jeśli utrata słuchu nastąpiła nagle lub występują inne objawy, koniecznie udaj się do lekarza. Jedynie w przypadku stopniowo pogłębiającego się niedosłuchu spowodowanego zatkaniem przewodu słuchowego woskowiną można podjąć próby jej rozmiękczenia za pomocą specjalnych sprayów lub kropli. Warto jednak zaznaczyć, że w przypadku pęknięcia błony bębenkowej nie można aplikować do ucha żadnych preparatów, dlatego przy takim podejrzeniu bezwzględnie potrzebne jest badanie otoskopowe!

Nie słyszę na jedno ucho – czym jest nagła głuchota idiopatyczna?

Nagła głuchota idiopatyczna (SSNHL – sudden sensorineural hearing loss) niemal zawsze dotyczy tylko jednego ucha. Najczęściej jednostronnemu upośledzeniu słuchu towarzyszy też uczucie rozpierania w uchu, po którym z kolei narasta niedosłuch. Jak sama nazwa wskazuje, jednostronna głuchota idiopatyczna ma nieznaną etiologię.

Infekcje uszu a niedosłuch jednostronny

Kolejną z możliwych przyczyn utraty słuchu w jednym uchu jest infekcja. Stan zapalny ucha środkowego i zewnętrznego wywołuje obrzęk, który częściowo lub całkowicie zamyka światło przewodu słuchowego. Powoduje to:

Niekiedy u chorego występują też objawy ogólnoustrojowe, takie jak:

  • gorączka,
  • bóle głowy,
  • złe samopoczucie

Co zrobić, gdy nie słyszę na jedno ucho w przebiegu infekcji? Leczenie polega przede wszystkim na łagodzeniu objawów i powstrzymaniu przyczyny choroby, czyli wirusów, bakterii lub grzybów. W niektórych przypadkach stosuje się tylko preparaty o działaniu miejscowym, w tym na przykład wyrób medyczny LIX w postaci kropli o właściwościach przeciwobrzękowych i przeciwbólowych. Zdarza się jednak, że leczenie wymaga także przyjmowania antybiotyków lub leków przeciwgrzybiczych. Wszystkie środki przy stanie zapalnym ucha powinny być stosowane po konsultacji z lekarzem.

Warto pamiętać, że w przypadku wysiękowego zapalenia ucha środkowego poza utratą słuchu nie odczuwa się innych objawów. Wysięk może być niewielki i często niezauważalny. Schorzenie to trwa przewlekle, powodując pogorszenie się słuchu, ale nie odczuwa się bólu, ponieważ wydzielina nie zalega w uchu i nie napiera na błonę bębenkową. W takich przypadkach, przy towarzyszącej perforacji błony bębenkowej, nie należy aplikować do ucha żadnych preparatów.

Co zrobić, gdy nie słyszę na jedno ucho? Na czym polega leczenie u laryngologa?

Osoby, które zauważają u siebie problem ze słuchem i podejrzewają różne choroby uszu, zwykle zadają sobie pytanie: Co zrobić, gdy nie słyszę na jedno ucho? Otóż leczenie nagłej głuchoty w takich przypadkach zawsze jest konieczne i wymaga szybkiej konsultacji z lekarzem.

Nie ma możliwości, aby samodzielnie ocenić stan ucha, dlatego zwykle konieczna jest wizyta u laryngologa i wykonanie odpowiednich badań diagnostycznych. Specjalista może wdrożyć leki sterydowe, leki rozszerzające naczynia. Dobre efekty terapeutyczne daje również leczenie tlenem hiperbarycznym.

W części przypadków, gdy przyczyną utraty słuchu w prawym lub lewym uchu jest zatkanie woskowiną lub ciałem obcym, wystarczające jest oczyszczenie ucha u laryngologa. Jeśli natomiast za ubytek słuchu odpowiada infekcja spowodowana zakażeniem drobnoustrojami, to lekarz powinien ustalić indywidualny plan leczenia.

Nagła głuchota jednostronna może być spowodowana przez poważne choroby, które wymagają pilnego leczenia. Przy odpowiednim postępowaniu, zgodnie z zaleceniami lekarza, najczęściej możliwa jest poprawa słuchu, a tym samym odzyskanie komfortu życia.

Źródła:

  1. Joanna Nowosielska-Grygiel i in., Algorytm postępowania w nagłej głuchocie w praktyce lekarza POZ i laryngologa, https://podyplomie.pl/stanynaglepodyplomie/29660,algorytm-postepowania-w-naglej-gluchocie-w-praktyce-lekarza-poz-i-laryngologa [dostęp: 28.08.2023].
  2. Magdalena Wiercińska, Nagła głuchota idiopatyczna: objawy i leczenie, https://www.mp.pl/pacjent/objawy/178612,nagla-gluchota [dostęp: 28.08.2023].

Uderzenie w ucho – czy może być groźne?

Obrzęk ucha to dokuczliwy objaw infekcji, podrażnienia, urazu lub manifestacja różnych innych schorzeń. Wiele osób nie wie, jakie są najczęstsze przyczyny obrzęku ucha i kiedy należy udać się do lekarza? Dowiedz się, jak zmniejszyć obrzęk ucha i odzyskać komfort codziennego funkcjonowania!

  1. Obrzęk ucha – zapalenie ucha zewnętrznego
  2. Obrzęk ucha – alergia
  3. Obrzęk ucha – ostre zapalenie ucha wewnętrznego
  4. Obrzęk ucha – uraz mechaniczny
  5. Obrzęk ucha – leczenie
  6. Jak prawidłowo dbać o higienę uszu i słuch?

Obrzęk ucha – zapalenie ucha zewnętrznego

Jedną z przyczyn obrzęku ucha zewnętrznego może być choroba otologiczna, z którą często zmagają się nurkowie, czyli zapalenie ucha zewnętrznego (z łac. otitis externa acuta diffusa – OEAD) określane potocznie jako „ucho pływaka”. Jest to uogólniony stan zapalny skóry przewodu słuchowego, który może obejmować również:

  • małżowinę uszną,
  • kanał słuchowy,
  • błonę bębenkową.

Infekcja ta rozwija się najczęściej wskutek zastoju wody w kanale słuchowym  po treningu pływackim. To idealne warunki do powstania stanu zapalnego. Wilgotne środowisko sprzyja rozwojowi drobnoustrojów chorobotwórczych. Najczęściej ucho pływaka wywołują bakterie (pałeczka ropy błękitnej), znacznie rzadziej choroba ma podłoże wirusowe lub grzybicze. Do typowych objawów infekcji poza obrzękiem ucha należy:

  • świąd w przewodzie słuchowym,
  • zaczerwienienie ucha,
  • uczucie pełności w uchu,
  • podwyższona temperatura ciała,
  • tkliwość małżowiny usznej,
  • wysięk z ucha (bezbarwny lub ropny w zależności od rozwoju zaawansowania choroby),
  • powiększone węzły chłonne,
  • silny ból promieniujący na bok głowy, szyję lub twarz.

Obrzęk ucha – alergia

Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że obrzęk ucha może mieć też podłoże alergiczne. Zwykle z alergicznym zapaleniem ucha zmagają się najmłodsi pacjenci lekarzy laryngologów, ale zdarza się, że choroba (tak naprawdę jeden z symptomów alergii) rozwija się także u osób dorosłych. Wskutek nieprawidłowej reakcji układu odpornościowego na kontakt z danym alergenem (komórki tuczne uwalniają histaminę) dochodzi do obrzęku trąbki słuchowej i jej zatkania. Chory doświadcza ostrego bólu ucha, świądu i ma gorszy słuch. U wielu pacjentów pojawia się też uczucie dzwonienia w uszach. Przy alergicznym zapaleniu ucha może też wystąpić:

  • biegunka,
  • wymioty,
  • ból brzucha,
  • katar,
  • kaszel,
  • wysypka skórna.

Jakie są inne przyczyny obrzęku ucha?

Obrzęk ucha – ostre zapalenie ucha wewnętrznego

Obrzęk ucha jest jednym z objawów ostrego zapalenia ucha wewnętrznego (inaczej zapalenie błędnika). Symptomami tej choroby są:

  • wymioty,
  • nudności,
  • zawroty głowy,
  • zaburzenia równowagi,
  • oczopląs,
  • ogólne zmęczenie,
  • częściowa utrata słuchu,
  • szum w uszach.

Zapalenie błędnika zwykle jest powikłaniem zdrowotnym po przebytym zapaleniu opon mózgowo- rdzeniowych, zapaleniu ucha środkowego lub zabiegu operacyjnym. Inne, możliwe przyczyny ostrego zapalenia ucha wewnętrznego to:

  • toksoplazmoza,
  • uraz kości skroniowej,
  • zakażenie wirusem HIV, HSV, VZV.

Zapalenie błędnika obserwuje się również w przebiegu świnki, półpaśca, odry, grypy, różyczki, ospy wietrznej. Warto pamiętać, że ostre zapalenie ucha wewnętrznego jest bardzo niebezpiecznym stanem i wymaga pilnej interwencji medycznej (konieczna jest hospitalizacja chorego).

Obrzęk ucha – uraz mechaniczny

Obrzęk ucha może być również konsekwencją urazu mechanicznego małżowiny usznej np. wskutek nagłego upadku, silnego otarcia, uderzenia w głowę, samodzielnego usuwania ciał obcych z ucha. Przyczyną obrzęku ucha może być też nieprawidłowe czyszczenie za pomocą patyczków kosmetycznych.

Obrzęk ucha – leczenie

Jak zmniejszyć obrzęk ucha? Metoda leczenia zależy od przebiegu, stopnia rozprzestrzeniania się i rodzaju infekcji, która spowodowała tego typu objaw. W przypadku podłoża bakteryjnego zwykle stosuje się antybiotykoterapię i leki przeciwbólowe. Infekcje grzybicze leczy się lekami zwalczającymi tego typu drobnoustroje. W zmniejszeniu bólu i obrzęku ucha pomocne mogą być kropli do uszu o miejscowym działaniu znieczulającym np. wyrób medyczny LIX z glicerolem i dodatkiem lidokainy w składzie. Jeśli lekarz rozpozna alergiczne zapalenie ucha, najprawdopodobniej wdroży leczenie objawowe, przepisując pacjentowi leki przeciwhistaminowe, dzięki którym symptomy alergii będą mniej dokuczliwe. W cięższych przypadkach konieczna może być sterydoterapia. W przypadku urazu małżowiny usznej powinna zostać ona dokładnie oczyszczona płynem aseptycznym. Wskazana jest również wizyta u otolaryngologa.

Jak prawidłowo dbać o higienę uszu i słuch?

Skoro wiemy już, jakie są najczęstsze przyczyny obrzęku ucha, warto wyjaśnić, jak należy dbać o ten jakże ważny i potrzebny narząd słuchu. Przede wszystkim należy odstawić patyczki higieniczne do uszu, które mogą wyrządzić więcej szkody, niż pożytku (zwiększają ryzyko czopu woskowinowego). Na rynku znajdziemy wiele płynnych preparatów do czyszczenia uszu, które skutecznie rozpuszczają nadmiar woskowiny zalegającej w kanale i pozwalają utrzymać  higienę w bezpieczny sposób. Jeśli nie chcemy, aby nasz słuch uległ przedwczesnemu pogorszeniu, unikajmy długotrwałego przebywania w hałasie. Niewskazane są również słuchawki dokanałowe (lepiej ograniczyć słuchanie muzyki w ten sposób do minimum). Warto zadbać o zbilansowaną dietę, bogatą w witaminę A, E i C oraz inne substancje o właściwościach antyoksydacyjnych. Wskazane są również regularne badania kontrolne słuchu.

Uderzenie w ucho – czy może być groźne?

Narząd słuchu składa się z bardzo delikatnych i wrażliwych struktur, dlatego to, jak odetkać zatkane ucho, zależy przede wszystkim od przyczyny takiego stanu. W części przypadków pomocne są domowe sposoby i preparaty dostępne bez recepty, jednak niekiedy konieczna jest wizyta u lekarza. Sprawdź, jak odetkać ucho zatkane woskowiną, wodą, katarem i ciałem obcym. Wyjaśniamy też, dlaczego uczucie zatkanego ucha towarzyszy infekcjom i co zrobić w przypadku tego rodzaju dyskomfortu.

Najczęstsze przyczyny zatkanego ucha – woskowina, woda, katar, zmiana ciśnienia

Przewód słuchowy to kanał o długości ok. 3 cm. Jest stosunkowo wąski, ponieważ jego średnia wynosi tylko ok. 7 mm. Gdy światło kanału słuchowego ulega zwężeniu, oznacza to częściowe lub całkowite zatkanie ucha. Zanim jednak dowiemy się, jak odetkać ucho, warto poznać możliwe przyczyny jego zatkania, ponieważ to od nich zależy dalsze postępowanie.

W zagiętym przewodzie słuchowym może dochodzić do gromadzenia się woskowiny. W normalnych warunkach ucho oczyszcza się samoistnie i ten problem nie występuje. Jednak niewłaściwa higiena (np. czyszczenie przewodu słuchowego patyczkami higienicznymi), noszenie słuchawek dousznych czy aparatów słuchowych może prowadzić do powstania nadmiaru woskowiny. Ta po pewnym czasie twardnieje, mogąc tworzyć czop woskowinowy. Jest to jedna z najczęstszych przyczyn przytkanego ucha.

Jako kolejne przyczyny zatkanego ucha wymienia się obecność wody w przewodzie słuchowym. Płyn wywołuje dyskomfort i uczucie pełności, prowadzi do zmiękczenia tkanek, a także zwiększa ryzyko infekcji wirusowej, bakteryjnej lub grzybiczej. Osoby narażające uszy na nadmiar wilgoci są tym samym bardziej podatne na zapalenie ucha, które często pojawia się jako powikłanie po chorobie górnych dróg oddechowych.

Bywa, że katar, który spływa po tylnej ścianie gardła, drażni także trąbkę słuchową, która łączy ucho z gardłem – zwłaszcza u dzieci, u których jest ona krótka. Wskutek tego drobnoustroje mogą przedostawać się przez nią z nosa i gardła do uszu, wywołując infekcję. W takich sytuacjach za zatkane uszy odpowiada nie sam katar, a obrzęk spowodowany podrażnieniem tkanek i uruchomioną reakcją odpornościową. Dyskomfort odczuwany w uszach może być wywołany także innymi objawami przeziębienia, takimi jak kaszel czy obrzęk zatok.

Zdarza się również, że trąbka Eustachiusza ulega zwężeniu pod wpływem zmiany ciśnienia. Może do tego dojść np. podczas lotu samolotem, jazdy windą czy wspinaczki górskiej lub nurkowania. Zwykle w takich sytuacjach ucho jest zatkane przez kilka minut do kilku godzin.

Objawy zatkanego ucha

Głównym objawem zatkanego ucha jest wyraźne pogorszenie słuchu. Pacjenci, u których pojawia się ten problem, często zgłaszają też dyskomfort związany z odbieraniem niecodziennych dźwięków, również podczas mówienia. Wraz z zatkanym uchem bardzo często pojawia się także uczucie pełności i przelewania w uchu, szumy uszne (brzęczenie, piski, dzwonienie), a niekiedy też zawroty głowy czy zaburzenia równowagi. Jeśli zatkanie uszu pojawia się np. przy zapaleniu ucha środkowego czy przy zapaleniu skóry przewodu słuchowego, może pojawić się także silny ból ucha, świąd, zaczerwienienie i gorączka.

Jak skutecznie odetkać ucho zatkane woskowiną? Domowe metody

Nadmierną ilość woskowiny w przewodzie słuchowym można usunąć samodzielnie, jeśli nie wytworzył się bardzo twardy zator (tzw. czop woskowinowy) i nie występują poważne objawy, takie jak niedosłuch, ból, szumy uszne czy krwawienie z przewodu słuchowego. Jak odetkać ucho zatkane woskowiną? Tylko przy użyciu specjalnych kropli lub sprayów, które aplikuje się do ucha kilka razy dziennie. Zalegająca woskowina powinna się rozmiękczyć i wypłynąć samoistnie. Wówczas należy usunąć ją delikatnie z małżowiny usznej, najlepiej za pomocą wacika nasączonego wodą z łagodnym mydłem.

Pod żadnym pozorem nie należy usuwać woskowiny za pomocą patyczków higienicznych lub innych przedmiotów. Grozi to uszkodzeniem błony bębenkowej lub wepchnięciem wosku głębiej do przewodu słuchowego.

Jak odetkać zatkane ucho po basenie? Krople do uszu i nie tylko

Bardzo często zdarza się, że za uczucie zatkanego ucha odpowiada nadmiar wilgoci. Woda w uchu może zalegać po prysznicu, jeśli skierujemy jej strumień bezpośrednio do ucha, lub po kąpieli na basenie. Niestety nadmiar wody w uchu może nie tylko wywoływać dyskomfort, lecz także być czynnikiem zwiększającym ryzyko infekcji, takiej jak zapalenie ucha zewnętrznego (zwanej również uchem pływaka). Po zamoczeniu uszu należy więc każdorazowo dokładnie osuszać małżowinę. Jeśli nie jest to możliwe, trzeba wiedzieć, jak odetkać ucho zatkane wodą po basenie czy prysznicu. Oto kilka skutecznych sposobów na odetkanie uszu:

  • usunięcie wody dzięki grawitacji – kiedy ucho jest zatkane wodą, wystarczy przechylić głowę w bok i lekko pociągnąć płatek uszny;
  • żucie gumy i ssanie cukierków – żucie wzmaga produkcję śliny i przełykanie, co ułatwia udrożnienie kanału słuchowego;
  • ruchy żuchwy – inicjują także ruch mięśni w okolicy przewodu słuchowego. Możemy je wywołać m.in. poprzez ziewanie i głębokie wdechy.

Osoby, które często korzystają z otwartych kąpielisk, są bardziej narażone na utrzymującą się wilgoć w uchu, a tym samym rozwój stanu zapalnego. Pomocne w osuszeniu tkanek i redukcji obrzęku okazują się specjalne wyroby medyczne, np. krople LIX, które w składzie zawierają glicerol pochłaniający cząsteczki wody, a także lidokainę o miejscowym działaniu znieczulającym.

Jak odetkać ucho zatkane katarem? Domowe sposoby

Jeśli uczuciu zatkanego ucha towarzyszą objawy przeziębienia, podstawą jest leczenie infekcji. Jak odetkać ucho zatkane katarem? Przede wszystkim należy złagodzić obrzęk. W tym celu stosuje się środki o działaniu miejscowym, takie jak przeciwobrzękowe krople do nosa, leki łagodzące kaszel i stan zapalny. Pomocne są także domowe sposoby, zwłaszcza ciepłe okłady na ucho i inhalacje, które nawilżają drogi oddechowe. Zredukowanie niekorzystnego wpływu kataru powinno jednocześnie zmniejszyć obrzęk w uchu.

Jak odetkać ucho zatkane ciałem obcym?

Zdarza się, zwłaszcza u najmłodszych, że ucho jest zatkane drobnym przedmiotem, jak kawałek zabawki, koralik czy jedzenie. Także w trakcie nieprawidłowej higieny uszu przy użyciu patyczków higienicznych może dojść do zatkania ucha kawałkiem waty. Jak w takich przypadkach odetkać zatkane ucho?

Jeśli ciało obce jest miękkie, o owalnym kształcie, można usunąć je samodzielnie. Można to zrobić tylko wtedy, kiedy mamy pewność, że przedmiot znajdujący się w uchu nie spowodował uszkodzeń mechanicznych i jest widoczny w kanale słuchowym. Wówczas wyciągamy go, delikatnie chwytając pęsetą za widoczny fragment. Jeżeli jednak to twardy czy ostry przedmiot lub pojawiają się niepokojące objawy, jak np. ból lub wydzielina z ucha, konieczna będzie wizyta u specjalisty, czyli lekarza laryngologa. Usuwając tego typu obiekt samodzielnie, możemy spowodować uszkodzenie ucha.

Jak odetkać ucho zatkane w czasie lotu samolotem?

Zmiana wysokości, np. podczas lotu samolotem, wspinaczki czy nurkowania, wiąże się z wytworzeniem się ciśnienia w uchu, które powoduje zator w przewodzie słuchowym. Taki objaw zwykle mija samoistnie, jednak bywa bardzo uciążliwy, dlatego warto wiedzieć, jak szybko odetkać zatkane ucho. Istnieje na to kilka prostych sposobów:

  • próba Valsalvy – zatkanie nosa i próba wydmuchiwania powietrza, jednak z zamkniętymi ustami, tak aby jama ustna wypełniła się powietrzem;
  • ruchy żuchwą – żucie gumy lub ssanie cukierków może być pomocne przy zatkaniu ucha, ale to także sposób profilaktyczny, który podczas lotu samolotem może zapobiec temu dyskomfortowi.

Kiedy zatkane ucho powinien obejrzeć specjalista laryngolog?

Jeśli uczucie zatkanego ucha nie mija po upływie kilku godzin lub pojawiają się dodatkowe objawy, takie jak dolegliwości bólowe czy piszczenie w uszach, warto skorzystać z porady lekarza, najlepiej otolaryngologa. W niektórych przypadkach nagła zmiana ciśnienia w uchu powoduje pęknięcie błony bębenkowej, co może skutkować nie tylko silnym bólem ucha, lecz także trwałym pogorszeniem słuchu.

Ponadto należy udać się do lekarza w przypadku, gdy zatkaniu ucha towarzyszą inne objawy, wskazujące na stan zapalny ucha wewnętrznego, środkowego lub zewnętrznego.

Czego unikać, gdy ucho zostało zatkane?

Istnieje wiele sprawdzonych sposobów i technik na zatkane uszy. Niemniej, czasami możemy spotkać się także z budzącymi kontrowersje i wątpliwości metodami na odetkanie ucha. Jedną z nich jest zabieg świecowania uszu, który polega na umieszczeniu w uchu zapalonej i pustej świecy w celu wytworzenia próżni, zmiękczenia woskowiny i usunięcia jej nadmiaru z ucha. Zabieg ten jest często odradzany przez laryngologów ze względu na potencjalne niebezpieczeństwo poparzenia skóry przewodu słuchowego, małżowiny usznej, ucha środkowego oraz twarzy. Jeśli przyczyną zatkanego ucha jest nadmiar woskowiny, nie należy też wykonywać samodzielnie płukania uszu np. przy pomocy ciepłej wody lub wody utlenionej – lepiej pozostać przy prawidłowym czyszczeniu uszu specjalnie stworzonymi do tego preparatami. Nie należy też wprowadzać do wnętrza ucha innych płynów np. w postaci olejku z drzewa herbacianego czy olejku kamforowego (można je stosować tylko po zewnętrznej stronie ucha). I pod żadnym pozorem nie próbujmy odetkać ucha przy pomocy patyczków – stanowi to ogromne ryzyko uszkodzenia błony bębenkowej!

Jak odetkać ucho – FAQ

Co zrobić, gdy się ma zatkane ucho?

W celu odetkania ucha możesz wypróbować manewr Valsalvy. Aby to zrobić, zamknij usta i zatkaj nozdrza, przytrzymując delikatnie miękką część nosa, a następnie delikatnie próbuj wydmuchać powietrze. Ten manewr może pomóc w odblokowaniu ucha poprzez wyrównanie ciśnienia w uchu środkowym.

Ile czasu może być zatkane ucho?

Czas, przez jaki może być zatkane ucho, różni się w zależności od przyczyny. W niektórych przypadkach może to trwać kilka godzin, a w innych nawet kilka dni. Jeśli problem nie ustępuje po upływie jednego dnia, należy skonsultować swój stan z lekarzem.

Jak szybko odblokować zatkane ucho?

Aby szybko odblokować zatkane ucho, można spróbować kilku metod, takich jak żucie gumy, przełykanie śliny, delikatne pociąganie za płatek ucha, stosowanie ciepłego kompresu lub kropli do uszu dostępnych bez recepty. Jeśli problem nie ustępuje, należy skonsultować się z lekarzem.

 

Źródła:

Szołdra-Seiler A., Czy nagłe zatykanie się jednego ucha jest czymś niepokojącym? www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/lista/122681,czy-nagle-zatykanie-sie-jednego-ucha-jest-czyms-niepokojacym

Szołdra-Seiler A., Uczucie zatkanego ucha, www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/lista/88673,uczucie-zatkanego-ucha

Uderzenie w ucho – czy może być groźne?

Grzybicze zapalenie ucha najczęściej dotyczy jego zewnętrznych części, czyli skóry małżowiny usznej i przewodu słuchowego. Choroba wywołuje dokuczliwe objawy, takie jak uporczywy świąd,  pieczenie, uczucie wilgoci w uchu i ból. Na grzybicze zapalenie ucha można zachorować w każdym wieku, ale najbardziej narażone są osoby z obniżoną odpornością i niewłaściwie dbające o narząd słuchu. Sprawdź, jak zapobiegać grzybicy i na czym polega jej leczenie!

  1. Grzybicze zapalenie ucha – przyczyny
  2. Jakie objawy wywołuje grzybicze zapalenie ucha?
  3. Grzybicze zapalenie ucha zewnętrznego – możliwe powikłania
  4. Na czym polega leczenie grzybiczego zapalenie ucha?
  5. Prawidłowa pielęgnacja ucha przy infekcji grzybiczej
  6. Grzybicze zapalenie ucha – zapobieganie

Grzybicze zapalenie ucha – przyczyny

Przyczyną grzybiczego zapalenia ucha są drobnoustroje grzybicze, najczęściej Candida albicans, Candida parapsilosis, Candida glabrata i Candida tropicalis. Jednak kontakt skóry z grzybem nie zawsze oznacza rozwój infekcji. Drożdżaki te naturalnie bytują na skórze i w większości przypadków nie stanowią zagrożenia. Istotną rolę odgrywa w tym przypadku odporność organizmu, dlatego schorzenie częściej rozwija się u dzieci i osób starszych z deficytem odporności. Ponadto istnieją czynniki, które zwiększają ryzyko namnażania się patogenów grzybiczych. Są to m.in.:

  • choroby dermatologiczne, np. łuszczyca i łojotokowe zapalenie skóry – osłabiony, suchy, popękany naskórek ułatwia grzybom dostęp do tkanek;
  • choroby ogólnoustrojowe, np. cukrzyca, niewydolność nadnerczy, zaburzenia funkcjonowania tarczycy – zmiany w organizmie występujące przy tych schorzeniach sprzyjają rozwojowi grzybicy;
  • choroby upośledzające odporność, np. nowotwory;
  • przyjmowanie niektórych leków, np. antybiotyków;
  • niedobory witamin i minerałów, zwłaszcza żelaza i witamin z grupy B.

Na grzybicze zapalenie ucha narażone są także osoby, które często korzystają z basenów i sauny lub mieszkają w miejscach o ciepłym klimacie. Wilgoć i wysoka temperatura stwarzają w uchu mikroklimat odpowiedni dla namnażania się grzybów. Z tego powodu schorzenie określa się potocznie jako ,,ucho pływaka”.

Rozwojowi tego schorzenia sprzyjają też drobne urazy naskórka, dlatego jako kolejny czynnik predysponujący do infekcji wymienia się niewłaściwą higienę ucha, zwłaszcza czyszczenie przewodu słuchowego patyczkami higienicznymi. Zbyt częste usuwanie woskowiny usznej także zwiększa ryzyko infekcji. Wydzielina ta ma odczyn kwaśny i zawiera związki hamujące rozwój drobnoustrojów, dlatego jej optymalna ilość jest niezbędna.

Jakie objawy wywołuje grzybicze zapalenie ucha?

Grzybicze zapalenie ucha zewnętrznego to choroba powierzchowna skóry, dlatego objawy zwykle dotyczą tylko narządu słuchu. Rzadko występują symptomy ogólnoustrojowe, takie jak gorączka czy osłabienie.

Jako najczęstsze objawy grzybiczego zapalenia ucha wymienia się:

  • świąd, często bardzo uporczywy, wymuszający drapanie;
  • pieczenie, kłucie w uchu;
  • wysuszenie, łuszczenie się skóry;
  • uczucie wilgoci w uchu;
  • wrażenie zatkanego, pełnego ucha;
  • zaburzenia słuchu, szumy uszne;
  • wyciek z ucha – wydzielina o różnym zabarwieniu zwykle ma bardzo nieprzyjemny zapach.

Grzybicze zapalenie ucha zewnętrznego – możliwe powikłania

Zaniedbana infekcja stwarza ryzyko powikłań, takich jak nadkażenie bakteryjne i grzybicze zapalenie ucha środkowego. Z kolei rozwój grzybów w uchu wewnętrznym stwierdza się bardzo rzadko.

Jako możliwe powikłania po grzybiczym zapaleniu ucha wymienia się także perlaka. Grzyby namnażające się w tkankach powodują niedrożność trąbki słuchowej. Wówczas złuszczający się naskórek nie znajduje ujścia i gromadzi się w uchu tworząc guzowatą masę o nazwie perlak.

Na czym polega leczenie grzybiczego zapalenie ucha?

Grzybicze zapalenie ucha powinno być zdiagnozowane przez lekarza. Podstawowym badanie jakie wykonuje specjalista jest wziernikowanie ucha, dzięki któremu można ocenić stan jego struktur. W niektórych przypadkach pobiera się także wymaz, na podstawie którego można określić rodzaj patogenu odpowiedzialnego za występujące objawy.

Po stwierdzeniu infekcji grzybiczej lekarz najczęściej zaleca przyjmowanie miejscowych preparatów o działaniu grzybobójczym lub grzybostatycznym. W niektórych przypadkach leczenie może wymagać także przyjmowania środków doustnych, czy leków działających miejscowo, które zmniejszają obrzęk i dolegliwości bólowe. W zależności od rodzaju patogenu i zaawansowania choroby leczenie może trwać od 2 tygodni do nawet kilku miesięcy.

Prawidłowa pielęgnacja ucha przy infekcji grzybiczej

Poza stosowaniem preparatów zalecanych przez lekarza, przy grzybiczym zapaleniu ucha niezwykle ważna jest prawidłowa pielęgnacja narządu słuchu. Wydzielina wydostająca się z przewodu słuchowego powinna być systematycznie i dokładnie usuwana. Nie należy jednak wydobywać jej z kanału słuchowego jakimikolwiek przedmiotami. Płyn, który samoistnie wypływa do małżowiny usznej, powinien być delikatnie przecierany za pomocą wacika.

W przebiegu choroby należy unikać także wilgoci. Ucho po umyciu musi być dokładnie osuszone. Należy powstrzymywać się również od drapania, które mogłoby dodatkowo uszkodzić osłabione tkanki.

Poza dbałością o ucho warto zwrócić uwagę także na rodzaj spożywanych pokarmów. Duża ilość węglowodanów sprzyja namnażaniu się grzybów, dlatego w trakcie leczenia warto zdecydować się na dietę przeciwgrzybiczą, z niską zawartością cukru i wykluczeniem alkoholu.

Grzybicze zapalenie ucha – zapobieganie

W przypadku osób podatnych na grzybicze zapalenie ucha konieczne może okazać sprawdzenie przyczyn osłabionej odporności. Niekiedy zaleca się przyjmowanie środków poprawiających funkcjonowanie układu immunologicznego. Jeśli za częste infekcje odpowiadają niedobory witaminowe, dołączona może być także suplementacja.

Poza ogólną poprawą kondycji organizmu należy zwrócić uwagę także na prawidłową higienę uszu. Aby zapobiegać grzybiczemu zapaleniu ucha konieczne jest zachowanie zdrowego naskórka. Trzeba więc unikać wszelkich podrażnień i zadrapań, przez które mogą wnikać drobnoustroje. Należy również pamiętać, że woskowina uszna stanowi naturalną barierę ochronną – nawilża przewód słuchowy i pochłania drobnoustroje. Nie należy więc usuwać jej zbyt często.

Osoby noszące aparaty słuchowe lub słuchawki douszne, a także narażone na wilgoć w uchu mogą korzystać       ze specjalnych kropli, np. wyrobu medycznego LIX, które wspomagają osuszanie tkanek, zmniejszają obrzęk i przyśpieszają gojenie drobnych podrażnień. Jest to wyrób medyczny na bazie glicerolu z dodatkiem lidokainy.

Kolejną ważną czynnością jest unikanie przebywania w miejscach zanieczyszczonych i zadymionych. Kurz i brud przyczyniają się do powstawania podrażnień w uszach, co sprzyja rozwojowi. Warto również pamiętać, że w przebiegu zapalenia ucha nie należy zatykać kanału słuchowego watą.

Uderzenie w ucho – czy może być groźne?

Najczęściej wyciek z ucha jest objawem zapalenia ucha środkowego lub zewnętrznego. Ropny, surowiczy, śluzowy lub nawet krwisty wyciek wydzieliny może wskazywać także na inne przypadłości takie, jak: półpasiec uszny, alergiczne zapalenie ucha uraz lub obecność ciała obcego. Omawiamy możliwe przyczyny wycieku z ucha i sposoby jego leczenia.

Wyciek surowiczy z ucha – możliwe przyczyny

Jeśli wyciek z ucha jest wodnisty, przezroczysty, biały lub lekko żółty, przyczyną może być alergiczne zapalenie ucha. Obrzęk, powstający pod wpływem reakcji na alergeny wziewne lub pokarmowe, uniemożliwia odprowadzanie wydzieliny, przez co gromadzi się ona w uchu i wydostaje przez zewnętrzną część przewodu słuchowego. W przebiegu alergicznego zapalenia ucha zwykle występują również inne objawy takie, jak:

  • zaczerwienienie płatka ucha,
  • podrażnienia i pęknięcia skóry uszu,
  • łuszczenie i zaczerwienienie skóry za uchem,
  • sączące się zmiany skórne w obrębie ucha.

Półpasiec uszny to kolejne schorzenie, któremu może towarzyszyć wyciek z ucha. Choroba jest spowodowana wirusem Herpes varicella-zoster (VZV) i rozwija się zwłaszcza u osób dorosłych lub dzieci z deficytem odporności. Objawy dotyczą jednej strony twarzy i obejmują nerwy twarzowe, ucho i szyję. Na skórze, a także w uszach tworzą się krosty wypełnione białym płynem.

Krwisty wyciek z ucha – o czym może świadczyć?

Jeśli wydzielina z ucha jest zabarwiona krwią, najprawdopodobniej doszło do uszkodzenia przewodu słuchowego zewnętrznego. Krew z ucha może jednak wskazywać na inne problemy, np. perforację błony bębenkowej lub nowotwór.

Często do podrażnień przewodu słuchowego dochodzi w wyniku nieprawidłowego czyszczenia uszu, zwłaszcza jeśli stosujemy patyczki higieniczne. Nawet drobne urazy skóry przewodu słuchowego mogą skutkować wyciekiem krwi, a – co więcej – zwiększają ryzyko powikłań w postaci infekcji uszu.

Krwisty wyciek z ucha u dziecka może wskazywać także na obecność ciała obcego, którego krawędzie uszkodziły tkanki. Zdarza się również, że niewielki przedmiot pozostaje w uchu niezauważony przez dłuższy czas. W konsekwencji dochodzi do gromadzenia się woskowiny, drobnoustrojów i rozwoju stanu zapalnego. Wówczas wyciek z ucha może być ropny, gęsty, o bardzo nieprzyjemnym zapachu. W takich przypadkach konieczna jest pilna konsultacja z laryngologiem.

Wyciek przy zapaleniu ucha środkowego

Zapalenie ucha środkowego to jedna z najczęstszych chorób uszu, w której przebiegu może pojawić się wyciek z ucha. Schorzenie często rozwija się u dziecka, które wcześniej przebyło infekcję górnych dróg oddechowych. Z tego powodu do pozostałych objawów zalicza się m.in. gorączkę, katar, kaszel, osłabienie i ostry ból ucha. W takich przypadkach za kataralne zapalenie ucha odpowiadają wirusy, jednak po kilku dniach może dochodzić do nadkażenia bakteryjnego.

Pod wpływem toczącego się stanu zapalnego ropna wydzielina gromadzi się w uchu środkowym. To przyczyna ostrego bólu, zaburzeń słuchu i uczucia wypełnienia. Dolegliwości bólowe w ostrym zapaleniu ucha środkowego poprzedzają pojawienie się wycieku. Kiedy płyn napiera na błonę bębenkową, może doprowadzić do jej pęknięcia. Wówczas pojawia się wyciek z ucha, zwykle krwisto-ropny. W momencie samoistnej perforacji błony lub po jej nacięciu podczas zabiegu ustępują dolegliwości bólowe.

Jedną z postaci choroby infekcyjnej jest przewlekłe lub wysiękowe zapalenie ucha. W takich przypadkach wyciek z ucha i niedosłuch mogą być jedynymi objawami schorzenia.

Wyciek przy zapaleniu ucha zewnętrznego

Przy zapaleniu ucha zewnętrznego wyciek z ucha zwykle początkowo jest wodnisty, niezbyt obfity i bez zapachu. Z czasem wydzielina staje się gęsta, o różnym zabarwieniu, w zależności od rodzaju patogenu rozwijającego się w skórze. W miarę rozwoju choroby wydzielina może być ropna, o nieprzyjemnym, wręcz cuchnącym zapachu.

Zwykle występuje jednoczesny wyciek z ucha i swędzenie, niekiedy bardzo uporczywe, wymuszające drapanie. Ponadto zakażeniu skóry małżowiny i/lub zewnętrznego przewodu słuchowego mogą towarzyszyć inne objawy, takie jak:

  • ból i tkliwość ucha,
  • obrzęk i zaczerwienienie,
  • bóle głowy,
  • zaburzenia słuchu,
  • uczucie zatkania,
  • podwyższona temperatura ciała,
  • powiększenie węzłów chłonnych.

Zapalenie ucha zewnętrznego zwykle jest spowodowane rozwojem drobnoustrojów bakteryjnych, zwłaszcza pałeczki ropy błękitnej, lub grzybiczych. Na schorzenie najbardziej narażone są:

  • dzieci,
  • osoby z obniżoną odpornością,
  • osoby często korzystające z basenów i sauny,
  • osoby używające dousznych słuchawek lub aparatów słuchowych.

Wyciek z ucha – co zrobić? Na czym polega leczenie?

Ciemny, niekiedy brązowy, a nawet brunatny wyciek z ucha może być tzw. woszczkiem usznym. Gęsta i lepka wydzielina, zaobserwowana w uchu lub na poduszce dziecka, może więc nie wskazywać na zmiany patologiczne, a świadczyć jedynie o samooczyszczeniu się ucha. W takich przypadkach nie występują inne objawy i zwykle nie ma powodów do obaw.

Jeśli jednak zauważa się inne symptomy, konieczna jest wizyta u lekarza. Wycieku z ucha nie można leczyć domowymi sposobami – w większość przypadków konieczna jest konsultacja z laryngologiem. Zawsze w pierwszej kolejności należy zdiagnozować przyczynę wycieku wydzieliny z ucha. Dopiero wówczas można podać odpowiedni lek, wskazany przez lekarza.

Przy zapaleniu ucha zewnętrznego lub podrażnieniu przewodu słuchowego pomoce są krople np. wyrób medyczny LIX. Jeśli infekcja ucha ma podłoże bakteryjne lub grzybicze, konieczne może okazać się stosowanie leków zwalczających dane patogeny. W przebiegu zapalenia ucha środkowego podstawą leczenia jest łagodzenie bólu i stanu zapalnego. Ucho powinno być zabezpieczane przed wilgocią i dokładnie osuszane po kąpieli. W niektórych przypadkach konieczne jest także wykonanie drenażu, który umożliwia odprowadzanie wydzieliny.

Nieco innego postępowania wymaga leczenie wycieku z ucha przy alergii. Stosuje się przede wszystkim środki przeciwobrzękowe, ale podstawą jest eliminacja alergenu. Leki przeciwalergiczne niekiedy podaje się także osobom z uszną postacią półpaśca. To choroba wirusowa, dlatego zaleca się również środki przeciwhistaminowe i przeciwbólowe. W skrajnych przypadkach półpaśca czy zapalenia ucha konieczna może okazać się hospitalizacja.

Źródła:

  1. Hassmann-Poznańska E., Ostre zapalenie ucha środkowego (OMA), „Polski Przegląd Otorynolaryngologiczny” 2012, 1(3), s. 210–214.
  2. Hassmann-Poznańska E., Wyciek wydzieliny z ucha – przyczyny i leczenie, https://www.mp.pl/pacjent/objawy/74787,wyciek-wydzieliny-z-ucha (dostęp 29.06.2023).
  3. Hassmann-Poznańska E., Dzierżanowska D., Ostre rozlane zapalenie ucha zewnętrznego, http://www.otolaryngologia.org.pl/orl2/pdf/zalecenia/zalecenia_zapalenie_ucha_zewnetrznego_tekst.pdf (dostęp 29.06.2023).
  4. Zagor M., Zakażenia ucha zewnętrznego, https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/choroby/choroby-uszu/106224,zakazenia-ucha-zewnetrznego (dostęp 29.06.2023).

Uderzenie w ucho – czy może być groźne?

Ból ucha to przypadłość, która stosunkowo często pojawia się u najmłodszych Pacjentów. Zwykle wskazuje na zapalenie ucha środkowego i wymaga odpowiedniego postępowania. Wielu rodziców zastanawia się, co na ból ucha u dziecka warto stosować. W zależności od rodzaju zapalenia i nasilenia objawów lekarz pediatra może wdrożyć różne metody leczenia. Nie wiesz, jak złagodzić ból ucha u dziecka? Dowiedz się więcej na ten temat i sprawdź, jak pomóc maluchowi przechodzącemu infekcję ucha!

Ból ucha u dziecka – co go powoduje? Najczęstsze przyczyny bólu ucha

Zanim wyjaśnimy, co na ból ucha u dziecka warto zastosować, musisz dowiedzieć się, jakie są możliwe przyczyny dyskomfortu, z jakim mierzy się Twoja pociecha. Jedną z najczęściej spotykanych dolegliwości wieku dziecięcego jest ból ucha. U dziecka zwykle wskazuje na infekcję wirusową lub bakteryjną, rzadziej grzybiczą i często towarzyszy chorobie górnych dróg oddechowych.

Ból ucha u dziecka spowodowany jest obrzękiem tkanek ucha środkowego. Ta część narządu słuchu jest bezpośrednio połączona z gardłem, przez co drobnoustroje odpowiedzialne za choroby górnych dróg oddechowych mogą z łatwością przenikać do uszu. Co więcej, budowa ucha dziecka różni się od w pełni rozwiniętego aparatu słuchowego dorosłych. Najmłodsi mają krótszą i szerszą trąbkę słuchową (trąbkę Eustachiusza). To ona stanowi łącznik między uchem a gardłem. Wszelkie zarazki, zanieczyszczenia, wirusy i bakterie przenikają więc do uszu nie tylko ze środowiska zewnętrznego, lecz także z organizmu dziecka. Sprzyja temu niewłaściwa higiena uszu, narażenie na wilgoć czy – częste w przypadku dzieci – osłabienie odporności.

Za ból ucha u dziecka zwykle odpowiada infekcja o podłożu wirusowym. Niewłaściwie leczona lub lekceważona może przerodzić się w zakażenie bakteryjne. Do typowych chorób wieku dziecięcego zalicza się ostre lub przewlekłe zapalenie ucha środkowego. Chorobie mogą towarzyszyć objawy takie, jak:

  • ból ucha o różnym nasileniu, często ostry, trudny do wytrzymania, pulsujący i piekący;
  • ból za uchem, rozgrzanie małżowiny usznej;
  • ogólne osłabienie, dekoncentracja;
  • utrata apetytu, niechęć do ssania i picia;
  • uczucie pełności w uchu,
  • nudności i / lub wymioty;
  • szumy uszne, zaburzenia słuchu, niedosłuch;
  • podwyższona temperatura ciała;
  • obrzęk i przekrwienie błony bębenkowej;
  • swędzenie, kłucie, uczucie rozpierania.

U niektórych dzieci choroba ma charakter nawracający i wówczas możemy mówić o przewlekłym zapaleniu ucha środkowego, które dzielimy na:

  • łagodne zapalenie ucha środkowego, w którego przebiegu nie dochodzi do wycieku płynu z ucha i nie ma aktywnego zakażenia,
  • przewlekłe zapalenie ucha środkowego z wysiękiem (z ucha wycieka płyn surowiczy o słomkowej barwie),
  • przewlekłe ropne zapalenie ucha środkowego (lekarz stwierdza przewlekłe wyciekanie ropy przez perforację w błonie bębenkowej dziecka).

Przyczyną przewlekłego zapalenia ucha środkowego u dziecka często jest niedoleczone ostre zapalenie ucha środkowego (OZUŚ).

Ciało obce, ropień zęba i niewłaściwa higiena uszu

Zdarza się, że dolegliwości bólowe są oznaką obecności ciała obcego w kanale słuchowym. Problem szczególnie często dotyczy rodziców małych dzieci, które mają tendencję do wkładania różnych przedmiotów do nosa oraz uszu. Pamiętaj, że w takiej sytuacji wskazana jest niezwłoczna wizyta u lekarza pierwszego kontaktu. Nie staraj się samodzielnie usuwać elementów zabawek czy małej baterii z ucha pociechy, bo możesz naruszyć błonę bębenkową i trwale uszkodzić słuch dziecka. Ból ucha niekiedy świadczy o ropniu zęba mlecznego, który objawia się obrzękiem i zaczerwienieniem dziąseł, pulsującym bólem zęba.

Za ból ucha u dziecka może odpowiadać także nagromadzenie woskowiny usznej, tzw. czop woskowinowy. Nadprodukcja wydzieliny często jest konsekwencją niewłaściwej higieny, która wbrew pozorom polega nie tylko na niedostatecznym myciu, lecz także zbyt częstym czyszczeniu uszu, zwłaszcza przy użyciu patyczków higienicznych, podrażniających przewód słuchowy. Choroby zębów i gardła to kolejne powszechne schorzenia, które mogą być manifestowane poprzez ból ucha. Warto pamiętać też, że jednym z czynników wywołujących tę uciążliwą dolegliwość jest także noszenie słuchawek dousznych.

Jak złagodzić ból przy zapaleniu ucha środkowego? Krople do uszu

Podstawą postępowania jest szczegółowy wywiad medyczny i badanie laryngologiczne u specjalisty. Jeśli podejrzewasz u dziecka zapalenie ucha środkowego, nie zwlekaj i udaj się do lekarza. Jakie metody może wdrożyć laryngolog dziecięcy? Początkowe postępowanie przy zapaleniu ucha środkowego polega na leczeniu objawowym. Koniecznością jest przyjmowanie leków o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym.

Ból uszu o infekcyjnym podłożu – leki na stan zapalny

Leczenie bólu uszu poprzedza wywiad i badanie otoskopowe. Warto dodać, że niekiedy ostateczne rozpoznanie ustala się dopiero w trakcie leczenia zabiegowego. W postawieniu właściwej diagnozy pomocne mogą okazać się dodatkowe badania obrazowe, takie jak np. tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny.

Jeśli za infekcję ucha odpowiadają wirusy, leczenie polega przede wszystkim na łagodzeniu objawów (środki na ból dostępne w aptece bez recepty). Z kolei w przypadku nadkażenia bakteryjnego lub grzybiczego konieczne jest stosowanie leków o kierunkowym działaniu, które zwalczają nie tylko objawy, lecz także przyczyny choroby. Lekarz może wdrożyć np. antybiotykoterapię. W leczeniu infekcji bakteryjnych pożądane efekty terapeutyczne daje m.in. amoksycylina dostępna na receptę. Lek ten stosowany jest np. przy rozpoznaniu OZUŚ.

Domowe sposoby na ból ucha u dziecka

Silny ból ucha u dziecka można łagodzić na różne sposoby. Oczywiście w pierwszej kolejności należy poradzić się lekarza, ponieważ nie jest możliwa samodzielna ocena stanu struktur ucha. To, jak złagodzić ból ucha u dziecka, zależy od jego przyczyny podstawowej.

Pomocne do łagodzenia bólu ucha są domowe sposoby, takie jak np. ciepłe okłady z woreczka wypełnionego pestkami wiśni. Jednak w niektórych przypadkach mogą one sprzyjać rozwojowi drobnoustrojów. Bakterie lubią wilgoć i ciepło, dlatego też w przypadku infekcji o podłożu bakteryjnym, można w ten sposób pogorszyć stan zdrowia. Jak złagodzić ból ucha u dziecka poza wymienionymi sposobami? Ciepłe kompresy warto stosować tylko na okolice za uchem. Pod żadnym pozorem nie należy wkładać waty czy aplikować kropli i maści rozgrzewających do przewodu słuchowego! Nie zaleca się stosowania olejków eterycznych ani samodzielnego płukania ucha.

Jak złagodzić ból ucha u przeziębionego dziecka?

Infekcje uszu często występują w przebiegu chorób górnych dróg oddechowych. W takich przypadkach katar spływający po tylnej ścianie gardła może podrażniać także trąbkę słuchową, łączącą narząd słuchu z gardłem. Z tego powodu dobrym sposobem na łagodzenie bólu ucha u dziecka są inhalacje z soli fizjologicznej (w przypadku starszych dzieci). Intensywne nawilżanie parą wodną redukuje obrzęk, łagodzi podrażnienia i ból.

Kataralne zapalenie ucha jest spowodowane rozprzestrzenianiem się drobnoustrojów z górnych dróg oddechowych do uszu. Pomocne przy dolegliwościach bólowych jest więc stosowanie preparatów przeciwobrzękowych, np. kropli i sprayów aplikowanych do nosa oraz gardła. W trakcie przeziębienia należy również dbać o oczyszczanie dróg oddechowych, stosując m.in. syropy lub zioła rozrzedzające wydzielinę i ułatwiające jej odkrztuszanie.

 

Źródła:

https://podyplomie.pl/medycyna/37057,przewlekle-zapalenie-ucha-srodkowego-przyczyny-diagnostyka-i-leczenie?srsltid=AfmBOooRn9EHONl36bRGfv9pGBua-tQnAsqPTADeJVPNUycl9-9sR7fn

https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/choroby/choroby-uszu/177491,ostre-zapalenie-ucha-srodkowego

https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/choroby/laryngologia/74798,ostre-zapalenie-ucha-srodkowego

https://www.mp.pl/pacjent/objawy/74807,bol-ucha-u-dziecka

Uderzenie w ucho – czy może być groźne?

Za zapalenie nerwu przedsionkowego odpowiada infekcja, prawdopodobnie wirusowa, ale jego ścisłe przyczyny do dziś nie są znane. Choroba dotyka aż dwóch narządów – słuchu i równowagi. Objawy to m.in. zaburzenia równowagi, silne zawroty głowy, nudności i wymioty. Choroba utrudnia codzienne funkcjonowanie i powoduje niepokój u pacjentów. Sprawdź, jakie są pozostałe objawy tej przypadłości. Dowiedz się, na czym polega diagnoza i poznaj sposoby leczenia zapalenia nerwu przedsionkowego.

  1. Czym jest zapalenie nerwu przedsionkowego?
  2. Jakie są przyczyny zapalenie nerwu przedsionkowego?
  3. Charakterystyczne objawy zapalenia nerwu przedsionkowego
  4. Ile trwa zapalenie nerwu przedsionkowego?
  5. Zapalenie nerwu przedsionkowego – jak wygląda diagnoza?
  6. Na czym polega leczenie zapalenia nerwu przedsionkowego?

Czym jest zapalenie nerwu przedsionkowego?

Nerw przedsionkowy (przedsionkowo-ślimakowy) to 8. nerw czaszkowy, który dzieli się na część przedsionkową i ślimakową. Pierwsza z nich jest związana z narządem równowagi, natomiast druga odpowiada za przekazywanie informacji ze ślimaka w uchu wewnętrznym.

Podstawową funkcją tego nerwu jest utrzymanie równowagi. Ponadto nerw przedsionkowy odpowiada także m.in. za:

  • utrzymanie prawidłowego napięcia mięśni,
  • ułożenie głowy,
  • ułożenie gałek ocznych.

Nerw przedsionkowy przekazuje impulsy na linii mózg – błędnik. Zapalenie nerwu przedsionkowego to nic innego jak toczący się stan zapalny w obrębie jego włókien. W konsekwencji dochodzi do upośledzenia funkcji (zaburzenia w przekazie sygnałów między błędnikiem a mózgiem), przez co nerw nie działa prawidłowo, co wywołuje u chorego uciążliwe objawy o różnym stopniu nasilenia.

Jakie są przyczyny zapalenie nerwu przedsionkowego?

Jeśli chodzi o etiologię schorzenia, niestety dokładne przyczyny zapalenia nerwu przedsionkowego nie są znane. Przypuszcza się, że za chorobę odpowiada infekcja wirusowa, być może reaktywacja wirusa opryszczki pospolitej. Schorzenie to może mieć również podłoże autoimmunologiczne lub naczyniowe. W części przypadków zapalenie nerwu przedsionkowego poprzedzają objawy grypopodobne.

Charakterystyczne objawy zapalenia nerwu przedsionkowego

Zdarza się, że objawy zapalenia nerwu przedsionkowego pojawiają się kilka lub kilkanaście dni po przebytej infekcji górnych dróg oddechowych. Dolegliwości zwykle pojawiają się nagle, a pierwszymi z nich najczęściej są bóle i napadowe zawroty głowy. Ponadto zapalenie nerwu przedsionkowego wywołuje także objawy takie, jak:

  • uczucie wirowania,
  • zaburzenia równowagi,
  • nudności i wymioty,
  • oczopląs (mimowolne rytmiczne ruchy gałek ocznych).

W razie wystąpienia powyższych objawów należy zgłosić się do lekarza pierwszego kontaktu lub otolaryngologa.

Ile trwa zapalenie nerwu przedsionkowego?

Zapalenie nerwu przedsionkowego może mieć różny przebieg. Zdarza się, że objawy występują w formie nagłych napadów bólu i zawrotów głowy. Niekiedy jednocześnie pojawiają się nudności, a ze względu na połączenie nerwu przedsionkowego z nerwem błędnym – także wymioty. Kilka symptomów występujących jednocześnie określa się jako ciąg ataków. W części przypadków choroba przyjmuje postać przetrwałego zespołu objawów.

Ile trwa zapalenie nerwu przedsionkowego? Zwykle od kilkunastu dni do ok. 6 tygodni, przy czym nudności i wymioty często mijają już po 3, a zawroty głowy po ok. 10 dniach. W niektórych przypadkach zawroty i zaburzenia równowagi pojawiają się tylko przy nagłych ruchach głową lub w trakcie chodzenia, innym razem występują nawet przy najmniejszym ruchu głową lub gałkami ocznymi.

Zapalenie nerwu przedsionkowego – jak wygląda diagnoza?

Rozpoznanie choroby przeprowadza się na podstawie wywiadu z osobą chorą, czyli zgłaszanych objawów, obserwacji chodu. Ponadto lekarz wykonuje wziernikowanie ucha w celu oceny jego stanu. Jeśli podejrzewane jest zapalenie nerwu przedsionkowego, ostateczna diagnoza stawiana jest na podstawie testów przedsionkowych. Na ich podstawie sprawdza się, czy występuje osłabienie lub porażenie przedsionków.

Często dochodzi do samoistnego ustępowania choroby. Co więcej, zapalenie nerwu przedsionkowego nie ma skłonności do nawrotów. Jeśli jednak obserwuje się nawroty, najprawdopodobniej konieczne będzie przeprowadzenie dodatkowych badań w celu wykluczenia chorób ośrodkowego układu nerwowego.  Warto wiedzieć, że przy zapaleniu nerwu przedsionkowego nie występują niedosłuch czy zaburzenia słuchu. Taki objaw wskazuje na to, że czynnikiem sprawczym dolegliwości jest inne schorzenie, należy więc niezwłocznie zgłosić się do lekarza, który przeprowadzi dalszą pogłębioną diagnostykę.

Na czym polega leczenie zapalenia nerwu przedsionkowego?

Jako że nie są znane przyczyny zapalenia nerwu przedsionkowego, leczenie przyczynowe nie istnieje. Zgodnie z obecną wiedzą medyczną w przypadku tej przypadłości stosuje się jedynie odpowiednie leczenie objawowe. Polega ono na podawaniu choremu środków, które łagodzą dolegliwości i ułatwiają funkcjonowanie w okresie choroby. To:

  • leki przeciwhistaminowe,
  • leki przeciwwymiotne,
  • leki o działaniu uspokajającym i łagodzącym silne zawroty głowy.

Zapalenie nerwu przedsionkowego jest chorobą, przy której konieczna może okazać się rehabilitacja, polegająca na ćwiczeniu mięśni gałek ocznych, a także ułatwiająca utrzymanie prawidłowej postawy ciała i odpowiedniego ułożenia głowy.

Po powrocie do zdrowia niezwykle ważne są okresowe kontrole u lekarza (przez kolejne 2 lata).

Powstałe podrażnienia delikatnych tkanek w przewodzie słuchowym, spowodowane niewłaściwymi nawykami higienicznymi, można łagodzić za pomocą wyrobu medycznego LIX, który z uwagi na obecność glicerolu i lidokainy w składzie, wspiera usuwanie nadmiaru wilgoci z uszu, a także redukuje obrzęk i eliminuje ból.

 

Źródła:

  1. Katarzyna Bujak, Irena Kasacka, Zapalenie nerwu przedsionkowego (vestibular neuritis) – opis przypadku, Polish Journal of Otolaryngology 61.3 (2007): 329-330.
  2. Mariola Zagor, Zapalenie nerwu przedsionkowego, https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/choroby/choroby-uszu/178620,zapalenie-nerwu-przedsionkowego [dostęp: 28.08.2023].